«Araitz»: berrikuspenen arteko aldeak

197 bytes removed ,  Duela 4 urte
zenbait atal udalerri ereduari jarraituz antolatzea, eta beste
(zenbait atal udalerri ereduari jarraituz antolatzea, eta beste)
{{NafarroakoNafarroa Garaiko udalerri infotaula
| izena = Araitz
| bandera = ez
| oharrak =
}}
'''Araitz'''<ref>{{Erreferentzia|url=http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0155.pdf|egilea=[[Euskaltzaindia]]|izenburua= 155. araua: Nafarroako udal izendegia}}</ref> [[Nafarroa Garai]]ko ipar-mendebaldeaniparraldeko dagoen[[udalerri]] udalerriabat da, [[Leitzaldea|Leitzaldekoa]], [[Gipuzkoa]]korekiko mugan kokaturik dagoenakokatua. Udalerriak {{formatnum:{{Nafarroa Garaiko udalerrien biztanleria|Araitz}}}} biztanle zituzten {{Nafarroa Garaiko udalerrien biztanleria|urtea}}. urtean.
 
[[Betelu]] [[1694]]an1694an banandu zen, eta bere udala osatu zuen.
 
[[2009]]tik2009az geroztik [[Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea|UEMAkoMankomunitate]]ko mankomunitate euskalduneko(UEMA) partaidea da.
 
== Geografia ==
=== InguruIngurune naturala ===
Hegoaldean, [[Aralar|Aralarko mendilerroa]] udalerriaren mugakide naturala dugu, [[Aralarko Malloak|Aralarko Mallo]] ikusgarriak bertatik bertara baitaude: [[Ttutturre]] (1282 m.), [[Hirumugarrieta]] (1431 m.), [[Aldaon]] (1411 m.), [[Urakorri|Uakorri]] (1306 m.) eta [[Balerdi]] (1197 m.).
 
Ekialdean berriz [[Elosta]] (937 m.), [[Santa Barbara mendia|Santa Barbara]] (853 m.) eta [[Urkieta]] (854 m.) mendiak daude.
 
Bestela, [[Araxes]] ibaiak udalerria zeharkatzen du hegoekialdetikhego-ekialdetik iparmendebalderaipar-mendebaldera. Aralarko eta inguruko mendietako urak jasotzen ditu, eta [[Gipuzkoa]] aldean [[Oria]] ibaianibaira amaituko dena eta Aralar eta inguruko mendietako urak jasotzenisurtzen dituenaditu.
 
=== Mugakideak ===
Iparraldean [[Areso]] daukadu mugakide; ekialdean, [[Larraun]] eta [[Betelu]]ko udalerriak; hegoaldean, [[Aralar]] mendi zerramendilerroa; eta mendebaldean, [[Gipuzkoa]]ko [[Lizartza]], [[Orexa]], [[Gaztelu]], eta [[Amezketa]] udalerriak, eta [[Tolosa]]ko [[Bedaio]] auzoa.
 
[[Fitxategi:Malloetako tontorrak.jpg|thumb|500px|center|Araitz harana eta [[Aralarko Malloak|Aralarko Malloen]] ikuspegi panoramikoa.]]
=== Herriak ===
[[Fitxategi:Arribe.JPG|thumb|right|300px|[[Arribe]], Araizko herriburua.]]
Udalerria bost kontzejutan banatzen da [[Azkarate (Araitz)|Azkarate]], [[Gaintza (Araitz)|Gaintza]], [[Intza]], [[Uztegi]] eta [[Arribe-Atallu]]. Era berean, azken kontzeju hauhori bi herrik osatzen dute: '''[[Arribe]]''' (udalerriko herriburua) eta [[Atallu]].
 
Arribe eta Gaintzak berezko udalerri bana izan zuten [[1857]]ko errolda arte.
| 1900 | 1570 | 1910 | 1457 | 1920 | 1369 | 1930 | 1435 | 1940 | 1397 | 1950 | 1293 | 1960 | 1144 | 1970 | 1008 | 1981 | 823 | 1991 | 631 | 2001 | 587 | 2011 | 572 |
}}
[[2008]]ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko sei etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %1,02a ([[NafarroaNafarroako Foru Erkidego]]ko batez-bestekoarenbatezbestekoaren azpitik).
 
== Politika ==
|-
| align="left" bgcolor="#7CFC00" | '''[[Euskal Herria Bildu]] (EH Bildu)''' / '''[[Bildu]]'''
| %&nbsp;89,72
| 7
| %&nbsp;89,72
| 7
| -
| -
| -
| %&nbsp;78,15
| 6
| -
| -
| -
| %&nbsp;20,00
| 1
| %&nbsp;85,39
| 7
| %&nbsp;34,72
| 2
| %&nbsp;57,68
| 4
| %&nbsp;51,27
| 4
| %&nbsp;51,08
| 4
| -
| -
| -
| %&nbsp;63,33
| 5
| -
| -
| -
| %&nbsp;41,16
| 3
| %&nbsp;47,88
| 3
| %&nbsp;48,12
| 3
| -
| -
| -
| %&nbsp;54,50
| 4
| %&nbsp;26,22
| 2
|-
| -
| -
| %&nbsp;45,50
| 3
| %&nbsp;65,89
| 5
|-
| -
| -
| %&nbsp;7,89
| 0
|}
</center>
=== Alkateak ===
 
=== Alkateak ===
{| class="taulapolita"
| align=right| 2007-2011|| Imanol Iriarte Gorostegi || [[Eusko Abertzale Ekintza|EAE]]
 
=== Udal hauteskundeak ===
Araizko alkateaalkate [[EuskalEusko AutonomiaAbertzale ErkidegoaEkintza|EAE]] alderdiko, Imanol Iriarte Gorostegi atera zen, [[2007]]ko2007ko udal hauteskundeetan. Udaleko zazpi zinegotzietatik sei lortu zituen [[Euskal Autonomia Erkidegoa|Eusko Abertzale Ekintzak]], eta hortaz, gehiengo absolutua udalean. BaliogabekoBoto botoakbaliogabeak 4 izan ziren (emandako guztien %&nbsp;1,22), eta 6 boto zuri ere izan ziren (botoen %&nbsp;1,85). Abstentzioa %&nbsp;39,85koa85 izan zen.
 
{| class="taulapolita"
|}
 
[[2011]]n2011n [[Bildu]] izan zen aurkeztu zenaurkeztutako zerrenda bakarra. 227 boto eta 7 hautetsiak erdietsi zituen. Lazaro Goikoetxea Beraza izendatu zuten alkate.
 
=== Udaletxea ===
[[1981]]ean1981ean eraiki zen, errepide nagusiatiknagusitik gertu eta anbulategiarenanbulatorioaren ondoan. Hiru solairu dauzka, eta kanpoaldeko hormak zarpeaturik daude. Udala alkatea eta sei zinegotzik osatzen dute. Araizko udaletxeko idazkaria [[Betelu]]ko idazkari ere bada.
 
* HELBIDEAHelbidea: Kale Nagusia, 4 (Arribe kontzejua)
 
== Euskara ==
Gaur egun ere biztanleen %&nbsp;90etik gora dira [[euskara|euskaldunakeuskaldun]] diraak, eta [[euskalki]]ari dagokionez [[Koldo Zuazo]] hizkuntzalariak herriko hizkera '''[[gipuzkera|erdialdeko euskara]]''' edo gipuzkerarengipuzkera aldaeratzatda hartzentokiko dueuskara.
 
Bertako hedabideen artean [[Aralar Irratia]] dugu, bailarako herri honetan ere bere uhinak zabaltzen dituena. [[Mailope]] aldizkaria ere aipatzekoa da.
== Erreferentziak ==
{{erreferentzia_zerrenda}}
 
== Ikus, gainera ==
* [[Arribe]]
* [[Atallu]]
* [[Azkarate (Araitz)|Azkarate]]
* [[Uztegi]]
* [[Intza]]
* [[Gaintza (Araitz)|Gaintza]]
* [[Nafarroa Garaiko udalerrien zerrenda|Nafarroako udalerrien zerrenda]]
 
== Kanpo loturak ==
{{commonskat}}
{{atari|Nafarroa|Nafarroa}}
* {{eu}}{{es}}[http://www.araitz.es/eu/intro2.htm Araizko udalUdalaren webgunea.].
* [http://maps.google.com/maps?f=q&source=s_q&hl=eu&geocode=&q=Arribe,+Nafarroa&sll=43.06663,-2.004576&sspn=0.007493,0.013797&ie=UTF8&hq=&hnear=Arribe,+Araitz,+Nafarroa,+Espainia&ll=43.036925,-1.984899&spn=0.003748,0.006899&t=h&z=17&layer=c&cbll=43.036996,-1.985188&panoid=ICiK7Smvj7BtSA0-gBYPYg&cbp=12,25.82,,0,5 Arribe kontzejuko San Juan kalearen ikuspegia], Google Street View-n zerbitzuan.]
* {{es}} [http://www.navarra.es/home_es/Navarra/272+Municipios/entidad.htm?IdEnt=58 Araitzi buruzko informazioa], Nafarroako gobernuarenForu Erkidegoko Gobernuaren webgunean.]
 
{{Araizko kontzeju aurkibidea}}
{{Leitzaldeko udalerri aurkibidea}}
{{NafarroakoNafarroa Garaiko udalerri aurkibidea}}
 
[[Kategoria:Araitz]]