«Charles eta Ray Eames»: berrikuspenen arteko aldeak

"Charles and Ray Eames" orrialdearen itzulpena eginez sortua
("Charles and Ray Eames" orrialdearen itzulpena eginez sortua)
baita bere arkitektura modernoarekiko interesa erakusteagatik. Beste batzuk diotenez,
Charles ikasle zen bitartean, ‘Trueblood and Graf’ enpresarentzako arkitekto-lanak egiten
zituen. 
zituen. Honek logura-falta eragiten zion, baita ikasketekiko konpromisoa galtzea ere.  
 
Honek logura-falta eragiten zion, baita ikasketekiko konpromisoa galtzea ere. Washington-eko unibertsitatean ezagutu zuen bere lehen emaztea, Catherine Woermann. 1929an ezkondu ziren. Eta urte bat beranduago, bere alaba, Lucia Jenkins, jaio zen. 
 
 1930ean, Charles-ek St. Lous-en bere lehen arkitektura estudioa zabaldu zuen Charles Gray-rekin batera. 
 
Charles Eames, Eliel Saarinen arkitekto finlandiarraren influentzia handia izan zuen. Azken honen semea, [[Eero Saarinen]], Charles-en lagun eta lankidea izango zen aurrerantzean. 1938an, Charles eta bere familia Michigan-era lekualdatu ziren, Eliel-en gonbidapena onartuz. Bertan Charles ‘Cranbook Academy of Art’ eskolan arkitektura irakasle eta diseinu industrialaren arloko buru izan zen. Charles eta Eero Saarinen ‘Etxerako Altzairuen Diseinu Organiko’-ko lehiaketan irabazle izan ziren New York-eko Arte Modernoko Museorako egindako altzariei esker. Haien lanak egur-modelaketaren teknika berriaren bitartez eginda zegoen, jatorriz Alvar Aaltok garatutakoa. Aurrerantzean, Charles-ek gehiago garatu zuen teknika hau egurkontratxapatuzko produktuekin; aulkiak eta bestelako altzariak landu zituen. Horretaz gain, II. Mundu Gerra bitartean Estatu Batuetako itsas armadarako oholtxoak eta esku-oheak egin zituen. 
 
1941ean, Charles eta Catherine dibortziatu ziren. Ondoren, Charles Bernice (‘Ray’) Kaiser-ekin, ezkondu zen. Bernice [[Sacramento konderria (Kalifornia)|Sacramento]]-nSacramenton ([[Kalifornia]]) jaiotako Cranbrookeko ikaskidea zen. Los Angelesera lekualdatu ziren, eta bertan bizi eta lan egin zuten hil ziren arte. 1940. hamarkadaren amaieran, ‘Arts & Architecture’ aldizkariaren ‘Case Study’ programan parte hartuz, Charles eta Ray Eames ‘Case Study 8#’, edo ‘Eames House’, etxe iraultzailea diseinatu eta eraiki zuten. Etxe hau, [[Ozeano Barearen ipar–mendebaldeko zuhaitz-olagarro|Ozeano Barearen]] ertzeko itsaslabar batean kokatuta zegoen. Egun gutxi batzuetan eskuz eraiki zuten, egitura osoa industriarako ziren aurrefabrikatutako altzairu zatiekin eginda. Gaur egun, etxe hau arkitektura modernoaren erakusgarria da.
Charles eta Eero Saarinen ‘Etxerako Altzairuen Diseinu Organiko’-ko lehiaketan irabazle izan ziren New York-eko Arte Modernoko Museorako egindako altzariei esker. Haien lanak egur-modelaketaren teknika berriaren bitartez eginda zegoen, jatorriz Alvar Aaltok garatutakoa. Aurrerantzean, Charles-ek gehiago garatu zuen teknika hau egurkontratxapatuzko produktuekin; aulkiak eta bestelako altzariak landu zituen. Horretaz gain, II. Mundu Gerra bitartean Estatu Batuetako itsas armadarako oholtxoak eta esku-oheak egin zituen. 
 
1941ean, Charles eta Catherine dibortziatu ziren. Ondoren, Charles Bernice (‘Ray’) Kaiser-ekin, ezkondu zen. Bernice [[Sacramento konderria (Kalifornia)|Sacramento]]-n ([[Kalifornia]]) jaiotako Cranbrookeko ikaskidea zen. Los Angelesera lekualdatu ziren, eta bertan bizi eta lan egin zuten hil ziren arte. 1940. hamarkadaren amaieran, ‘Arts & Architecture’ aldizkariaren ‘Case Study’ programan parte hartuz, Charles eta Ray Eames ‘Case Study 8#’, edo ‘Eames House’, etxe iraultzailea diseinatu eta eraiki zuten. Etxe hau, [[Ozeano Barearen ipar–mendebaldeko zuhaitz-olagarro|Ozeano Barearen]] ertzeko itsaslabar batean kokatuta zegoen. Egun gutxi batzuetan eskuz eraiki zuten, egitura osoa industriarako ziren aurrefabrikatutako altzairu zatiekin eginda. Gaur egun, etxe hau arkitektura modernoaren erakusgarria da.
 
Charles Eames 1978ko abuztuaren 21ean hil zen, bihotzekoak jota, Saint Louis-en zegoela. Bertan ehortzi zuten, Calvary hilerrian. Gaur egunean, St. Louis-eko ‘Walk of Fame’-ean izar bat dago bere izenarekin.
 
== Ray Kaiser Eames ==
'''Ray-Bernice Alexandra Kaiser Eames''' (1912ko abenduak 15tik 1988ko abuztuak 21era1912-1988) artista amerikarra diseinatzailea eta zinema-zuzendaria zen. Bere senarrarekin ekarpen berritzaile askoren egile izan zen arkitektura-arloan, industria-diseinuan, manufakturan eta altzari-diseinuan. Sacramenton jaio zen, Kalifornian, Alexander eta Edna Burr Kaiseren alaba bere anaiarekin batera; Maurice. Bere haurtzaroko urteak bere gurasoekin pasa zituen haien apartamentuan, eta geroxeago, bungalow batean, hiriaren kanpoaldean. Gurasoek erakutsi zioten aisialdiaren kalitatea baloratzea, eta honek bultzatuko zuen altzarietan eta jostailuetan asmakizunak sortzera. Haiek ere izan ziren naturaren balioa erakutsi ziotenak. Hainbat hirietan bizi ondoren, eta bere aitaren heriotza eta gero, Bennett Women’s College-n (Milbrook, New York) graduatu zen 1933an. Orduan, New York-era bizitzera joan zen, non espresionismo abstraktoa ikasi eta Hans Hofmannekin margoztu zuen. 1936an, American Abstract Artists-eko sortzaile bihurtu zen, eta berak egindako margolanak erakutsi zituen bere lehenengo aldiz 1937an Riverside Museoan, Manhattan-en. Bere margolanaren bat Whitney Museum of American Art-en dago bere kolekzio iraunkorrean. Bere ama 1940an hil egin zen.
 
Urte horretan, irailean, Ben Baldwin arkitekto eta lagunak, Cranbrook Academy of Art eskola gomendatu zion bere ikasketak jarrai ditzan. Akademia hura Bloomfield Hills-en zegoen, Michiganen. Mota askotako arteak ikasi zituen bertan. Harry Bertoia, Eero Saarinen, Charles Eames eta beste artista batzuekin lan egin zuen “Organic Design in Home Furnishings” erakusketan, Museum of Modern Art-en. Ray Charles Eamesekin ezkondu zen 1941ean. Los Angeles, Kalifornian finkatuta, Charles eta Ray Eames-ek izugarrizko arrakasta izan zuten, bai diseinuan eta bai arkitekturan.
Ray eta Charles-en diseinu-prozesua elkarlanean oinarritzen zen. Kalifornian, altzarien diseinuarekin jarraitu zuten, haien kontratxapatuaren moldeaketaren teknikarekin lehenengoz, eta ondoren, plastikoa erabiliz. Diseinu grafikoari dagokionez, Herman Millerren Eames altzarien iragarkien diseinuan adibidez, Ray zen honen arduradun. Baita ere Arts & Architectur aldizkarirako egindako diseinuena. 
 
1940ko hamarkadaren amaieran, Ray Eamesek hainbat zuntz-diseinu sortu zituen. Haietariko bi, “Crosspatch” eta “Sea Things”, Schiffer Prints-ek egin zituzten. Enpresa honek, Salvador Dalíren eta Frank Lloyd Wright-ren zuntzak ere prozesatzen zituenditu. Eamesen bi diseinuak Momak antolatutako lehiaketa batean sarituta agertu ziren. Gaur egun hainbat museotan aurki daitezke Eamesen zuntzak.
 
Charles hil eta gero, 1978an, Eames Bulegoa kendu zuten. Ray Eames hasi zen lan egiten bukatu gabe zeudengabeko hainbat proiektuetan (Mathematica erakusketaren bertsio alemaniarrean adibidez), IBMn aritu zen, liburu batzuk argitaratu zituen eta Eames artxiboa kudeatu zuen. 
 
Ray Eames Los Angelesen hil zen 1988an, Charles hil zen egunetik hamar urte geroago. Bata bestearen alboan daude lurperatuta Calvary Cemeteryn, St. Louisen.  
 
=== Filosofia ===
''"Edozein gauza egin dezakedana, Rayk hobeto egin dezake."'' 
 
— Charles Eames
Ray Eamesek lanean oso lan-etika zorrotza eta dibertigarria zuen “Eames bulegoan”. Berak deitzen zuen “denda”, non lan egiten zuten eta lehenengo prozesu-lanak egiten zituzten. Bulegoan, denetariko jendea zegoen: etxeko-andreak, beteranoak… Eames bulegoa aniztasunez beteta zegoen. Eames bikoteak “eginez ikasten” filosofian sinisten zuen. Ideia bat aplikatu baino lehen, Charles eta Rayk esploratzen zituzten horren beharrak.
 
''"Ez nuen inoiz ere margozteari utzi, bakarrik nire paleta aldatu nuen."''
 
— Ray Eames 
2005eko abuztuan, Maharam zuntzak berriro editatu zituen Ray Eamesen Sea Things (1947) eta Dot Pattern patroiak. Dot Pattern Inprimaturiko zuntzen lehiaketan irabazi zuen 1947an The Museum of Modern Arts-en. Hauek gehienetan Rayk diseinatzen zituen.
 
Royal Institute of british Architects-ek Charles eta Ray Eames saritu zituen Royal Gold Medal-ekin. Charles hil zenean, Eames sofan zeuden lan egiten. Hau 1984n atera zen produkziora. 
Charlesi argazkigintza gustatzen zitzaion, eta hau dela eta, Eames bikoteak 125 film labur ekoiztu zituen. Eginiko filmak, esperimentazio eta irakaskuntza gisa erabiltzen zituzten. Film hauetan ere azaltzen ziren haien gogoko ekintzak, hala nola, jostailu-bildumak, bidaiak edota haien altzarien fabrikazio-prozesuen pausoak. 
 
Charlesi argazkigintza gustatzen zitzaion, eta hau dela eta, Eames bikoteak 125 film labur ekoiztu zituen. Eginiko filmak, esperimentazio eta irakaskuntza gisa erabiltzen zituzten. Film hauetan ere azaltzen ziren haien gogoko ekintzak, hala nola, jostailu-bildumak, bidaiak edota haien altzarien fabrikazio-prozesuen pausoak. 
 
Eames bikoteak ere erakusketa asko egin zituen: Mathematica: A World of Numbers… an Beyond (1961) IBM-k babestuta eta oraindik existitzen dena eta ezaguna dena. A Computer Perspective: Background to the Computer Age (1971) eta The World of Franklin and Jefferson (1975-1977) erakusketak egin zituzten, beste batzuen artean. 
 
Charles eta Ray Eamesen bulegoa 40 urte baino gehiago egon zen funtzionamenduan (1943-1988) Bay Cities Garage-n, 901 Washington Boulevard kalean Venice-n, Los Angeles, Kalifornia. Bertatik pasatu ziren hainbat diseinatzaile garrantzitsu: Henry Beer eta Richard Foy, orain CommArts-en aulkiak egiten dituztenak, Don Albinson, Deborah Sussman, Peter Jon Pearce, Harry Bertoia eta Gregory Ain. Azkenengo hau Eamesen ingeniarien burua izan zena Bigarren Mundu Gerran.
 
Eamesen produktuak ere Washington Boulevard-en fabrikatzen ziren 1950 hamarkadara arte. Diseinu hauen artean honako hauek zeuden: DCW (Dining Chair Wood) and DCM (Dining Chair Metal kontratxapatu eserleku batekin) (1945); Eames Lounge Chair (1956); the Aluminum Group furniture (1958); the Eames Chaise (1968), Charlesen lagun batentzako diseinatu zutena, Billy Wilder zinema-zuzendaria hain zuzen, the playful Do-Nothing Machine (1957), eguzki-energia erabiltzen zuen esperimentu bat, eta beste hainbat jostailu. 
 
Ray eta Charles ez ziren soilik altzari-diseinatzaileak. Haiek ere hanka-ferula bat diseinatu zuten haien apartamentuan, gobidatuen gelan zuten altzari batzuk erabiliz. Kontratxapatuz egindako ferulen erabilerarekin, ordezkatu ahal izan zituzten metalezkoak, zeintzuk odol-jarioa mozten zuten, gainera, gangrena sortzen zuten. 
 
== Lanak ==
[[Fitxategi:Eames_house_entry.jpg|thumb|Eames Etxea-ren sarrera (Case Study Etxea #8)]]
1941ean, Charles eta Catherine dibortziatu ziren. Ondoren, Charles Bernice (‘Ray’) Kaiser-ekin, ezkondu zen. Bernice Sacramenton (Kalifornia) jaiotako Cranbrookeko ikaskidea zen. Los Angelesera lekualdatu ziren, eta bertan bizi eta lan egin zuten hil ziren arte. 1940. hamarkadaren amaieran, ‘Arts & Architecture’ aldizkariaren ‘Case Study’ programan parte hartuz, Charles eta Ray Eames ‘Case Study 8#’, edo ‘Eames House’, etxe iraultzailea diseinatu eta eraiki zuten. Etxe hau, Ozeano Barearen ertzeko itsaslabar batean kokatuta zegoen. Egun gutxi batzuetan eskuz eraiki zuten, egitura osoa industriarako ziren aurrefabrikatutako altzairu zatiekin eginda. Gaur egun, etxe hau arkitektura modernoaren erakusgarria da.
* Sweetzer Etxea (1930-33 tartean)
** St. Louis Post-Dispatch model homeetxe-eredua (1932193?).
* [http://www.stmaryshelena.org/ Santa Maria Eliza (Helena, Arkansas)] (1934)
** St.Santa Mary'sMaria ChurchEliza (Paragould, Arkansas) (1935).
** Dinsmoor HouseEtxea (1936).
** Dean HouseEtxea (1937193?).
** Meyer HouseEtxea (1938).
** BridgeZubi houseetxea (Eames-Saarinen) (1945).
** Entenza HouseEtxea (1949).
** [[Eames House]]Etxea (1949).
** Max De Pree HouseEtxea (1954).
 
Charles eta Ray Eamesek proiektu, lan, erakusketa asko egin zituzten. Hona hemen aurrera eramandako hainbat arkitektura lan, film, altzari eta erakusketa-diseinu:
 
=== Arkitektura ===
** Sweetzer House (1930–33 artean).
** St. Louis Post-Dispatch model home (1932).
** St. Mary's Church (Helena, Arkansas) (1934).
** St. Mary's Church (Paragould, Arkansas) (1935).
** Dinsmoor House (1936).
** Dean House (1937).
** Meyer House (1938).
** Bridge house (Eames-Saarinen) (1945).
** Entenza House (1949).
** [[Eames House]] (1949).
** Max De Pree House (1954).
 
=== Filmak ===
* Traveling Boy (1950)
* Blacktop: A Story of the Washing of a School Play Yard (1952) 
* The Information Machine (1958) 
* Kaleidoscope Jazz Chair (1960) 
* IBM Mathematics Peep Show (1961), Eames-enshort erakusketadocumentary batean,based [[Mathematica:on A World of Numbers... and Beyond|''Mathematica: A World of Numbers... and Beyond'']]'','' oinarritutakoexhibit dokumentalby laburra.Eames 
* Powers of Ten (1968, 1977anrereleased aurkeztuain 1977
* Image of the City (1969) 
* Banana Leaf (1972) 
* Fiberglass Chairs 
* SX-70, [[promotional announcement/documentary of the Polaroid Corporation]] [[SX-70]] bat-batekoinstant kamararen iragarki/dokumentala. camera 
* Eames Lounge Chair
 
=== Altzari-diseinuak ===
* Kleinhans Music Hall Chair (1939–40) Charles Eames, Eero Saarinen, Eliel Saarinen 
* Conversation Armchair (1940) Charles Eames & Eero Saarinen 
[[Fitxategi:EamesCards.JPG|thumb|House Of Cards, edizio alemaniarra]]
* Textiles and Ornamental Arts of India (1955)
* Glimpses of the USA (seven screens for the American exhibition in Moscow, Sokoolniki Park) (1959)
* Mathematica: A World of Numbers... and Beyond (for IBM, 1961)
* IBM Pavilion at the 1964/1965 New York World's Fair
* Nehru: The man and his India (1965)
* The World of Franklin and Jefferson (1975), Estatu Batuetako ‘Berrehun urteko’ (bicentenario) batzordearentzako eraikia., Parisen irekia zen, eta Estatu Batuetara eramateaz gain, beste bost herrialdeetara eramanbidaiatu zuten, Estatu Batuetara eramateaz gain.
 
=== Besteak ===
[[Fitxategi:Charles_Eames,_Leg_Splint,_designed_1941-1942.jpg|thumb|'''Charles Eames''', Leg'' Splint'', 1941-1942 urteetan diseinatuta. [[Brooklyn MuseoaMuseum]]]]
* House Of Cards, kartak erabiliz konstrukzio-jokoa. 
* The Coloring Toy (1955) 
* Stephens Speaker (1956)
 
== '''Sariak''' ==
* 2008ko Ekainak 17, Estatu Batuetako posta-zerbitzuak Eames seilu-kolekzioa atera zuen; 16 ale zituen, Eames bikotearen diseinuak goraipatzen zituztenak.
* 1978an, AIA Twenty-five Year Award saria
* 1985ean, "Eragin handieneko 20.Mendeko diseinatzailea" IDSA{{Reflist|30em}}
 
== Erreferentziak ==
* Caplan, Ralph, "Connections: the work of Charles and Ray Eames". Los Angeles: UCLA, 1976.
* Kirkham, Pat. Charles and Ray Eames. Designers of the 21st Century. MIT Press, Boston 1998 (<nowiki>ISBN 978-0262611398</nowiki>)
* Drexler, Arthur. "Charles Eames Furniture from the Design Collection of Modern Art, New York". New York: Museum of Modern Art, 1973 (<nowiki>ISBN 0810960281</nowiki>)
* Eisenbrand, Jochen. Ray Eames. Breuer, Gerda, Meer, Julia (ed): Women in Graphic Design, p. 152-163 and 437, Jovis, Berlin 2012 (<nowiki>ISBN 978-3-86859-153-8</nowiki>)
[[Kategoria:1907ko jaiotzak]]
[[Kategoria:1912ko jaiotzak]]
[[Kategoria:1988ko heriotzak]]
[[Kategoria:Kaliforniarrak]]
[[Kategoria:Diseinatzaileak]]
8

edits