«Hamalaudun»: berrikuspenen arteko aldeak

237 bytes added ,  Duela 5 urte
Erreferentziak
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
(Erreferentziak)
'''Hamalaudun''' edo '''soneto''' hamalau lerroko poesia lana da, lau lerroko bi ahapaldiz eta hiruko beste biz osatua.{{lur erref}} [[Giacomo da Lentini]] siziliarrak asmatua,<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232894/Giacomo-da-Lentini "Giacomo Da Lentini".]</ref> soneto [[italiera]]zko {{lang|it|''sonetto''}} hitzetik dator, "kantatxo" esan nahi duena. Erdarazko literaturetan erabilia da oso:
* [[Ingelesezko literatura]]n ''a-b-a-b, c-d-c-d, e-f-e-f, g-g'' du errima-egitura eta [[William Shakespeare]]k 154 idatzi zituen.
* [[Italierazko literatura]]n ''a-b-b-a, a-b-b-a'' hasi ondoren bi aldaera ditu: ''c-d-e-c-d-e''<ref>Adibidez Francesco Petrarca, Voi ch’ascoltate in rime sparse il suono.</ref> eta ''c-d-c-c-d-c''. Denboraren poderioz beste aldaerak agertu ziren, ''c-d-c-d-c-d'' adibidez.
* [[Okzitanierazko literatura]]n ''a-b-a-b, a-b-a-b, c-d-c-d-c-d'' du egitura eta [[Paolo Lanfranchi da Pistoia]] koblakariak jada 1284an erabili zuen.
* [[Gaztelaniazko literatura]]n ''a-b-b-a, a-b-b-a'' hasi ondoren hiru aldaera klasiko ditu: ''c-d-e-c-d-e'', ''c-d-e-d-c-e'' eta ''c-d-c-d-c-d''.
* [[Portugalgo literatura]]n ''a-b-b-a, a-b-b-a, c-d-c, d-c-d''<ref>Adibidez Francisco de Sá de Miranda, O sol é grande, caem co'a calma as aves.</ref>
* [[Frantsesezko literatura]]n, italierazko sonetoa da tradizionala baina bere aldaerak ere badituzte, adibidez: ''françoiseses'' sonetoa ''a-b-b-a, a-b-b-a-c-d-c-e-d-e'' du egitura.
 
2

edits