«Tornu (tresna)»: berrikuspenen arteko aldeak

706 bytes removed ,  Duela 5 urte
t
ez dago edizio laburpenik
t
[[Fitxategi:Torno en el laboratorio de mecanica.jpg|thumb|Tornu paraleloa]]
Forma geometrikodun piezak biraketen bidez mekanizatzea, hariztatzea, moztea, zulatzea, zilindratzea, arbastatzea eta artekatzea ahalbidetzen duen erreminta- eta makina-multzoari deritzo '''tornua'''. [[Makina-erreminta]] hauen funtzionamendua honetan datza: mekanizatu beharreko pieza birarazten da (platerean lotuta edo zentratze-puntuak erabiliz lotuta), eta bitartean mozketa-erreminta bat edo batzuk piezaren gainazalera hurbiltzen dira abiadura eta mugimendu kontrolatuaz. Honekin txirbila harrotzea lortzen da, mekanizazio-baldintza teknologiko egokiekin.
 
Mozte-erreminta, torneatzen den ardatzarekiko paralelo (X ardatza) edo elkarzut (Y ardatza) diren gida edo errailetan zehar irristatzen da. Batzuetan hirugarren orga bat ere ager daiteke, Charriot deritzona. Charriot orga hau beharrezko graduak inklinatuz, konoak egitea lortzen da. Charriot-aren gainean erreminta-etxea itsatsita doa. Orga mekanizatu nahi den piezari paralelo den ardatzean zehar mugitzen denean, piezaren zilindraketa lortzen da. </ref>Piezari elkarzut den ardatzean mugitzen denean, berriz, aurpegiketa gertatzen da.<ref>«[http://gamemecanicaindustrial.blogspot.com.es/2010/02/historia-del-torno.html]»,Tornu mota desberdinen inguruko informazio gehiago: http://gamemecanicaindustrial.blogspot.com.es/2010/02/historia-del-torno.html (Azken kontsulta: 2016ko apirilaren 25ean)</ref>
 
Profilaketa konikoak eta esferikoak lortzeko tornu kopiatzaileak, automatikoak eta zenbakizko kontrolezkoak egokiak dira, bi orgak aldi berean lan egitea ahalbidetzen baitute.
 
== Tornuaren historia ==
Ezagutzen den lehenengo tornua K.a. 850 urtekoa da. Honen irudia antzinako Egiptoko SanchesirisPetosiris eta Iompenesi apaizenapaizaren hilobian agertzen da.
[[Fitxategi:Biolin.jpg|thumb|Biolin-arkuko tornuaren eskema]]
Ezagutzen den lehenengo tornua K.a. 850 urtekoa da. Honen irudia antzinako Egiptoko Sanchesiris eta Iompenesi apaizen hilobian agertzen da.
 
Urte askotan zehar tornuek "biolin-arkua" sistemarekin funtzionatu zuten. XIII. mendean pedal eta pertika malgudun tornua sortu zen. Tornu berri hau oinekin eragiten zen, eskuekin eragin beharrean. Hau abantaila bat zen, izan ere, honela eskuak libre geratzen ziren beste gauza batzuk egin ahal izateko. XV. mendean zehar beste bi hobekuntza gertatu ziren: polea bidezko transmisioa eta biela-biradera mekanismoa.
 
== Torneaketaren lan-mugimenduak ==
Torneaketaren lan-mugimenduak, torneatu behar den pieza eta ebaketa-erremintaren arteko mugimendu erlatiboak dira. Erreminta X eta Y ardatzetan mugitzen denean, aitzinapen-mugimendua eta iraganaldi-mugimendua sortzen ditu hurrenez hurren.</ref>Bestalde, erremintaren eta piezaren arteko biraketa-mugimendu erlatiboa da ebaketa-mugimendua, erreminta eta piezaren gainazalaren artekoa.<ref>«[http://www.epetrg.edu.ar/apuntes/principiosdetorneado.pdf]»,Ebaketa-mugimenduen inguruko informazio gehiago: http://www.epetrg.edu.ar/apuntes/principiosdetorneado.pdf (Azken kontsulta: 2016ko apirilaren 25ean)</ref>
 
[[Fitxategi:05-05-torneado-01.jpg|thumb|Ebaketa, aintzinapen eta iraganaldi sakonera mugimenduak]]
 
* '''Ebaketa-mugimendua''': orokorrean, ardatz nagusiarekiko biratzen duen piezan eragiten da. Mugimendu hau motor elektriko batek eragiten du, eta torloju nagusiari transmititzen dio polea edo engranaje-multzo baten bidez. Torloju nagusiak, lotura-sistema ezberdinak ditu bere muturrean (atzapar-platerak, matxardak, mandrinu osagarriak eta bestelakoak), zeintzuk mekanizatu beharreko pieza lotzen duten. Ohiko tornuek abiadura-gama finkoa dute. Zenbakizko kontroleko tornu modernoetan, berriz, buruaren biraketa-abiadura aldakorra eta programagarria da, eta mekanizazioak eskaintzen dituen egoera optimoetara egokitu daitezke.
 
== Tornu-eragiketak ==
Ebaketa-erremintaren posizioaren eta mugimenduaren arabera, hainbat eragiketa ezberdin burutu daitezke tornuan. Eragiketa ohikoenak zilindraketa, aurpegiketa, artekaketa eta mandrinaketa dira. </ref>Zenbakizko kontroleko tornuetan profilaketa konplexuak ere egin daitezke.<ref>«[http://pcpiluisvives.webcindario.com/Actividad%2052%20torno%20paralelo.htm ]»,Tornuaren ebaketa-eragiketen eta atalen inguruko informazioa: http://pcpiluisvives.webcindario.com/Actividad%2052%20torno%20paralelo.htm (Azken kontsulta: 2016ko apirilaren 25ean)</ref>
[[Fitxategi:Cilindri.jpg|thumb|Zilindraketaren eskema]]
 
==== Zilindraketa ====
 
Zilindraketa piezaren barneko hutsunean egiten denean mandrinaketa deritzo.
 
==== Aurpegiketa ====
Aurpegiketa-eragiketa, aurretikoa eta ardatzari perpendikularra den mekanizazioa da. Torneatutako piezen arteko akoplamendu on bat gauzatzeko egiten da. Erremintaren sorbatza biraketa-zentrorantz gerturatzen den heinean, ebakidura-abiadura txikitzen da. Hauxe da aurpegiketak daukan zailtasunik handiena. Baldintza hau hobetzearren, badira tornu modernoak abiadura-erregulagailuarekin, piezaren biraketa-abiadura handiarazteko aukera eskaintzen dutenak.
 
==== Artekaketa ====