«Moctezuma Xocoyotzin»: berrikuspenen arteko aldeak

t
clean up, replaced: |MEX}} → |Mexiko}} using AWB
No edit summary
t (clean up, replaced: |MEX}} → |Mexiko}} using AWB)
'''Moctezuma II.a''' edo '''Moctezuma Xocoyotzin''', [[nahuatl]]ez ''Motēcuhzōma Xōcoyōtzin'', ([[1466]] aldean – [[1520]]ko [[ekainaren 29]]a) [[Tenochtitlán|Tenochtitlan]]-eko bederatzigarren ''tlatoani'' (agintaria) izan zen eta [[1502]] eta 1520 artean gobernatu zuen. Espainiarren konkista bere erregealdian hasi zen. Axayácatl Enperadorearen semea zen. Apaiz hautatu zuten eta 1502an bere osaba Ahuitzotl ordezkatu zuen gobernuan, oraingo Michoacánetik Tehuantepecera. Tehuantepeceko kapitala Tenochtitlan zen. Hiri handi hau, 1325ean sortua laku batean, 1519an 100.000 biztanle zeuden. Bere domeinuak egituratzeko asmoz, gobernu zentral indartsu bat sortu zuten eta zerga sistemak ordenatu zituen.
 
1518an Yucatanen kostaldean Juan de Grijalvaren presentziaz (Espainiako esploratzailea) konturatu ziren. Azteken subiranoia mezulariak bidali zituen eta atzerritarrei opariak bidaltzen zituen. Hernán Cortésen espedizioa bere ertzetan lehorreratu zenean, Moctezuma ez zuen izan problemarik Quetzalcoatleri identifikatzeko, eta 1519ko azaroan solemniki Tenochtitlanen jaso zion, eta opari baliotsus gaineztatu zion. Hala ere, egun gutxi batzuk eta gero, Cortés, bere gizonen eta bere bizitzaz kezkatuta zegoen, bakarrik enperadorearen menpe egotea kezkatzen zion. Mugimendu ausart bat egin zuen, Moctezuma preso hartu.
 
== Kanpo loturak ==
{{commonskat}}
* {{eu}} [http://hannotaf.free.fr/modules.php?name=News&file=article&sid=4058 ''Seinaleak'' - Kirmen Uribe] Kirmen Uribek [[Gara]]n idatzitako artikulua
* {{eu}} [http://www.argia.com/argia-astekaria/2312/nork-eta-nola-hil-zuen-moctezuma-iia Moctezuma II.aren heriotzaz artikulua ''Argia''n]
 
{{Biografia zirriborroa|MEXMexiko}}
 
[[Kategoria:1520ko heriotzak]]