«Bet»: berrikuspenen arteko aldeak

71 bytes added ,  Duela 5 urte
ez dago edizio laburpenik
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
<div style="clear: left; float: left"></div>
 
'''Bet''', '''Beth''', '''Beh''', edo '''Vet''' [[hizkuntza semitikoak|hizkuntza semitar]] askotan [[alfabeto]]ko bigarren [[hizki]]a da [[hizkuntza semitikoak|hizkuntza semitar]] askotan, horienbesteak arteanbeste, [[feniziar alfabeto]]an, [[aramear alfabeto|alfabeto aramearrean]], [[hebrear alfabeto|alfabeto hebrearrean]] (ב), [[asiriar alfabeto|alfabeto siriakoan]] (ܒ) eta [[arabiar alfabeto]]an (ب). BereHaren ahoskera {{NAF|b}} da.
 
Izenak "etxe" esan nahi du hizkuntza semitiko askotan ([[hebreera]]z, ''bayiṯ'',; [[arabiera]]z, ''bayt'',; [[akadiera|akkadieraz]], ''bītu, bētu'',; [[feniziera]]z, ''byt'',) ziur ziurrenikaski denak [[Proto-Semitiko]]ko ''*bayt-'' hitzetik). Ziurrenik, [[Brontze Aro]]ko alfabetoetako etxe baten iruditik etorri dira, baita <hiero>O1</hiero> [[hieroglifo|hieroglifikotik]] ere, etxe baten planta irudikatu nahi zuena.
 
Feniziar letratik dator [[alfabeto greko|greziar alfabetoko]] [[Beta|''beta'']], [[latindar alfabetoa|latindar alfabetoko]] [[B]] eta [[alfabeto ziriliko]]ko [[Be (zirilikoa)|Б]], eta [[Ve (zirilikoa)|В]].
 
== Bet / Vet hebrearra ==
|}
 
LetrarenHebreeraz, letraren idazkera hebreerazhau da: <big>בֵּית</big>
 
Hebreerazko letrak bi fonema ezberdin adierazteko balio du: "b" soinu batsoinua (''bet'') eta "v" soinu bat (hau da, {{NAF|v}}), (''vet''). Biak ezberdintzeko puntutxo bat erabiltzen da, [[dagesh|''dagesh'']] izenekoaizeneko puntutxo bat erabiltzen da. Puntua letraren zentruanerdian agertzen bada, ahoskera {{NAF|b}} izango da; bestela, {{NAF|v}}. Letraren izena ''bet'' edo ''vet'' da eta bestelagaur egun [[Israel]]en egiten den ahoskera {{NAF|vbɛjt}} da. [[Askenazi|Ashkenaziek]], orokorrean, {{NAF|bejs}} esaten dute, hau da ''beis'' edo ''veis''. [[Tiberiar Hebreera|Tiberiar hebreera]]n ''beth'' esaten da, baita zirkulu akademikoetan ere. Hizkiaren maiztasuna % 4,98koa da hebreera modernoan.
 
Letraren izena ''bet'' edo ''vet'' da eta gaur egun [[Israel]]en egiten den ahoskera {{NAF|bɛjt}} da. [[Askenazi|Ashkenaziek]] orokorrean {{NAF|bejs}} esaten dute, hau da ''beis'' edo ''veis''. [[Tiberiar Hebreera]]n ''beth'' esan ohi da, baita zirkulu akademikoetan ere.
 
Hizki hau hizki guztien %4,98a erabiltzen da Hebreera modernoan.
 
=== Fonologia ===
|-
!! colspan=1 | Izena
!! colspan=1 | SinbokoaSinboloa
!! colspan=1 | [[Nazioarteko Alfabeto Fonetikoa|NAF]]
!! colspan=1 | [[Transliterazio]]a
! colspan="3"| ''Beth''
|-
| [[Fitxategi:Syriac Eastern bet.svg|50px]] Beth ''Madnḫayamadnḫaya''
| [[Fitxategi:Syriac Serta bet.svg|50px]] Beth ''Serṭoserṭo''
| [[Fitxategi:Syriac Estrangela bet.svg|50px]] Beth ''Esṭrangelasṭrangela''
|}
[[Fitxategi:Syriac letter shapes Beth.PNG|600px|left]]
[[Asiriar alfabeto|Alfabeto siriakoan]] bigarren hizkia Beth''beth'' (ܒܝܼܬ) da, ܒ idatzia. Bi ahoskera ezberdin dituen 6sei letretako bat da. Ahoskera indartsua duenean (''qûššāyâ''), {{NAF|b}} gisa ahoskatzen da. Ahoskera leuna denean (''rûkkāḵâ''), {{NAF|v}} gisa ahoskatzen da, forma hebrearrean bezala. Ekialdeko dialektoetan, Beth''beth'' leuna {{NAF|w}} gisa ahoskatzen da askotan eta [[diptongo]]ak osatuosa daitezke berarekinharekin, aurretik bokal bat baldin badago. Beraz, ahoskera hitzanhitzean duen lekuaren arabera zehazten da. Mendebaldeko dialektoetan soinu indartsua erabiltzen da ia gehienetan.
 
''Beth'' hizkia hitz baten hasieran badago, [[preposizio]] gisa erabiltzen da, ''-ekin'', ''-n'' gisa. Zenbakia denean, ''2'' zenbakia da eta hainbat marra erabilita, ''2.000'' eta ''20.000'' ere izan daiteke.
 
== Arabierazko bāʾ ==
{{arabiar alfabetoa}}
Arabierazko ب letraren izena باء da, hau da, '''bāʾ'''. Egipton '''be''' deitzen dute. Silabaren barruan duen posizioaren arabera, modu ezberdinetan idazten da:
 
{{Arabiar alfabetoko formak|ب}}
 
Letra hau normalkieskuarki {{NAF|b}} soinukoa da, maileguzko hitz batzuetan ezik,; nonkasu haietan, {{NAF|p}} denda. Batzuetan {{NAF|p}} ahoskatzeko [[Persiar alfabeto|Persiarrekopersierazko]] [[پ]] erabiltzen da, ''pe'', hiru punturekin bakarrarekin baino.
 
== Ikus, gainera ==
3.436

edits