«Glukolisi»: berrikuspenen arteko aldeak

t
clean up using AWB
t (Robotak {{Commonskat}} gehitu du. Txantiloiak commons:category:Glycolysis lotu du, Wikidataren arabera.)
t (clean up using AWB)
 
* energia handiko molekulen sintesia ([[Adenosina trifosfato|ATP]]), beste prozesu zelularretan erabiliko direnak. Baita NADH-ren sintesia ere, arnasketa aerobioaren fase batean ([[arnas katea]]n eta [[fosforilazio oxidatibo]]an) ATP-aren sintesian parte hartuko duena.
 
* azido pirubikoa sortzea, [[Krebs zikloa|Krebs ziklora]] pasatuko duena (arnasketa aerobioan) ala [[etanol]] edo [[azido laktiko]] bihurtuko dena ([[hartzidura]]ren bitartez, ingurugiroan [[oxigeno]]rik ez dagoenean).
 
* beste bide metabolikoetan arituko diren metabolito batzuen agerpena.
 
|}
|}
 
 
 
== Glukolisiaren nondik norakoak ==
 
* lehenengo faseak energia gastatzen du (2 ATP), eta glukosa molekula bakoitzetik (6 C) bi molekula [[glizeraldehido-3 fosfato]] (3 C) sortzen dira.
 
* bigarren fasean energia ekoizten da (4 ATP), eta glizeraldehido-3 fosfato molekula bakoitzetik bi molekula azido pirubiko (pirubato) sortzen dira.
 
 
Glukolisiak 10 etapa ditu, jarraian aipatzen direnak:
 
Hemen bukatzen da glukolisiaren lehenengo fasea, 2 ATP gastatu duena 2 molekula glizeraldehido-3 fosfato lortzeko.
 
 
* seigarren erreakzioan glizeraldehido-3 fosfatoak fosforilazioa eta oxidazioa jasaten du, 1,3-difosfoglizeratoa agertuz. Fosfatoa gastatzen da eta NAD<sup>+</sup> erreduzitzen da:
 
[[Fitxategi:Glycolyse etape6.png|center]]
 
 
* hurrengo pausoan 1,3-difosfoglizeratoaren desfosforilazioa gertatzen da, ATP agertuz:
 
[[Fitxategi:Glycolyse etape7.png|center]]
 
 
* zortzigarren erreakzioan 3-fosfoglizeratoaren isomerizazioa burutzen da, 2-fosfoglizeratoa agertuz. Fosfato taldea 3. karbonotik 2. karbonora pasatzen da:
 
[[Fitxategi:Glycolyse etape8.png|center]]
 
 
* azkenaurreko erreakzioan enolasa izeneko entzimak 2-fosfoglizeratoaren lotura bikoitza eratzen du, ur molekula bat askatuz eta fosfoenolpirubato sortuz:
 
[[Fitxategi:Glycolyse etape9.png|center]]
 
 
* glukolisia desfosforilazio batekin amaitzen da, fosfoenolpirubatotik pirubatoa eta ATP agertuz:
 
[[Fitxategi:Glycolyse etape10.png|center]]
 
 
 
== Glukolisiaren balantzea ==
* 2 ATP
* 2 NADH
* 2 &nbsp;mol [[azido pirubiko]]
* 2 &nbsp;mol H<sub>2</sub>O
 
Ikusten denez, glukolisian 2 ATP besterik ez dira sortzen degradatzen den glukosa molekula bakoitzeko.
Hori jakinda erraza da glukolisiaren errendimendu energetikoa kalkulatzea:
 
* 1 &nbsp;mol ATP: 7,3 Kcal.
* 1mol1&nbsp;mol glukosa: 689 kcal.
 
 
<math>errendimendua = {(7,3) . (2) \over 689} 100</math>
 
 
errendimendua = %2,1
 
 
Nabaria da glukolisiaren errendimendu energetikoa txikia dela eta, beraz, bide metaboliko horrekin soilik zelulak energia gutxi lortzen duela. Arnasketa aerobioan, glukolisiaren ondoren [[Krebs zikloa]] eta [[arnas katea]] datoz, ATP gehiago sortzen dutenak. Hartziduretan, berriz, ez da ATP gehiago ekoizten.