«Kroaziera»: berrikuspenen arteko aldeak

288 bytes removed ,  Duela 4 urte
|1 familia=[[Indoeuropar hizkuntzak|Indoeuroparra]]
|2 familia=[[Eslaviar hizkuntzak|Eslaviarra]]
|3 familia=Hegoaldeko Eslaviarraeslaviarra
|4 familia=
|nazioa=[[Kroazia]], [[Bosnia-Herzegovina]],[[Montenegro]] [[Burgenland]] ([[Austria]]), [[Molise]] ([[Italia]]), [[Voivodina|Vojvodina]] ([[Serbia]])
|araugilea=[http://www.ihjj.hr/ Kroaziera Standardarenestandarraren Kontseiluakontseilua]
|iso1=hr|iso2=scr, hrv|iso3=hrv
|mapa = Croatian dialects in Cro and BiH 1.PNG
|maparen testua = Kroazieraren dialektoak.
}}
 
'''Kroaziera''' [[eslaviar hizkuntzak|eslaviar hizkuntza]] da, nagusiki [[Kroazia]], [[Bosnia-Herzegovina]]ko eta [[Montenegro]]ko mintzairamintzatua. ofizialaHistorikoki, dena[[serbokroaziera|serbo-kroaziera]] hizkuntza batuaren aldaera izan da eta oraindik ere aditu batzuek barruan mantentzen dute.
 
Historikoki, [[serbokroaziera|serbo-kroaziera]] hizkuntza batuaren aldaera izan da eta oraindik ere aditu batzuek barruan mantentzen dute.
 
== Ahoskatzeko gida ==
 
Kroazieran ageri direnKroazierazko fonema gehienek baduteeuskarazko euskarazbaliokidea baliokiderikdute, baina euskaraz baliokiderin ez dutenakdaudenak ezagun zaizkigun beste hizkuntza batzuetan topa ditzazkeguditzakegu.
 
=== Bokalak ===
B, b: [b]
C, c: [ts] euskal ''ts'' bezalakoa.
 
Č, č : [{{IPA|ʧ}}] ''tx'' baina gogorra
DŽ, dž : [{{IPA|ʤ}}] euskal ''j'' bezalakoa (bizkaieran batez ere erabilia, ''i'' bezalakoa)
 
Đ, đ : [{{IPA|ʥ}}] ingesezkoeuskal ''dunedd'' hitzean(''onddo'', bezalakoa''Maddi'')
 
F, f: [f]
H, h: [x] gipuzkerazko ''j''
 
J, j: [j] euskarazko bokal baten aurreko ''i'' bezalakoa. ('''''i'''a'''i'''o'')
 
K, k: [k]
L, l: [l]
LJ lj: [{{IPA|ʎ}}] gipuzkerazko eta bizkaierazko ''ll'' bezalakoa, ''l'' bustia ('''''ll'''abur'', ''mut'''il'''a'')
 
M, m: [m]
N, n: [n]
 
NJ nj : [{{IPA|ɲ}}] ''ñ'' bezalakoa
 
P, p: [p]
R, r: [{{IPA|ɾ}}] ''r'' leuna, adibidez ''arotza'' hitzean bezalakoa.; Batzuetanbatzuetan, bokal modura jokatzen du.
 
S, s: [s]
 
Š š : [{{IPA|ʃ}}] euskal ''x''-ren antzekoa
 
T, t: [t]
V, v: [{{IPA|ʋ}}] ''v'' eta ''u''-ren arteko nahasketa batennahasketaren antzekoa
Z, z: [z]
 
Ž ž: [{{IPA|ʒ}}] Lekeitiko hizkerako ''j'', frantsesezkoafrantsesezko eta katalanezkoakatalanezko ''j'' (''Jacques'''J'''acques'', ''Jordi'''J'''ordi'').
== Gramatika ==
Kroaziar izen, izenorde eta adjektiboek hiru genero dituzte: maskulinoa, femeninoa eta neutroa:
 
=== Izenak ===
Izenentzat forma bakarra adierazten da. Animalientzat, adibidez, espezieak definitzen duen generoa adierazten da: ''vuk'' ('otsoa') eta ''konj'' ('zaldia') maskulinoak dira eta ''krava'' ('behia'), femeninoa da.
 
Hizkuntza eslabiar gehienetan bezala, ez dago artikulorik. Latinak bezala, zazpiSei deklinabide-kasu ditu: ([[nominatibo]]a, [[datibo]]a, [[akusatibo]]a, [[bokatiboa]], [[lokatiboa]], [[instrumentala]]).
 
Esaldiaren ordena SAO da, hots, subjektua, aditza eta objektuak.
Euskarak kasu sistema ergatiboa dauka eta Kroazierak akusatiboa, eta sujetu-aditz-objektu hitz hurrenkera.
 
=== Adjektiboak ===
 
''jeftin|('' -''i)'',~-''a'',~-''o'' adj. .merke(a'merkea')
 
''jeftin'': forma maskulino indefinitua
adj. = adjetiboa
 
jeftin -''jeftini'': forma maskulino indefinituadefinitua
 
jeftini -''jeftina'': forma maskulinofemenino definitua
 
jeftina -jeftino: forma femenino definituaneutroa
 
Genero femeninofemeninoak eta neutroak idazkeraberdin berdinekoidazten dira forma definituadefinituan eta definitu gabea daukatedefinitugabean, baina desberdin ahoskatzen denadira.
jeftino – forma neutroa
 
Genero femenino eta neutroak idazkera berdineko forma definitua eta definitu gabea daukate, baina desberdin ahoskatzen dena.
 
=== Besteak ===
Kroaziar hizkuntzakKroaziarerak zenbait kasutan erabiltzen diren izenordeak ditu. EuskerakEuskarak ez du era honetakohorrelako hitzik,: horren ordez, kasu antolaketak erabiltzen dira.
 
=== Aditzak ===
Kroaziar aditzek forma perfektuakbukatuak eta ez-perfektuakbukatugabeak dauzkate., Forma perfektoak eta ez-perfektoak iraupena dueniraupeneko eta unean-unekoauneko den akzioen artean ezberdintasunaekintzak adierazteko erabiltzen dira. Era honetanhorretan ingelesez, „I'Egiten do“dut' eta „I'Egiten amari doing“naiz' izangobereizten litzateke; gazteleraz „Hago“ eta „estoy haciendo“; euskeraz „egin dut“ eta „egiten ari naiz“dira:
 
v.imp. – aditz inperferktoa
 
v.per. – aditz perfektoa
 
Atiz perfektuak era inperfektora pasa daitezke atzizkiak eta aurrizkiak erantsita. Honek alderantzizkorako ere balio du.
 
Adbibidez, činiti (egin)-inp. Učiniti bihurtzen da
 
Hoonetarako ere bide desberdinak daude.
 
Atzizkiak eta aurrizkiak erantsiz, aditz bukatuak bukatugabe bilaka daitezke, baita alderantziz ere: adbibidez, ''činiti'' ('egin', bukatugabea) ''učiniti'' bihurtzen da. Horretarako ere hainbat bide daude: adibidez,, 'aldatu' batzuetan ''urediti'' da (bukatua) eta ''uređivati'' (bukatugabea).
Adbididez, Aldatu=urediti(per.) =uređivati (inp.)
 
== Hiztegia ==
2.645

edits