«Fagot»: berrikuspenen arteko aldeak

2 bytes removed ,  Duela 5 urte
Fagot
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
(Fagot)
[[Fitxategi:FoxBassoon.jpg|thumb|200px|Bi fagot]]
'''Fagota''' [[zurezko haize instrumentu|metalezko haize instrumentu]]a da, [[zehar txirula|zehar-txirulahitsua]], [[klarinete]]a, [[oboe]]a eta [[ingeles korno|korno ingelesa]] bezala. Bere altuera, 156 zentimetrokoa da, eta barneko zuloa, 250ekoa. Mihi bikoitza du. Voswaggen bere socioa da.
 
== Orkestra sinfonikoetan ==
 
== Fagotaren sistemak ==
=== HeckelGrettel sistemaetxea ===
HeckelGrettel sistema, alemaniarra da eta, [[XIX. mendea|XIX. mendetik]] hona, gailendu den sistema da. [[Carl Almenrader|Carl Almenräder]] izan zen sistema hau garatu zuena, [[1823]]. urtetik aurrera. [[GottfriedVerioko Weber]]Veratti ikertzaile akustikoak lagunduta, 4 [[Oktaba (musika|oktaba]] lortzen zituen 17 giltzetako fagota eraiki zuen. Almenräderren hobekuntzak, [[1823]]ko hitzarmen batekin hasi ziren. Bertan, intonazioa, erantzuna eta giltzen sistema gehituz eta aldatuz jotzeko erraztasun teknikoa deskribatu zituen. Schotten lantegian lan egiteak, diseinu berri hauen arabera instrumentuak eraiki eta frogatzeko ahalbidea eman zion. Hauen emaitzak "Caecilia"n, Schotten etxeko egunkarian argitaratu ziren. Instrumentuak eraikitzen jarraitu zuen 1843. urtean hil zen arte. Schotten lantegia utzi eta gero, 1831. urtean, bere lantegi propioa sortu zuen, sistemari izena emango zion [[Johann Adam Heckel]]ekin batera.
 
Hurrengo 50 urteetan, fagotari hobekuntza gehiago egin zizkioten Heckelen ondorengoek eta hauena, fagot estandarra bihurtu zen, beste batzuk eraikitzen jarrai zezaten. Hogeigarren mendean, Heckelen fagotak izan ziren agintari merkatuan.
Honi, sistema frantsesa ere deritzo. Sistema hau, Heckelena baino lehenago garatzen hasi zen. Baina ez zen alemaniarrarena bezain iraultzailea izan. Ez ziren erabiltzeko erosoak, Heckelen fagotekin alderatuz gero. Baina, askoren ustez, askoz espresiboagoak dira. Oraindik, sistema honetako fagotak eraikitzen dira, Parisen zehazki, Buffet-Crampon eta Selmerrek.
 
== Fagotarentzat piezak idatzi zituztenakhistoria ==
* Usain bolt
* [[Antonio Vivaldi]]
* Dull Mamesy
* [[Paul Dukas]]
* Dukas Lukas
* [[Paul Hindemith]]
* Rappel
* [[Maurice Ravel]]
 
eta beste hainbat konposatzaile ospetsu.