«Tenpluko Ordena»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
{{lanean|xirkan}}
{{Erlijio erakunde infotaula
| izena = Kristoren eta Salomonen Tenpluko Zaldun Pobreak
Tenpluko Ordena [[1119]]. urtean sortu zen, konkistatu ondoko Jerusalemera joaten ziren erromesen segurtasuna babesteko. [[Hugo Paynsekoa]] frantziar zaldunak sortu zuen lehen taldea, eta [[Balduin II.a Jerusalemgoa|Balduin II.a]] Jerusalemgo erregeak eman zizkion ahalak, ondasunak eta lurrak. Elizak ofizialki [[1129]]an onartu zuen, Troyesko Kontzilioan, [[San Bernardo Clairvauxkoa]]k idatzi zituen ordenako arauak. Lau sailetan banatu ziren tenplarioak: zaldunak, sarjentoak, apaizak eta zerbitzariak. Zaldunek bakarrik zituzten nobleei zegozkien pribilejio batzuk. Maisu nagusia zen tenplarioen buruzagi nagusia, eta tokian tokiko buruzagi bana zuten. Pobretasun eta kastitate botoak egiten zituzten guztiek.
 
[[Europa1139]]n. zeharurtean, karitateak[[Inozentzio bultzatutaII.a]]ren garaian, kideenaita kopuruasantuen azkaragindu ugaltzeazzuzenaren gain,pean geratu ziren; handik aurrera ondasun handiak jaso zituen ordenak Europako mendebaldeko erregeengandik eta haren boterea handitu ere egin zutenzen. GurutzeKideen gorriakopurua zeramanazkar kapaugaldu zurianzen bilduta,eta zaldun tenplarioek [[Gurutzadak|Gurutzadetako]] borrokalari talderik osatuenetakoa, entrenatuenetakoa eta diziplinatuenetakoa eratu zuten. Europan eta LurraldeLur Santuan gotorleku andana eraiki zituztenzuten. [[1191]]. urtean [[Zipre]] uhartea erosi zioten tenplarioek [[Rikardo Lehoi Bihotza]]ri, baina hango jendeak ez zituen onartu eta alde egin behar izan zuten ondorengo urteetan.
 
[[Fitxategi:Templars on Stake.jpg|thumb|250px|<small>''Tenplarioak sutan hiltzen'', «Von der Schöpfung der Welt bis 1384» kronika liburuko irudia.</small>]]
Tenpluko Ordenaren patua Gurutzatuarenarekin zegoen loturik. [[Lur Santua]] galdutakoan eta porrot mingarria pairatutakoan, Ordenaren aldeko babesa desagertzen joan zen. Sartzeko zeremonia sekretuaren gaineko zurrumurruek egonezina sortzen zuten gainera. Ordenarekin zorretan, [[Filipe I.a Nafarroakoa|Filipe IV.a Frantziakoa]] erregeak [[Klemente V.a]] Aita Santua presionatu zuen eskua sar zezan. [[1307]]ko [[urriaren 13]]an, Filipek Ordenako buruak atxilotuta zituen. Torturapean, krimen izugarriak aitortu zituzten, eta horietako asko sutan hil zituzten. Azkenean, [[1312]]an, Klemente V.ak formalki Ordena desegin zuen.
Gupida gabe borrokatu ziren tenplarioak musulmanen aurka, baina [[1291]]. urtean [[Palestina]]ko lurra utzi behar izan zuten, [[Donibane Akrekoa]] galdu ondoren. Europan barrena zabaldu ziren orduan, eta berehala hasi ziren ordenaren aurkako kanpainak, pribilejio eta ondasun handiak zituztelako. [[1304]]an zurrumurruak zabaldu ziren Europa osoan zehar tenplarioek ezkutuko errituak eta kristautasunaren aurkako jokabideak zituztela, gezurrezko zurrumurruak segur aski; [[1307]]an, ordenarekin zorretan zegoen [[Filipe I.a Nafarroakoa|Filipe IV.a]] Frantziako erregeak haien aurkako esetsaldia hasi zuen. Preso hartutako tenplarioek ekintza sinesgaitzak aitortu zituzten ([[Baphomet]] izeneko jainko bat gurtzen zutela, sakrilegioak, hilketak, [[sodomia]]…) eta [[1310]]. urtean hiltzera kondenatu zituzten. [[1312]]an [[Klemente V.a]] aita santuak biderik gabe utzi zuen ordena eta haren ekintza guztiak debekatu zituen, [[1314]]an hil zuten [[Jacques de Molay]] maisu nagusia eta azkenik hospitalarioen ordenaren esku utzi zituzten tenplarioen ondasun guztiak. Filipe IV.ak ere irabazi handiak lortu zituen, tenplarioen aurkako kanpainetan eginiko gastuen ordainez.
 
== Ikus, gainera ==
 
{{commonskat}}
 
[[Kategoria:Tenpluko ordena| ]]
31.876

edits