«Primitibo flandestar»: berrikuspenen arteko aldeak

t
ez dago edizio laburpenik
t
[[Fitxategi:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|thumb|280px|<small>[[Jan van Eyck]], ''[[Arnolfini senar-emazteen erretratua]]'', 1434, [[Olio-pintura]] haritzezko oholean, 82cm × 60 cm. [[National Gallery]], [[Londres]]</small>]]
'''Primitibo flandestarrak''' edo '''hasierako flandestarrak'''<ref name="ueu">{{erreferentzia|izena= Ignacio|abizena= Cendoya Echaniz|url= http://www.ueu.eus/download/liburua/ErrenazimentuaEuropanOsoa.pdf |izenburua= Errenazimentua Europan |bilduma= Udako Euskal Unibertsitatea, Bilbo 2004| argitaletxea= ueu.eus|sartze-data = 2016-03-09}}</ref>, [[XV. mendea|XV.]] eta [[XVI. mende]]etan, antzinako hegoaldeko Herbehereetan, lan egin zuten margolariak izan ziren; bereziki [[Brujas]], [[Gante]], [[Tournai]], [[Anberes]] eta [[Brusela]] hirietan jardun zuten, [[Borgoinako dukerriaDukerria]]ren goraldia baliatuz.
 
Multzo honetako artistarik aipagarrienak [[Robert Campin]], [[Jan van Eyck]], [[Rogier van der Weyden]], [[Dieric Bouts]], [[Petrus Christus]], [[Hans Memling]], [[Hugo van der Goes]] eta [[Hieronymus Bosch]] dira.
XV. mendeko lehenengo hamarkadetan, [[Florentzia]]n Lehenengo Pizkundea sortu zen garai berean gutxi gorabehera, Europako pinturaren gune nagusi bihurtu zen [[Flandria]]. Aipatzekoa da, herrialde hartan egin ziren lanen orijinaltasunaz eta kalitateaz gainera, Europako beste herrialde batzuetan izan zuten eragin sakona, [[Espainia]]n besteak beste.
 
[[Behe Erdi Aroa]]n Flandria eta Herbehereak, politikari dagokionez, hainbat zatitan banatuta zeuden, baina [[1369]]tik aurrera [[Filipe II.a Borgoinakoa|Filipe Ausarta]], [[Borgoinako dukerriaDukerria|Borgoinako dukea]], [[Flandriako konderriaKonderria]]ren oinordekoarekin ezkondu zen eta Borgoinako Etxearen mende gelditu ziren lurralde haiek; [[Maria Borgoinakoa]] hil zenean ([[1482]]), berriz, [[Austriako Etxea]]k bereganatu zituen eta, geroago, Espainiak.
 
Flandriako higikundearen zabalkundean, garrantzi handikoa izan zen, batetik, Borgoinako dukeek arteari eman zioten bultzada eta, bestetik, burgesiak, patrizioek eta hirietako elkarteek kulturan izan zuten parte hartze gero eta handiagoa. Garai hartan, Flandria biztanle gehien zituen herrialdea zen Europan, eta industrian, merkataritzan eta bankuetan oinarritutako hiri indartsuak zituen: [[Brujas]], [[Gante]], [[Ypres]], [[Brusela]], [[Lovaina]], [[Anberes]], etab.). Flandriako pinturak oso ondo islatu zuen sustatzaileen izaera, alegia, aristokrazia eta burgesiarena: aberastasunak marrazteari zaletasun handia zioten (ez da pinturaren historian [[Jan van Eyck]]ek marraztu zituen koroak eta bitxiak bezain objektu aberatsik), eta balio handiko objektutzat hartzen hasi zen koadroa. Estilo berri hartan nabarmena zen errealismorako grina.
33.271

edits