«Hidraulika»: berrikuspenen arteko aldeak

12 bytes added ,  Duela 4 urte
t
[[Fitxategi:Tuebingen-gerstenmuehle.jpg|thumb|200px|Gurpil-hidraulikoa.]]
 
AntzinaLehen urtean, energia-iturri nagusia greziaraurkitu zen. “errota”“puskerra” izan zen, behealdean uretan murgildutako paleta batzuk zituen egurrezko ardatz bertikal batez osatua. Errota hau aleak ehotzeko erabili zen, horretarako ardatzak beheko makina zeharkatzen zuen goiko makina biraraziz. Horrelako errotek korronte azkarra behar dutenez, segur aski [[Ekialde Hurbil]]eko eskualde malkartsuak ditu sorleku, nahiz eta [[Plinio Zaharra]]k errota hauen sorlekutzat [[Italia]]ko iparraldea hartu. Errota hauek txikiak eta motelak ziren normalean; harriaren biraketa-abiadura gurpilaren abiaduraren berdina zenez, ehotzeko kapazitatea oso baxua zen, eta ondorioz, errota hauek eremu lokalean erabiltzen ziren. Hala ere, [[Turbina hidrauliko|turbina hidraulikoaren]] aitzindaritzat jotzen dira.
 
Ardatz horizontala eta gurpil bertikala duten errota hidraulikoak K.a.I. mendean eraikitzen hasi ziren Marco Vitruvio Polione ingeniari militarraren eskutik. Pertsiar gurpilean edo “Saqiy”an oinarritu izan zitekeen errota, eraikitzeko orduan. Pertsiar gurpila ura igotzeko erabiltzen zen; hau gauzatzeko, ontziak zituen gurpilean barreiaturik eta animalia edo gizakiaren indarraz baliatuz gurpila birarazten zuten. Gurpil hau Egipton erabili zen K.a.IV. mendean.
Anonymous user