«Austria»: berrikuspenen arteko aldeak

297 bytes added ,  Duela 3 urte
ez dago edizio laburpenik
| hiriburu = [[Viena]]
| hiriburuaren_koordenatuak = {{koord|48|12|N|16|21|E}}
| gobernu_mota = [[Errepublika parlamentario]] [[federalismo|federala]]
| buru_titulu1 = Presidentea
| buru_izen1 = -
| eremu_km2 = 83.879
| ur_portzentaia = 1,7
| biztanle_zenbatespen = 8.440741.465753<ref name="estatis">[http://www.statistik.at/web_de/statistiken/menschen_und_gesellschaft/bevoelkerung/bevoelkerungsstand_und_veraenderung/bevoelkerung_zu_jahres-_quartalsanfang/023582.html Bevölkerung zu Quartalsbeginn seit 2002 nach Bundesland], statistik.at</ref>
| biztanle_zenbatespen_urte = 20162016ko uztaila
| biztanle_zenbatespen_rankin = 94.
| erroldatutako_biztanle_zenbatespen = 8.725.931
| biztanle_errolda_urte = 2001
| biztanle_dentsitate_km2 = 100,6104
| biztanle_dentsitate_rankin = 78106.
| subiranotasun_mota = Independentzia
| subiranotasunaren_gertaerak = Austria-Hungariatik
| oharrak = {{sup|1}} Ofizialki onartutako eskualde hizkuntzak: [[esloveniera]], [[kroaziera]] eta [[hungariera]].
}}
'''Austria'''<ref name="Euskaltzaindia">{{erreferentzia|url=http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0038.pdf|egilea=[[Euskaltzaindia]]|izenburua=38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak}}</ref> ({{lang-de|Österreich}}, {{IPA|ˈøːstɐˌʁaɪç}} ahoskatua), ofizialki '''Austriako Errepublika''' ({{lang-de|Republik Österreich}}) [[Erdialdeko Europa]]ko estatu [[estatu itsasgabe|itsasgabea]] da. Iparraldean [[Alemania]] eta [[Txekia]]rekin du muga, ekialdean [[Eslovakia]] eta [[Hungaria]]rekin, hegoaldean [[Eslovenia]] eta [[Italia]]rekin eta mendebaldean [[Suitza]] eta [[Liechtenstein]]ekin. 83.879 kilometro koadroko eremua du eta 8,47 milioi biztanle. Oso herrialde menditsua da, [[Alpeak|Alpeek]] azaleraren %62 hartzen baitute. [[1995]]etik [[Europar Batasuna|Europar Batasuneko]] kidea da eta [[1999]]tik [[Eurogunea|Eurogunekoa]]. Hiriburua [[Viena]] da.
 
[[Austria-Hungariako Inperioa]]ren botere zentrua izan zen, baina [[Lehen Mundu Gerra]]ko porrotaren ostean Austria errepublika federal bilakatu zen. Bederatzi estatuk osatzen dute: [[Burgenland]], [[Karintia]], [[Austria Beherea]], [[Austria Garaia]], [[Salzburg (estatua)|Salzburg]], [[Estiria]], [[Tirol (Austria)|Tirol]], [[Vorarlberg]] eta [[Viena]]. Munduko herrialde aberatsenetako bat da, 41.700 [[dolar]]reko [[per capita errenta]]rekin (2011ko zenbatespena). [[Aleman]]iera da hizkuntza ofiziala, baina zenbait eskualdetan [[kroaziera]], [[esloveniera]] eta [[hungariera]]k ere dute estatus hori<ref name="cia">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/au.html Austria] The World Factbook</ref>.
 
=== Eskualde naturalak ===
Austrian bost eskualde natural daude:
Funtsean, hiru eskualde natural daude Austrian<ref>{{erreferentzia|izena= |abizena= |url=http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/europe/austria/atland.htm |izenburua=Austria Geography | argitaletxea=worldatlas.com |sartze-data=2016-10-25}}</ref>:
* Ekialdeko [[Alpeak]], herrialdearen52.600 %70kilometro koadroko eremua hartzen dutenak, herrialdearen %62. Haran zabalek zeharkatzen dute mendialdea: [[Inn]], [[Drava]], [[Enns (ibaia)|Enns]], [[Mur (ibaia)|Mur]] eta [[Salzach]].
* Alpe eta [[Karpatoak|Karpatoen]] inguruko muinoak; 9.500 kilometro koadro, herrialdearen %11,3.
* Bohemiako mendigunea, [[Danubio]]ren iparraldean hedatzen dena, [[Txekia]]ren mugaraino. Muino eta mendi apalak dira, basoz estaliak.
* Ekialdeko muinoak, [[Panoniako ordokia]]ren bazterrekoak; 9.500 kilometro koadro, herrialdearen %11,3.
* Ekialde eta hego-ekialdeko ordoki zabalak, garrantzi handiko nekazaritza-eskualdeak. Beste ordoki txikiago bat dago [[Konstantzako aintzira]]ren ertzean, Suitzako mugatik hurbil.
Funtsean* Bohemiako mendigunea, hiru[[Danubio]]ren eskualdeiparraldean naturalhedatzen daudedena, Austrian[[Txekia]]ren mugaraino. Muino eta mendi apalak dira, basoz estaliak<ref name="worlda">{{erreferentzia|izena= |abizena= |url=http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/europe/austria/atland.htm |izenburua=Austria Geography | argitaletxea=worldatlas.com |sartze-data=2016-10-25}}</ref>:. 8.500 kilometro koadro, herrialdearen %10,2.
* Ekialde eta hego-ekialdeko ordoki zabalak, garrantzi handiko nekazaritza-eskualdeak. Beste ordoki txikiago bat dago [[Konstantzako aintzira]]ren ertzean, Suitzako mugatik hurbil. 3.700 kilometro koadro, herrialdearen %4,4<ref name="worlda"></ref>.
 
=== Erliebea ===
== Gobernua eta administrazioa ==
=== Politika ===
[[Fitxategi:Parlament Vienna June 2006 183.jpg|thumb|right|200px220px|<small>Vienako parlamentua, [[Austriako Bundesrat|''Bundesrat]]'' eta [[''Nationalrat]]''-en egoitza.</small>]]
Austria errepublika federal demokratikoa da. Bere lege nagusia [[1920]]ko [[konstituzio]]a da, nahiz eta geroago aldatua izan den. Estatu burua Presidente Federala (''Bundespräsident'') da, sei urteko eperako herri-boto zuzenaz hautatua. Gobernu burua Kantzelari Federala (''Bundeskanzler'') da, ministro kontseiluaren burua eta erantzulea Parlamentuaren aurrean.
 
== Demografia ==
=== Biztanleria ===
[[20062016]]ko urrian,uztailean AustriaAustriak 8,292,322.741.753 biztanle zituen<ref name="estatis"></ref>, hau da, 97104 biztanle/[[ kilometro koadro|km²]]koadroko. Hiriburua da hiririk jendetsuena; herrialdeko biztanleen laurdena inguru bizi dira bertan, hango bizi mailak eta kultura eskaintzak erakarrita. Gainerako hiri nagusiak ez dira hain handiak. MundukoBiztanleriaren jaiotzahazkunde tasabegetatiboa apalenetakoatxikia da (%0,51 2016an<ref name="cia"></ref>), baina etorkin franko hartzen du (15,42 haurimmigrante emakumeko1.000 biztanleko 2016an<ref name="cia"></ref>). etaBizi heriotzaitxaropena tasa81,5 bainourtekoa apalagoada; herrialdeak78,9 hazkundeurtekoa negatiboagizonezkoentzat dueta 84,3 berazurtekoa emakumezkoentzat (2016ko zenbatespena)<ref name="cia"></ref>.
 
=== Banaketa etnikoa ===
}
}}
 
=== Hezkuntza ===
Austriako hezkuntza-sistema maila handikoa da. Duela gutxi arte, unibertsitatearen sarbidea doakoa zen baina orain ordaindu behar da, beste herrialde askoren aldean gutxi bada ere. Austrian 20 unibertsitate daude, 8 hiritan banatuak.
 
== Austriar ospetsuak ==
32.239

edits