Ireki menu nagusia

Aldaketak

11 bytes removed ,  Duela 3 urte
t
clean up and re-categorisation per CFD
{{Herrialde infotaula berria
| estatuaren_izenaohiko_izen = Montenegro
| nongo = Montenegroko
| berezko_izena ohiko_izen_luze= Montenegroko Errepublika
| berezko_izena_hizkuntza_ofizialeanbertako_izen = </small>Republika Crna Gora<br /><small>Република Црна Гора</small>
| bandera_irudiabandera_irudi = Flag of Montenegro.svg
| armarri_irudiaarmarri_irudi = Coat of arms of Montenegro.svg
| lema_nazionalalema_nazional =
| ereserkiaereserki_nazional = Oj, svijetla majska zoro
| ereserkiaren audioa = National Anthem of Montenegro.ogg
| estatuaren_mapamapa_irudi = LocationMontenegro.svg
| hiriburuahiriburu = [[Podgorica]]
| hiriburuaren_koordenatuak = {{koord|42|47|N|19|28|E}}
| hiri_handienaren_izenahiri_handien = [[Podgorica]]
| hizkuntzakhizkuntza_ofizialak = [[Montenegroera]]
| gobernu_mota = [[Errepublika]] [[parlamentu|parlamentarioa]]
| tituluak = Presidentea<br />Lehen Ministroa
| subiranotasunaren_gertaerak = - [[Serbia eta Montenegro]]tik
| subiranotasun_urtea = <br /><br />[[2006]]ko [[ekainaren 3]]a
| azalera_zerrendan_kokapenaeremu_rankin = 159.
| azalera_zenbakiaeremu_km2 = 13.812
| ur_portzentaia =
| biztanleriabiztanle_zenbatespen = 616.258
| estimaketa_urteabiztanle_zenbatespen_urte = 2003
| biztanleria_zerrendan_kokapenabiztanle_zenbatespen_rankin = 159.
| erroldatutako_biztanle_zenbatespen =
| erroldatutako_biztanleria =
| biztanle_errolda_urte =
| errolda_urtea =
| dentsitateabiztanle_dentsitate_km2 = 44,6
| biztanle_dentsitate_rankin =
| dentsitate_zerrendan_kokapena =
| txanponatxanpon = [[Euro]]a
| txanpon_kodeatxanpon_kode = EUR
| ordu_eremuaordu_eremu = CET
| utc_zenbakiautc_offset = +1
| DST_ordu_eremuaDST_ordu_eremu = CEST
| utc_DST_bariazioautc_offset_DST = +2
| domeinuadomeinu = cg.yu
| aurrizki_zenbakiaaurrezenbaki = 381
| gentilizioa = montenegroar
| oharrak =
== Geografia ==
[[Fitxategi:Serbia and Montenegro NLT Landsat7.jpg|thumb|150px|left|Montenegro satelite irudian<br />( Serbiarekin batera )]]
Montenegro [[Balkanak|Balkanetan]] kokatua dago. [[Laukizuzen]] antzeko itxura duen lurraldea da eta mugakide ditu hegoaldean [[Adriatikoa|Itsaso Adriatikoa]], mendebaldean [[Kroazia]] eta [[Bosnia-Herzegovina]], iparraldean [[Serbia]], ipar-ekialdean [[Kosovo]] eta hego-ekialdean [[Albania]].
 
Izenak dioen bezala, Montenegro oso herrialde [[mendi]]tsua da, Balkanetan gehien higatua izan zen eskualdea azken [[Izotz Aroa]]n. Herrialdearen gailurra [[Zla Kolata]] (2.534 m), [[Prokletije]] mendietan kokatua. Lurraldea Serbiaren eta Albaniaren mugako mendi garaietatik hedatzen da, kostaldeko [[ordoki]] esturaino. Ordoki hau, bi eta sei kilometro artekoa, iparraldean supituki eteten da Lovcen eta Orjen mendiak itsasora iristen diren lekuan. Eskualde [[karst]]ikoa 1.000 metro inguruko garaieran dago, zenbait [[mendi]] ia 2.000 metroraino igoz, Orjen mendia bezala (1.894 m). [[Zeta ibaia]]ren ibarra da behereen dagoen eskualdea, 500 metro inguruan.
[[1516]]an [[Đurađ Crnojević]] printzeak abdikatu egin zuen, Vavil artzapezpikuaren alde, eta Montenegro estatu [[teokrazia|teokratiko]] bihurtu zen. [[1851]]an Danilo II.a zen artzapezpiku printzea, baina ezkondu eta apaizgoa utzita, Montenegro sekularizatzeko bidea hasi zuen. [[1878]]an printzerri guztiz independente bihurtu zen. [[1910]]ean erresuma izendatu zuten, Nikolas I.aren agintepean. [[1912]]an [[Otomandar Inperioa]]ri gerra deklaratu zion. Horren ondorioz, lurralde batzuk irabazi zituen, baina gerra garaian lortutako [[Shkodër]] hiriari uko egin behar izan zion. Hiri garrantzitsu hori [[Albania]] deituriko estatu sortu berriaren esku gelditu zen.
 
[[Lehen Mundu Gerra|Lehenengo Mundu Gerran]] aliatuen alde agertu zen. [[Austria-Hungariako Inperioa|Austria-Hungariako]] inperioak bere kontrolpean izan zuen [[1918]]ra arte. Urte horretan Montenegro eta [[Serbia]]ko erresumaren arteko batasuna bultzatu zen [[Podgorica]]ko batzarrean. [[Bigarren Mundu Gerra]]n [[Italia]]k bereganatu eta Kotor eremuan sartu zuen. Lurralde horietan jatorri italiarreko populazioa zegoela eta Italiako erresumara anexionatu zuen.
 
[[1945]]etik [[1992]]ra Montenegro [[Jugoslavia|Jugoslaviako Errepublika Federal Sozialistaren]] barnean egon zen. Federazioa osatzen zuten sei errepublika subiranoetako bat zen eta [[Podgorica]] hiriburuak, garai hartan, [[Podgorica|Titograd]] izena izan zuen, Jugoslaviako agintari [[Tito|Josip Broz Titoren]] omenez. [[1992]]an [[Jugoslaviaren desegitea|Jugoslavia desegin]] zen eta Montenegroko biztanleek erreferendum bidez Serbiarekin batera jarraitzea erabaki zuten, [[Serbia eta Montenegro|Serbia-Montenegro]] deituriko estatuaren baitan. Erreferendum horretan parte hartzea txikia izan zen, musulmanek, albaniarrek eta gutxiengo katolikoak abstentzioaren alde egin zuten eta. Batasunaren aurkakoen arabera, propaganda ofiziala desegokia izan zen, federazioaren aldeko botoa emateko deia ezkutatzen baitzen horren azpian.
[[Fitxategi:Montenegro municipalities.png|right|thumb|220px|Montenegroko udalerriak]]
{{sakontzeko|Montenegroko banaketa administratiboa}}
Montenegro 21 udalerrietan (''opština'') eta 2 hiri administratiboetan banatuta dago, bi azken hauek [[Podgorica]]ko udalerriaren azpi-banaketa izanik.
 
{|
* Besteak: 38.818 (%6,18)
 
=== Hizkuntzakhizkuntza_ofizialak ===
[[Fitxategi:MontenegroLanguage2011.PNG|thumb|Montenegroko hizkuntza-mapa 2011ko erroldaren arabera.]]
Montenegroko biztanle gehienek [[serbiera]]ren ijekaviar dialektoa hitz egiten dute. Hala ere, [[2004]]tik montenegroera hizkuntza beregaintzat hartzearen aldeko mugimenduak piztu ziren, eta [[2007]]an, herrialdeak independentzia lortu eta urte betera, Konstituzioak montenegroera lehen hizkuntza ofizialtzat hartu zuen. Horrekin batera, [[serbiera]], [[bosniera]], [[kroaziera]] eta [[albaniera]] ere onartzen ditu. Albaniera ez beste hizkuntzak [[serbokroaziera]]ren dialektoak dira eta erabilera arruntean ez dira euren artean ia bereizten.