«Uterga»: berrikuspenen arteko aldeak

196 bytes removed ,  Duela 5 urte
t
ez dago edizio laburpenik
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-2008ko erroldaren arabera, +2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko))
t
| garaiera = 485
| azalera = 9.23
| biztanleria = 195
| bizt_urtea = 2012
| dentsitatea = 18,31
| distantzia = 16,3
| euskaldunak = 3,16
}}
 
'''Uterga'''<ref>{{Erreferentzia|url=http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0155.pdf|egilea=[[Euskaltzaindia]]|izenburua= 155. araua: Nafarroako udal izendegia}}</ref> [[Nafarroa]]ko udalerria da, [[Izarbeibar]]ren kokatua. [[2012]]ko{{formatnum:{{Nafarroako_udalerrien_biztanleria|Uterga}}}} [[urtarrilarenbiztanle 1]]ekozituen {{Nafarroako_udalerrien_biztanleria|urtea}}. urteko erroldaren arabera, 195 biztanle ditu Utergak.
 
[[Juan Beriain|Juan de Beriain]] idazle euskaldunaren jaioterria da.
[[Iruñerriko Mankomunitatea]], zaborra bildu, ur-hornidura eta bestelako zerbitzuak eskaintzeaz arduratzen da, [[Iruñea]] inguruko gune metropolitarreko beste hainbat herritan bezala.
 
== Geografia ==
=== Inguru naturala eta kokapena ===
[[Fitxategi:Utergaeliza.JPG|thumb|left|220px|Utergako eliza.]]
Udalerria [[Lizarrako merindadea]]n dago, [[Nafarroa]]ko hiriburutik 16 kilometrora. Eraiki berri den [[A-12]] autobideari esker, [[Lizarra]] eta [[Iruña (argipena)|Iruñarekiko]] distantzia asko gutxitu da. Udalerrira heltzeko Basongaitzen hasten den NA-6016 errepidea hartu behar da.
 
=== Klima eta landaredia ===
Altuera zein den aldaketa handiak dauden arren, Utergako klimaren ezaugarriak klima mediterraniarrarenakmediterranearenak dira. Urteko batez besteko tenperaturak 10 eta 13 gradukoak eta prezipitazioak 700 eta 900mm bitartekoak dira. Urteroko egun euritsuak 90 inguru dira.
 
Jatorrizko landaredian, artea eta hosto txikiko [[haritz]]a nabarmentzen ziren. Gizakiaren mendeetako eragina dela eta,aldiz, arte gutxi geratzen dira gaur egun, eta haritzak, itsasoaren mailatik altuen dauden guneetan gordetzen dira.
 
== GertaerakHistoria ==
{{sakontzeko|Juan eta Estanis Azanza anai-arrebaren heriotza}}
[[2006]]ko [[urriaren 30]]ean, 78 urteko Juan eta 80 urteko Estanis Azanza Ilarraz anai-arrebak ohe banatan hilda aurkitu zituzten. Heriotzaren kausa argitzeke dago, zeren, hasieran intoxikazioak aukera gehien zeukan azalpena bazirudien ere, ikerketak baztertu egin baitu. Herriko familia aberatsenetakoa izateak zein ahaide hurbilik ez edukitzeak ere mota guztietako zurrumurruak piztu zituzten.
 
[[2008]]ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko hemeretzi etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %11,24a ([[Nafarroa]]ko batezbestekoaren azpitik).
 
== Ondarea ==
[[Fitxategi:Uterga iglesia Asunción de María.jpg|200px|thumb|right|Jasokunde elizaren ikuspegia.]]
* Jasokundearen eliza [[XVI. mendea]]n eraikitako eliza [[arkitektura gotikoa|gotikoa]] da.
 
== Politika ==
Azken agintaldietan Utergako alkate kargurako Pedro María Nagore Lanas aukeratu dute, zerrenda independenteekin. [[2007]]an taldearen izena ''[[Agrupación Electoral Independiente de Uterga]]'' (AEIU) izan zen eta Udaletxeko bost zinegotziak lortu zituen. Baliogabeko botoak bost izan ziren (emandako guztien %4,27) eta boto zuriak hamazortzi (%16,07). Abstentzioa %18,18koa izan zen.
 
{| class="taulapolita"
{| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" align="center"
|+'''Utergako Udala (2007)'''
| '''Alderdia''' || '''Botoak''' || '''Aukeratua?'''
|-
| '''Pedro Maria Nagore Lanas (AEIU)''' || 76 || Bai
|-
| '''Miguel Iriarte Izkue (AEIU)''' || 68 || Bai
|-
| '''Jesus Maria Beriain Arraiza (AEIU)''' || 64 || Bai
|-
| '''Alfonso Barasoain Salvador (AEIU)''' || 58 || Bai
|-
| '''Diego Areta Velaz (AEIU)''' || 32 || Bai
|-
|}
 
 
[[2011ko udal eta foru hauteskundeak Hego Euskal Herrian|2011ko udal hauteskundeetan]] ere zerrenda bakarra aurkeztu zen, ''[[Agrupación Independiente de Uterga]]'' (AIU) deitua. Pedro María Lanasek alkate segitu zuen.<ref>[http://www.fnmc.es/web/secciones/apEntidadesDatos.asp?id=24600&idAp=1&buscar=M Uterga] [[Nafarroako Udal eta Kontzejuen Federazioa]]ren webgunea.</ref>
=== Alkateak ===
 
{| class="taulapolita"
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Alkateen zerrenda
|-
| align=right| 1979-1983 || Jesus Beriain ||
|-
|}
 
== EuskaraKultura ==
=== Euskara ===
[[Nafarroa]]ko gobernuak onartutako [[Euskararen Foru Legea]]ren arabera Uterga eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra [[gaztelania]] da. [[2001]]eko erroldaren arabera, herritarren %3,16k zekien [[euskara]]z hitzegitenhitz egiten.
 
[[2008]]an [[Ezker Batua (Espainia)|Nafarroako Ezker Batuak]] eta [[Nafarroa Bai]]k [[Euskararen Foru Legea]] aldatu eta gune mistoan udalerri gehiago sartzeko (horien artean Uterga) proposamena aurkeztu zuten [[Nafarroa]]ko legebiltzarrean. [[Unión del Pueblo Navarro|UPN]] ez beste talde guztien baiezko botoarekin proposamena aurrera aterako zela zirudienean, [[Nafarroako Alderdi Sozialista|PSN]] alderdiaren ustegabekoustekabeko jarrera aldaketak, atzera bota zuen gune mistoaren hedapena<ref>[http://www.euskarakultur.org/eke/accion/noticia.NoticiaViewPDF?noticia_id=16106&idIdioma=1 Euskarakultur.com webguneko albistea.]</ref>.
 
=== Jaiak eta ospakizunak ===
Herria [[Donejakue bidea|Done Jakue Bidean]] dago eta herriko jaiak [[abuztuaren 15]]ean ospatzen dira. Erromeria maiatzaren lehen igandean egiten da, [[Asterain|Azteraingo]] Erreniegako Andre Mariaren omenez.
 
== Ondasun nabarmenak ==
[[Fitxategi:Uterga iglesia Asunción de María.jpg|200px300px|thumb|right|Jasokunde elizaren ikuspegia.]]
* Jasokundearen eliza [[XVI. mendea]]n eraikitako eliza [[arkitektura gotikoa|gotikoa]] da.
 
== Utergar ospetsuak ==
25.049

edits