«Austria»: berrikuspenen arteko aldeak

1.813 bytes added ,  Duela 3 urte
ez dago edizio laburpenik
 
== Gobernua eta administrazioa ==
=== Politika ===
[[Fitxategi:Parlament Vienna June 2006 183.jpg|thumb|right|200px|<small>Vienako parlamentua, [[Austriako Bundesrat|Bundesrat]] eta [[Nationalrat]]en egoitza.</small>]]
Austria errepublika federal demokratikoa da. Bere lege nagusia [[1920]]an sortutakoko [[konstituzio]]a da, nahiz eta geroago aldatua izan den. Estatu burua Presidente Federala (''Bundespräsident'') da, sei urteko eperako herri-boto zuzenaz hautatua. Gobernu burua Kantzelari Federala (''Bundeskanzler'') da, ministro kontseiluaren burua eta erantzulea Parlamentuaren aurrean.
 
Botere legegilea bi ganbaratan banatuta dago: GanbaraGoi GaraiaGanbara edo ''[[Austriako Bundesrat|Bundesrat]]'' (64 kide) eta GanbaraBehe BeheaGanbera edo ''[[Nationalrat]]'' (183 kide). KontseiluBehe NazionalaGanbera edoorgano Ganbaralegegile Behekoerabakitzailea da, eta kideak lau urterako epea hautatzen dute, eta benetako erabakigarri organoa ordezkatzen dutedituzte. Kontseilu Federal edo GanbaraGoi GaraikoGanbarako kideak, aldiz, Estatuestatu bakoitzakbakoitzeko parlamentuak hautatzen duditu, eta berritu egiten dira eskualdeko aginduparlamentua bezalakoaldatzen eperakodenean. Hori dela eta, barnekoalderdi konposaketabakoitzaren aldatupisua ohialdatuz dujoaten da, eskualdeko hauteskundeenhauteskundeetako emaitzen arabera. Kontseilu Federalak [[betoa]] jarrijar liezaiekediezaieke Kontseilu Nazionalaren erabakiei. HauBeti gertatzen deneanere, azken erabakia Kontseilu NazionalakNazionalaren esku dago, ''beharrungsbeschluss'' edo iraunkor botoa erabili dezake bataila bere«boto aldeiraunkorra»-ren bukatzekobitartez.
Botere betearazlea Presidenteak dauka. Estatu burua Presidente Federala da, sei urteetako eperako herri-boto zuzenaz hautatua. Gobernu burua Kantzelari Federala edo ''[[Alemaniako kantziler|Bundeskanzler]]'' da, ministro kontseilua zuzentzen duena. Ministro guztiak Parlamentuan arduradun izan behar dira.
 
Botere legegilea bi ganbaratan banatuta dago: Ganbara Garaia edo ''[[Austriako Bundesrat|Bundesrat]]'' (64 kide) eta Ganbara Behea edo ''[[Nationalrat]]'' (183 kide). Kontseilu Nazionala edo Ganbara Beheko kideak lau urterako epea hautatzen dute, eta benetako erabakigarri organoa ordezkatzen dute. Kontseilu Federal edo Ganbara Garaiko kideak, aldiz, Estatu bakoitzak hautatzen du eskualdeko agindu bezalako eperako. Hori dela eta, barneko konposaketa aldatu ohi du eskualdeko hauteskundeen arabera. Kontseilu Federalak [[betoa]] jarri liezaieke Kontseilu Nazionalaren erabakiei. Hau gertatzen denean, Kontseilu Nazionalak ''beharrungsbeschluss'' edo iraunkor botoa erabili dezake bataila bere alde bukatzeko.
 
=== Banaketa administratiboa ===
=== Banaketa etnikoa ===
Austriako biztanle gehienek alemana erabiltzen dute, hala ere, austriar hiritartasuna duten sei gizatalde txikik (1976. urteaz geroztik, kroaziarrak, hungariarrak, txekiarrak, esloveniarrak, eslovakiarrak, eta 1994tik aurrera, ijitoak), ''talde etnikoa''-ren estatusa lortu zuten eta hainbat hizkuntza eskubide aitortu zizkieten; sektore batzuen arabera, eskubide horiek ez dira bete hainbat kasutan. [[Kärnten]]en bizi diren 13.000-40.000 [[eslovenia]]rrak eta [[Burgenland]]eko 30.000 [[kroazia]]r eta [[hungaria]]rrak eskubide bereziak dituzte, adibidez, hezkuntza beren ama hizkuntzan. Baina [[Steiermark]]eko 1.600-5.000 [[eslovenia]]rrak ez dira oraindik aintzat harturik. Gaur egun, atzerritarrak dira biztanleen %10 inguru.
 
=== Hiri nagusiak ===
{{Hiri handienak
| name = Austriako hiri handienak
| country = Austria
| stat_ref = (2014ko errolda)<ref name="cit">{{cite web|url=http://www.statistik.at/web_de/statistiken/index.html| izenburua= Statistik Austria| argitaletxea= statistik.at| sartze-data=2016-10-25}}</ref>
| list_by_pop =
| class = nav
| div_name = Estatua
 
| city_1 = Viena| div_1 = Viena| pop_1 = 1.812.605 | img_1 = Stephansdom Vienna July 2008 (27)-Stephansdom Vienna July 2008 (31).jpg
| city_2 = Graz| div_2 = Estiria| pop_2 = 269.997 | img_2 =Graz Rathaus 2.jpg
| city_3 = Linz| div_3 = Austria Garaia| pop_3 = 193.814 | img_3 = LinzvomPöstlingberg aus.jpg
| city_4 = Salzburg| div_4 = Salzburg (estatua){{!}}Salzburg | pop_4 = 146.631 | img_4 =1789 - Salzburg - Festung Hohensalzburg.JPG
| city_5 = Innsbruck| div_5 = Tirol (Austria){{!}}Tirol| pop_5 = 124.579
| city_6 = Klagenfurt| div_6 = Karintia | pop_6 = 96.640
| city_7 = Villach| div_7 = Karintia | pop_7 = 60.004
| city_8 = Wels| div_8 = Austria Garaia | pop_8 = 59.339
| city_9 = Sankt Pölten| div_9 = Austria Beherea | pop_9 = 52.145
| city_10 = Dornbirn| div_10 = Vorarlberg | pop_10 = 46.883
| city_11 = Wiener Neustadt| div_11 = Austria Beherea| pop_11 = 42.273
| city_12 = Steyr| div_12 = Austria Garaia| pop_12 = 38.120
| city_13 = Feldkirch| div_13 = Vorarlberg | pop_13 = 31.428
| city_14 = Bregenz| div_14 = Vorarlberg| pop_14 = 28.412
| city_15 = Leonding| div_16 = Austria Beherea | pop_16 = 26.395
| city_16 = Klosterneuburg| div_15 = Austria Garaia | pop_15 = 26.174
| city_17 = Baden (Austria){{!}}Baden| div_17 =Austria Beherea | pop_17 = 25.229
| city_18 = Wolfsberg (Austria){{!}}Wolfsberg| div_18 = Karintia | pop_18 = 24.993
| city_19 = Leoben| div_19 = Estiria | pop_19 = 24.466
| city_20 = Krems an der Donau{{!}}Krems| div_20 = Austria Beherea | pop_20 = 24.085
}}
 
== Azpiegiturak ==
31.372

edits