«Lehen dama»: berrikuspenen arteko aldeak

869 bytes added ,  Duela 5 urte
zuzentzea eta osatzea
t (Xabier Armendaritz wikilariak «Lehen Dama» orria «Lehen dama» izenera aldatu du, birzuzenketaren gainetik: letra larrien erabilera zuzentzea)
(zuzentzea eta osatzea)
[[Fitxategi:First ladies.jpg|thumbnail|Lehen damak: [[Armenia]]ko [[Bella Kocharian]], [[Ameriketako Estatu Batuak|Ameriketako Estatu Batuetako]] [[Laura Bush]], [[Errusia]]ko [[Lyudmila Putina]] eta [[Bulgaria]]ko [[Zorka Parvanova]] [[Mosku]]n egindako Book Festivalean [[2003]]ko [[urriaren 1]].an.]]
 
'''Lehen dama''', hainbat [[estatu burujabe]]tan, [[lehendakari]]aren edo [[gobernuburu]]aren [[emazte]]a da. Ez da titulu ofiziala. Jatorriz, [[Ameriketako Estatu Batu]]etako (AEB) lehendakariaren emaztea ({{lang-en|First Lady}}) izendatzeko erabiltzen zen, han [[erregina]] baten pareko rola jokatzen baitu zeremonia ofizialetan. [[Hego Amerika]]ko herri gehienek ere badute figura hau. Lehen damak ospe eta botere handia hartzen du, eta maiz gertatu izan da lehen dama gerora lehendakari edo lehendakaritarako hautagai bihurtzea. Adibidez, [[Cristina Fernández de Kirchner]], lehen dama izan zen bere senar [[Néstor Kirchner]]ren agintaldian, eta gerora [[Argentina]]ko lehendakari bihurtu zen; eta [[Bill Clinton]] AEBetako lehendakari ohiaren emazte [[Hillary Rodham Clinton]] herrialde hartako lehendakari izateko hautagai da.
'''Lehen Dama''' izenarekin izendatu ohi da hainbat estatuetako presidentearen emaztea. Orokorrean erreginaren papera betetzen du, hau da, ordezkaritza eta hainbat gaietarako estatuaren papera jokatzen du.
 
Batzuetan, emaztearen ordez beste emakume batek hartzen du lehen damaren rola. Adibidez, [[Bolivia]]n, [[Evo Morales]]ek irabazi zuenean, ezkondu gabe zegoenez, haren arrebak hartu zuen lehen damaren rola. Eta AEBetan ere, lehendakariaren emazteak rol hori jokatu nahi edo ezin duenean edota alarguna nahiz ezkongabea denean, haren hurbileko ahaidea den beste emakume batek jokatu izan du rol hori, hala nola arrebak, lehengusinak, alabak edo errainak.
[[Ameriketako Estatu Batuak|Estatu Batuetan]] garrantzi handiko pertsonaia da, [[Europa]]ko estatuekin konparatuz gero. [[Hego Amerika]]ko herri gehienek ere badute figura hau.
 
Lehen dama tituluaren antzera, '''lehen jauna''' titulua ere erabiltzen da emakumezko lehendakari baten senarra izendatzeko. Adibidez, José María Rico Cueto, haren emazte [[Laura Chinchilla]] [[Costa Rica]]ko lehendakari izan zenean.
Kasu bitxi bat izan zen; [[Bolivia]]n, [[Evo Morales]]ek irabazi zuenean, ezkondu gabe zegoenez bere arrebak hartu zuen Lehen Damaren papera. Egoera hau [[Ameriketako Estatu Batuak|AEBtan]] ere historian zehar batzuetan eman da, arreba, lehengusina, alaba eta errainekin.
 
{{commonskat}}