«Zirauki»: berrikuspenen arteko aldeak

447 bytes removed ,  Duela 4 urte
ez dago edizio laburpenik
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-2008ko erroldaren arabera, +2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko))
| garaiera = 493
| azalera = 41.43
| biztanleria = 505
| bizt_urtea = 2012
| dentsitatea = 11,59
| distantzia = 30,2
| euskaldunak = 7,98
| herritarra = ziraukiar
| alkatea = Victoriano Goldaratz Carmona<br />(CAI, indep.)
| webgunea = http://www.cirauqui.comes/
| oharrak =
}}
 
'''Zirauki'''<ref>{{Erreferentzia|url=http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0155.pdf|egilea=[[Euskaltzaindia]]|izenburua= 155. araua: Nafarroako udal izendegia}}</ref> [[Nafarroa]]ko udalerria da. [[Lizarrako merindadea|Lizarrako merindadeko]] herri honek 505{{formatnum:{{Nafarroa Garaiko udalerrien biztanleria|Zirauki}}}} biztanle zituen [[2012]]ko{{Nafarroa [[urtarrilarenGaraiko 1]]ekoudalerrien erroldarenbiztanleria|urtea}}. araberaurtean. [[Nafarroa]]ko hiriburutik 30 kilometrora dago.
 
== Geografia ==
=== Inguru naturala eta kokalekua ===
[[Fitxategi:023 Cirauqui village.jpg|250px300px|thumb|left|Herriaren ikuspegia.]]
Herria, [[Nafarroa]] erdialdean kokatzen da, [[Lizarrako merindadea]]ren ekialdeko muturrean. [[N-111]] errepidean kokatzen da [[Gares]]-[[Lizarra]] norabidean, [[Gares]]tik zazpi kilometrora.
 
 
[[2008]]ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko hamabi etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %2,47 ([[Nafarroa]]ko batezbestekoaren azpitik).
 
== Ondarea ==
[[Fitxategi:Portada romanica de la iglesia de San Roman en Cirauqui.jpg|thumb|180px|right|San Roman elizako atea.]]
 
* San Roman elizako atea, [[Lizarra]]ko San Pedro de la Rua eta [[Gares]]ko Santiago elizen estilo bera dauka, hiru elizak [[Donejakue bidea|Done Jakue bidean]] kokatuta daudelarik. Elizaren barruan [[XVIII. mendea|XVIII. mendeko]] hiru erretaula [[Arkitektura barrokoa|barroko]] daude eta sakristian prozesioetan erabiltzen den [[pizkundetar arkitektura|errenazimendu]] estiloko zilarrezko gurutze bat.
 
* Santa Katalina Alexandriakoaren eliza, [[XIII. mendea|XIII. mendeko]] eliza [[arkitektura gotikoa|gotikoa]] da, [[XVI. mendea]]n birmoldatua. [[Erretaula]] [[barrokoa]] da eta alboak erromanistak.
 
* [[Ziraukiko erromatar zubia eta galtzada]]: [[Donejakue bidea|Done Jakue bidean]], herrigunetik atera eta berehala dago.
 
== Politika ==
Azken agintaldietan Ziraukiko alkatea ''[[Candidatura Asamblearia Independiente]]'' (CAI, ezkertiar eta euskaltzaleak<ref>[http://issuu.com/nexocomunicacion/docs/valdizarbe112defcompleta ''Entreto2 Auzolan Valdizarbe''], 139. zkia.</ref>) taldeko kide bat izan da. [[2007]]an CAI zerrenda bakarra izan zenez, Pedro María Apeztegia Arraitza aukeratu zuten alkate. Udaleko zazpi zinegotzietatik lau lortu zituen taldeak, eta, hortaz, gehiengo osoa udalean. Baliogabeko botoak 11 izan ziren (emandako guztien %3,27) eta 121 boto zuri izan ziren (botoen %37,23). Abstentzioa %25,83koa izan zen.
 
{| class="taulapolita"
{| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" align="center"
|+'''Ziraukiko Udala (2007)'''
| '''Alderdia''' || '''Botoak''' || '''Zinegotziak'''
[[2011]]n CAI (5 zinegotzi eta Victoriano Goldaratz alkate) ''[[Agrupación Independiente de Cirauqui]]'' (AIC, eskuina, 2) delakoarekin lehiatu zen.
 
{| class="taulapolita"
{| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" align="center"
|+'''Ziraukiko Udala (2011)'''
| '''Alderdia''' || '''Botoak''' || '''Zinegotziak'''
=== Alkateak ===
 
{| class="taulapolita"
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Alkateen zerrenda
|-
| align=right| 1979-1983 || ||
|-
| align=right| 1983-1987 || ||
|-
| align=right| 1987-1991 || ||
|-
| align=right| 1991-1995 || ||
|-
| align=right| 1995-1999 || ||
|-
| align=right| 1999-2003 || ||
|-
| align=right| 2003-2007 || ||
|-
| align=right| 2007-2011 || Pedro Apeztegia Arraitza || CAI (ezk. indep.)
|-
 
* [[Aguilar Kodes]] - [[Cabredo]] - [[Marañón|Marañon]] - [[Genevilla]] - [[Zuñiga]] - [[Antzin]] - [[Murieta]] - [[Lizarra]] - [[Villatuerta]] - [[Zirauki]] - [[Mañeru]] - [[Gares]] - [[Obanos]] - [[Legarda]] - [[Zizur Nagusia]] eta [[Iruñea]]
 
 
Bestalde, konpainia beraren Sartaguda eta [[Iruñea]] bitarteko lineak ere geltokia dauka herrian. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:
* [[Sartaguda]] - [[Lodosa]] - [[Sesma]] - [[Allo]] - [[Deikaztelu]] - [[Morentin]] - [[Lizarra]] - [[Zirauki]] - [[Mañeru]] - [[Gares]] - [[Obanos]] eta [[Iruñea]]
 
== EuskaraKultura ==
=== Euskara ===
[[Nafarroa]]ko gobernuak onartutako [[Euskararen Foru Legea]]ren arabera, Zirauki eremu ez-euskalduneko udalerria da; horrenbestez, hizkuntza ofizial bakarra [[gaztelania]] da. [[2001]]eko erroldaren arabera, herritarren %7,98k zekien [[euskara]]z.
 
Guraso gehienek [[D eredua]] eskatu eta [[Nafarroako Gobernua]]k eredu hori herrian zabaltzeari uko egin zionez, [[A eredua]] baino eskaintzen ez zuen eskola ikaslerik gabe geratu eta gobernuak itxi egin zuen, guraso eta herritar ugariren protesten artean<ref>[http://www.gaur8.info/bitakorak/hetzordua/2010/06/22/ziraukitik-manerura/ ''Ziraukitik Mañerura''], [[Gaur8]], [[2010]].</ref>.
 
=== Jaiak eta ospakizunak ===
Ziraukik Gurutzearen egunaren inguruan ospatzen ditu jaiak [[irailaren 14]]a, meza, bigantxak eta mozorro lehiaketa izaten dira. "Jai txikiak" bestalde [[maiatzaren 1]]ean ospatzen dira, San Kristobalgo erromeriarekin batera. Santuaren irudia izen bereko parrokiatik atera eta herriko baselizaraino joaten dira ziraukiarrak.
 
 
[[Lizarrako merindadea|Lizarrako merindadeko]] herri askok bezala, Ziraukik San Isidro eguna ospatzen du, nekazarien patroia. Egun horretan 30 minutu irauten duen prozesioa antolatzen da, parrokiatik Ziraukiko zelaietara. Bertan herriko abadeak, zelaiak bedeinkatu ostean, herrigunera itzultzen dira ziraukiarrak. Horrez gain, San Blas eta San Gregorio. [[Inauteri]]etan, herritarrak kalera irten eta Santa Agataren omenezko [[euskara|euskal]] abestiak kantatzen dituzte.
 
== Ondasun nabarmenak ==
[[Fitxategi:Portada romanica de la iglesia de San Roman en Cirauqui.jpg|thumb|180px250px|right|San Roman elizako atea.]]
* San Roman elizako atea, [[Lizarra]]ko San Pedro de la Rua eta [[Gares]]ko Santiago elizen estilo bera dauka, hiru elizak [[Donejakue bidea|Done Jakue bidean]] kokatuta daudelarik. Elizaren barruan [[XVIII. mendea|XVIII. mendeko]] hiru erretaula [[Arkitektura barrokoa|barroko]] daude eta sakristian prozesioetan erabiltzen den [[pizkundetar arkitektura|errenazimendu]] estiloko zilarrezko gurutze bat.
* Santa Katalina Alexandriakoaren eliza, [[XIII. mendea|XIII. mendeko]] eliza [[arkitektura gotikoa|gotikoa]] da, [[XVI. mendea]]n birmoldatua. [[Erretaula]] [[barrokoa]] da eta alboak erromanistak.
* [[Ziraukiko erromatar zubia eta galtzada]]: [[Donejakue bidea|Done Jakue bidean]], herrigunetik atera eta berehala dago.
 
== Erreferentziak ==
24.784

edits