«Elikadura»: berrikuspenen arteko aldeak

1.975 bytes added ,  Duela 4 urte
t
79.150.63.112 wikilariaren aldaketak ezabatuz, Theklan wikilariaren azken bertsiora itzularazi da.
(Orriaren edukiaren ordez, «jjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjj» jarri da)
t (79.150.63.112 wikilariaren aldaketak ezabatuz, Theklan wikilariaren azken bertsiora itzularazi da.)
'''Elikadura''' bizidunen zelulek beren osagaiak eratzeko eta energia lortzeko betetzen dituzten prozesuen multzoa da.
jjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjj
 
Bi elikadura mota bereizi ohi dira:
 
:* '''Heterotrofoa''': beste animalia batzuetatik elikatzea.
 
:* '''Autotrofoa''': bere kabuz energia lortzea.
 
== Elikaduren prozesua ==
 
=== Landareena ===
 
:* '''Xurgapena''': Ura eta gatz mineralak sustraiengatik artzeari deritzo.
 
:* '''Garraioa''': Artutako guztia gorputz guztira garraiatu egiten da.
 
:* '''Ebapotranspirazioa''': Soberan dagoen ura botatzeari deritzo.
 
:* '''Gas-trukea''': Honi oxigenoa eta karbono dioxidoa artxen dute eta oxigenoa botatzen dute.
 
:* '''Fotosintesia''': Eguzkiaren energia erabiliz eta klorofilaren laguntzaz fotosintesia egiten da energia sortzeko.
 
:* '''Garraioa''': Gero energia sortu ondoren gorputz guztira banatu egiten da metabolismoa egiteko.
 
:* '''Metabolismoa''': Bizi funtzioak egiteari deritzo.
 
:* '''Hondakinak kanporatu''': Beraien hondakinak ez dira gureak bezalakoak beraien kaka oxigenoa da.
 
=== Animaliena ===
 
:* '''Digestioa eta gas-trukea''': Batera egiten dira hau da oxigenoa erabiliz janaria erretzen da eta horrela energia lortzen da.
 
:* '''Garraioa''': hartutako energia gorputz guztira garraiatzen da.
 
:* '''Metabolismoa''': bere bizi funtzioak egiten ditu.
 
:* '''Iraizketa''': azkenik, energia ez duten gauzak bota egiten dira.
 
== Energia lortzeko momentua ==
=== Landareena ===
 
:* Zeluletan sartu diren karbohidratoak mitokondrioetara heltzen dira.
 
:* Ingurunetik jasotako oxigenoa ere mitokondrioetara heltzen da.
 
:* Oxigenoak karbohidratoen molekulak apurtzen ditu eta energia askatzen da.
 
:* Ura eta [[karbono dioxido|CO<sub>2</sub>]] ere sortzen da.
 
== Animaliena ==
 
:* Hartutako ura, [[karbono dioxido|CO<sub>2</sub>]] eta gatz mineralak kloroplastoetara heltzen dira.
 
:* Kloroplastoetan dagoen klorofilak eguzki-energia hartzen du.
 
:* Gero erabili ahal duten energia gorderik duten karbohidratoak sortzen dituzte.
 
:* Hondakintzat [[oxigeno|O<sub>2</sub>]] sortzen da.
 
[[Kategoria:Elikadura|*]]
 
[[eo:Manĝado]]