«Mauritania»: berrikuspenen arteko aldeak

t
clean up and re-categorisation per CFD
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
t (clean up and re-categorisation per CFD)
{{Herrialde infotaula berria
| estatuaren_izenaohiko_izen = Mauritania
| nongo = Mauritaniako
| berezko_izena ohiko_izen_luze= Mauritaniako Errepublika Islamiarra
| berezko_izena_hizkuntza_ofizialeanbertako_izen = {{lang|ar|الجمهورية الإسلامية الموريتانية}}
| bandera_irudiabandera_irudi = Flag of Mauritania.svg
| armarri_irudiaarmarri_irudi = Seal of Mauritania.svg
| lema_nazionalalema_nazional = {{lang|ar|شرف إخاء عدل}}<br />(Ohorea, Anaitasuna, Justizia)
| ereserkiaereserki_nazional = Mauritaniako Ereserki Nazionala
| estatuaren_mapamapa_irudi = Mauritania - Location Map (2013) - MRT - UNOCHA.svg
| hiriburuahiriburu = [[Nuakxot]]
| hiriburuaren_koordenatuak = 18°09′N 15°58′M
| hiri_handienaren_izenahiri_handien = [[Nuakxot]]
| hizkuntzakhizkuntza_ofizialak = [[arabiera]]<sup>1</sup>
| gobernu_mota = [[Errepublika]]<sup>2</sup>
| tituluak = Presidentea<br />Lehen Ministroa
| subiranotasunaren_gertaerak = - Onartua
| subiranotasun_urtea = [[Frantzia]]tik<br />{{data|1960|11|28}}
| azalera_zerrendan_kokapenaeremu_rankin = 29.
| azalera_zenbakiaeremu_km2 = 1.030.700
| ur_portzentaia = 0,03
| biztanleriabiztanle_zenbatespen = 3.359.185
| estimaketa_urteabiztanle_zenbatespen_urte = 2012
| biztanleria_zerrendan_kokapenabiztanle_zenbatespen_rankin = 135.
| erroldatutako_biztanleriaerroldatutako_biztanle_zenbatespen = 3.537.368
| errolda_urteabiztanle_errolda_urte = 2013
| dentsitateabiztanle_dentsitate_km2 = 3,2
| dentsitate_zerrendan_kokapenabiztanle_dentsitate_rankin = 221.
| txanponatxanpon = [[Uguiya]]
| txanpon_kodeatxanpon_kode = MRO
| ordu_eremuaordu_eremu = GMT
| utc_zenbakiautc_offset = +1
| DST_ordu_eremuaDST_ordu_eremu = Ez
| utc_DST_bariazioautc_offset_DST = +1
| domeinuadomeinu = mr
| aurrizki_zenbakiaaurrezenbaki = 222
| gentilizioa = mauritaniar
| oharrak = <sup>1</sup>Konstituzioaren 6. artikuluak honela dio: "Nazio-hizkuntzak arabiera, [[fula]], [[soninkera]] eta [[wolofera]] dira; hizkuntza ofiziala, arabiera."<br><sup>2</sup>Nazioartean ez onartua
'''Mauritania'''<ref name= Euskaltzaindia>{{Erreferentzia|url=http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0038.pdf|egilea=[[Euskaltzaindia]]|izenburua=Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak}}</ref> ({{lang-ar|موريتانيا}} ''{{transl|ar|DIN|Mūrītānyā}}''; [[amazigera]]z: ''Muritanya'' edo ''Agawej''; {{lang-wo|Gànnaar}}; [[soninkera]]z: ''Murutaane''; [[fula]]z: ''Moritani''; {{lang-fr|Mauritanie}}), ofizialki '''Mauritaniako Errepublika Islamiarra''' ({{lang-ar|الجمهورية الإسلامية الموريتانية}}, ''{{transl|ar|DIN|al-Jumhūriyyah al-ʾIslāmiyyah al-Mūrītāniyyah}}''; {{lang-fr|République Islamique de Mauritanie}}), [[Afrika]]ko ipar-mendebaldeko herrialdea da. Mendebaldean [[Ozeano Atlantikoa]]rekin egiten du muga, hego-mendebaldean [[Senegal]]ekin, ekialde eta hego-ekialdean [[Mali]]rekin, [[Aljeria]]rekin ipar-ekialdean, eta ipar-mendebaldan [[Mendebaldeko Sahara]]rekin (zeinaren zatirik handiena [[Maroko]]k okupatzen baituen). Herrialdearen izena ''[[Mauritania (antzinako eskualdea)|Mauretania]]'' [[berbere]] erresuma zaharretik dator.
 
Hiriburua eta hiririk handiena [[Nuakxot|Nuakchot]] da, Atlantikoko kostaldean dagoena.
 
1.030.700 &nbsp;km<sup>2</sup> ditu.
 
== Geografia ==
Hizkuntza ofiziala arabiera da, baina frantsesa oso erabilia da, eta, horiez gainera, gizatalde bakoitzak berea erabiltzen du: fula, soninkera, wolofera... Etniaz ez bezala, erlijioz ere herrialde homogeneoa da Mauritania, biztanle guztiak musulmanak baitira. Hiriburuaz gainera, hauek dira Mauritaniako hiri nagusiak: [[Nuadhibu]] (arrantzagunea eta itsas portua), [[Kiffa]] eta [[Rosso]] dira hiri nagusiak. XXI. mendearen atarian, Mauritania herrialde behartsua da eta aurrerabide luzea duena oraindik: alfabetizazio maila % 43 ingurukoa eta biztanleriaren hazkunde maila % 2,88koa.
 
=== Hizkuntzakhizkuntza_ofizialak ===
 
Mauritaniako hizkuntza ofizial bakarra eta nazionala [[arabiera]] da ([[Hassaniya]] dialektoa), baina {{lang|la|''de facto''}} [[frantses]]ak betetzen du bere papera gizarteko esparru askotan. Legeen arabera, arabiera hizkuntza ofizialarekin batera, ondoko hizkuntzek ere izaera nazionala dute: [[fula]], [[soninkera]] eta [[wolofera]].
[[Fitxategi:PêcheNouakchott.JPG|280px|thumb|Arrantza Nuakchoten.]]
 
Maurtitaniako ekonomia munduko atzeratuenetakoa da; kanpoko laguntzaren mendean dago (Frantziaren eta Persiako Golkoko herrien mendean batez ere), eta azken urteetan kanpo zorrak gora egin du, lehorteen eta ekonomiaren kudeaketa kaskarraren eraginez batez ere. Mauritaniaren bezero eta hornitzaile nagusiak Europar Batasuna eta Japonia dira.
 
Mauritaniako biztanleriaren gehiengoa [[nekazaritza]] eta [[abeltzaintza]]z bizi da. Hala ere, [[1970eko hamarkada|1970]] eta [[1980ko hamarkada|1980ko hamarkadetatik]] aurrera, [[nomada]] nahiz nekazari ugarik hirietara emigratu zuten, [[Sahel]]ak pairatutako [[lehorte]] ugarien eraginez.
Herrialdeak [[meatzaritza|meategi]] garrantzitsuak baditu, [[burdina]]renak batez ere. Horiek dira Mauritaniako esportazio ia guztiak. [[Arrantza]] ere aktibitate ekonomiko esanguratsua da, [[Kanario|Kanarietatik]] ([[Espainia]]) hedatzen den arrantzarako eremu aberatsa baitute Mauritaniako itsasaldeak. Munduko arrantza eremurik oparoena du, baina garrantzizko jarduera den arren, herrialdeak ez du behar adina ustiatzen, eta atzerritarren neurriz gaindiko ustiapena dela-eta, baliabide hori arriskuan dago: [[Japonia]]ko eta [[Europar Batasuna|Europar Batasuneko]] ([[Espainia]]koek batez ere) flotek ustiatzen dituzte. Arrantza baliabideei eta gehiengizko ustiatzeari buruzko azterketarik egin ez izanak, Mauritaniako itsas baliabideen etorkizuna kolokan ipini du [[2001]]etik aurrera.
 
Mauritaniako industria sarean mea erauzteko jarduerak dira nagusi: burdina da aberastasun natural inportanteena. Kobre, gatza eta igeltsu hobiak ere badira. 2001ean petrolioa aurkitu zuten, baina ikusteko dago zenbateraino lagunduko duen Mauritaniako ekonomia egoera hobetzen.
 
== Historia ==
* {{eu}} [http://www.jalgi.com/atlasa/estatuak.html Jalgi.com atlasa] datuak, mapak eta irudiak
{{CIA|mr}}
 
 
{{Afrikako herrialde eta lurralde aurkibidea}}