«Enigma (kriptografia)»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
[[Fitxategi:enigma.jpg|thumb|right|250px|Enigma makina]]
'''Enigma''' zifratu errotatibozko makina bat da, zifratzekomezua zifratu nahiz deszifratzeko balio duduena. Bigarren Mundu Gerran erabili zen nagusiki.
[[Alexander Koch]] holandarraholandarrak asmatu zuen, geroago [[Arthur Scherbius]] GermaniarraAlemaniarrak patentea lortu eta hainbat aurrerapen egitekoegin zituelarik.
 
1920an hasi zen erabiltzen. [[TYPEX]] edo SYGABA beste Enigmaren beste izen batzuk dira, beste herrialde batzuetan erabiliak. Ingalaterran eta Amerikan hurrenenez hurren, erabiliak, . Bere funtzionamendua elektriko-mekanikoa dela esan genezake,daiteke. teklatuarenTeklatuaren bidez hizkiak sartu eta makinaren barruko mekanismoekin hizkien ordezkapenak egiten ziren. Beraz, ordezkatze metodoa erabiltzen dela esan genezakedu (fluxuzko zifratzea).
 
== Historia ==
 
[[Espainiako Gerra Zibila|Espainiako Gerra Zibilean]] erabilitako makina izan zenhonen (bertsio bat). Etaerabili baitaizan gerrazen. handiago batean ere,Baina [[Bigarren Mundu Gerra]]n hainizan zuen erabilera handiena, Alemaniarrek euren mezu gehienak bidaltzeko erabili zuzenbaitzuten. Bertan bere zifratzeakodea apurtua izan zen eta horren ondorioz osoaliatuek garrantzitsuakgarrantzi zirenhandiko mezuak deszifratuakdeszifratu ahal izan zirenzituzten. [[Nazionalsozialismo|Naziek]] gerra galtzeko pisuzko arrazoia izan zela jotzen da.
 
Germaniarrek,Alemaniarrek Enigma makinaren zifratzea apurtu ezinapurtezina zela pentsatzen zuten, baina hori ez zela horrela laster konturatuoker zirenzeuden. Polakoak intertzeptatu zuten Enigma antzeko makina bat germaniarrek Berlinetik Varsoviara bidali zutenean. Ez zen enigma makina bera baina bertsio militarren makinaren ideia bat izateko balio izan zuen. [[Marian Rejewski]] Polakoak izan zen makinaren funtzionamendua nola zihoan ikusi zuenak matematikazko eta estatistikazko metodoak erabilita.
[[Nazionalsozialismo|Naziek]] gerra galtzeko arrazoi handi bat izan zela uste da.
 
Germaniarrek, Enigma makinaren zifratzea apurtu ezin zela pentsatzen zuten baina hori ez zela horrela laster konturatu ziren. Polakoak intertzeptatu zuten Enigma antzeko makina bat germaniarrek Berlinetik Varsoviara bidali zutenean. Ez zen enigma makina bera baina bertsio militarren makinaren ideia bat izateko balio izan zuen. [[Marian Rejewski]] Polakoak izan zen makinaren funtzionamendua nola zihoan ikusi zuenak matematikazko eta estatistikazko metodoak erabilita.
Hori egiteko, mezu guztien kodea mezuaren hasieran 2 aldiz errepikatzen zela konturatu zen. Horrela zein hizki zeuden enkadenatuak ikusi zuen.
 
292

edits