«Austria»: berrikuspenen arteko aldeak

1 byte added ,  Duela 3 urte
ez dago edizio laburpenik
|}
 
== Ekonomia ==
[[Fitxategi:13-08-30-wien-by-RalfR-123.jpg|thumb|250px|<small>[[Viena]]ko finantza eta administrazio gunea</small> ]]
[[Lehen Mundu Gerra]]ren ondoren, industria eskualderik gabe gelditu zen Austria. 1929ko krisiak, Alemaniaren batasunak eta [[Bigarren Mundu Gerra]]k areagotu baizik ez zuten egin egoera latz hori. Azken gerraren ondoren, oreka ekonomiko berria lortu zuten, [[Marshall Plana]]tik abiatuta. Gaur egun, biztanleko barne produktu gordina munduko garaienetakoa da (47.300 dolarrekoa 2015ean, munduko 27.a<ref name="cia"></ref>). Inbertsioei eman zaien garrantziari esker (barne produktu gordinaren % 20-25), lortu da emaitza hori. 1946. urteaz geroztik, ekonomia jarduera nagusiak nazionalizatu egin ziren (petrolioa, merkataritza banku handienak, ibai eta aire garraio nagusiak, burdinbiderako gaien fabrikak, gas naturalaren ekoizpena, elektrizitatea, besteak beste), baina azken urteetan pribatizazioa bultzatu da. Austria eredutzat har daiteke ekonomia dinamikoa eta askotarikoa gauzatzen jakin duen estatu menditsua den aldetik.
 
=== Lehen sektorea ===
Nekazaritzak eta basozaintzak barne produktu gordinari egiten dioten ekarpena txikia bada ere(%1,3 2015ean<ref name="cia"></ref>), oso sektore garatua da. Nekazari asko jarduera batean baino gehiagotan aritzen dira, mendialdean batez ere; inguru horietan turismoa, eskulangintza eta industria jarduera osagarriak baitira. Austriaren orografia egokia ez bada ere nekazaritzarako, produkzioa askotarikoa izatea lortu da: [[gari]]a, [[garagar]]ra, [[olo]]a, [[arto]]a, azukre erremolatxa. Mahastiak eta fruitu arbolak ordokietan landatzen dira. Belardi eta larreak ugari dira (eremuaren %28). Behi aziendak garrantzi handia du: Austria [[esne]], [[gazta]] eta [[gurin]] ekoizle handia da. Fruituak, barazkiak eta, batez ere, olioak, ordea, inportatu egin behar dira.
 
=== Industria ===
[[Fitxategi:Verbund malta.jpg|thumb|250px|<small>[[Karintia]]ko Kölnbrein urtegia</small>]]
Biztanle aktiboen %25,3 industrian ari da lanean (2015<ref name="cia"></ref>). Bertako lehengaietan eta energian oinarritzen da industria ([[burdin]]a, [[kobre]]a, [[berun]]a, [[grafito]]a; [[kaolin]]a, [[talko]]a eta [[magnesita]]). 1990. urtea arte Austriako industriak gorakada izugarria izan zuen: bertako baliabideak ekoizteko malgutasuna izan da gorakada horren arrazoi nagusia. Horrezaz gainera, esku lanaren maila hartu behar da kontuan. Hala, enpresa txikiez eta erdi mailakoez osatutako industria sare bat eratu da.
Bestalde, Austriak emaitza ezinhobeak izan ditu ingeniaritzaren alorrean. Industria sektore nagusia eraikuntza metalikoek, mekanikoek eta elektrikoek osatua da; horren atzetik daude janari industria, kimika, ehungintza, beirak eta portzelana. Austrian debekatuta dago [[energia nuklear]]ra ekoiztea (1978ko erreferenduma), eta energia balantza defizitarioa da, nahiz eta ahalegin handiak egin diren [[hidroelektrizitate]]aren alde: 1.300 zentral hidraulikok energia elektrikoaren %56 sortzen dute (2014<ref name="cia"></ref>).
 
=== Turismoa ===
Turismoak garrantzi handia du hirugarren sektorean, mendiari eta mendiaren inguruko kirolei atera zaien etekinari esker. Horrez gainera, aipatzekoa da Austriak duen arkitektura ondarea. 1996an Austrian 17 milioi turista inguru izan ziren, batez beste 2 turista biztanleko.
 
== Demografia ==
| city_20 = Krems an der Donau{{!}}Krems| div_20 = Austria Beherea | pop_20 = 24.085
}}
 
== Ekonomia ==
[[Fitxategi:13-08-30-wien-by-RalfR-123.jpg|thumb|250px|<small>[[Viena]]ko finantza eta administrazio gunea</small> ]]
[[Lehen Mundu Gerra]]ren ondoren, industria eskualderik gabe gelditu zen Austria. 1929ko krisiak, Alemaniaren batasunak eta [[Bigarren Mundu Gerra]]k areagotu baizik ez zuten egin egoera latz hori. Azken gerraren ondoren, oreka ekonomiko berria lortu zuten, [[Marshall Plana]]tik abiatuta. Gaur egun, biztanleko barne produktu gordina munduko garaienetakoa da (47.300 dolarrekoa 2015ean, munduko 27.a<ref name="cia"></ref>). Inbertsioei eman zaien garrantziari esker (barne produktu gordinaren % 20-25), lortu da emaitza hori. 1946. urteaz geroztik, ekonomia jarduera nagusiak nazionalizatu egin ziren (petrolioa, merkataritza banku handienak, ibai eta aire garraio nagusiak, burdinbiderako gaien fabrikak, gas naturalaren ekoizpena, elektrizitatea, besteak beste), baina azken urteetan pribatizazioa bultzatu da. Austria eredutzat har daiteke ekonomia dinamikoa eta askotarikoa gauzatzen jakin duen estatu menditsua den aldetik.
 
=== Lehen sektorea ===
Nekazaritzak eta basozaintzak barne produktu gordinari egiten dioten ekarpena txikia bada ere(%1,3 2015ean<ref name="cia"></ref>), oso sektore garatua da. Nekazari asko jarduera batean baino gehiagotan aritzen dira, mendialdean batez ere; inguru horietan turismoa, eskulangintza eta industria jarduera osagarriak baitira. Austriaren orografia egokia ez bada ere nekazaritzarako, produkzioa askotarikoa izatea lortu da: [[gari]]a, [[garagar]]ra, [[olo]]a, [[arto]]a, azukre erremolatxa. Mahastiak eta fruitu arbolak ordokietan landatzen dira. Belardi eta larreak ugari dira (eremuaren %28). Behi aziendak garrantzi handia du: Austria [[esne]], [[gazta]] eta [[gurin]] ekoizle handia da. Fruituak, barazkiak eta, batez ere, olioak, ordea, inportatu egin behar dira.
 
=== Industria ===
[[Fitxategi:Verbund malta.jpg|thumb|250px|<small>[[Karintia]]ko Kölnbrein urtegia</small>]]
Biztanle aktiboen %25,3 industrian ari da lanean (2015<ref name="cia"></ref>). Bertako lehengaietan eta energian oinarritzen da industria ([[burdin]]a, [[kobre]]a, [[berun]]a, [[grafito]]a; [[kaolin]]a, [[talko]]a eta [[magnesita]]). 1990. urtea arte Austriako industriak gorakada izugarria izan zuen: bertako baliabideak ekoizteko malgutasuna izan da gorakada horren arrazoi nagusia. Horrezaz gainera, esku lanaren maila hartu behar da kontuan. Hala, enpresa txikiez eta erdi mailakoez osatutako industria sare bat eratu da.
Bestalde, Austriak emaitza ezinhobeak izan ditu ingeniaritzaren alorrean. Industria sektore nagusia eraikuntza metalikoek, mekanikoek eta elektrikoek osatua da; horren atzetik daude janari industria, kimika, ehungintza, beirak eta portzelana. Austrian debekatuta dago [[energia nuklear]]ra ekoiztea (1978ko erreferenduma), eta energia balantza defizitarioa da, nahiz eta ahalegin handiak egin diren [[hidroelektrizitate]]aren alde: 1.300 zentral hidraulikok energia elektrikoaren %56 sortzen dute (2014<ref name="cia"></ref>).
 
=== Turismoa ===
Turismoak garrantzi handia du hirugarren sektorean, mendiari eta mendiaren inguruko kirolei atera zaien etekinari esker. Horrez gainera, aipatzekoa da Austriak duen arkitektura ondarea. 1996an Austrian 17 milioi turista inguru izan ziren, batez beste 2 turista biztanleko.
 
== Azpiegiturak ==
31.362

edits