Ireki menu nagusia

Aldaketak

t
 
== Sorrera ==
[[Iruñeko Erresuma]]ren lurralde musulman eta kristauetara hedatzeak nafarrez birpopulatu zuen konkistatutakoa. [[Iruñeko Erresuma]]kErresumak [[Aragoiko konderria]]k bereganatu zituenean, etorkizunean [[Aragoiko koroa]] osatuko zuten lurraldeetan eragina izan zuen. Hizkuntza honen lehendabiziko aipamena (baita [[euskara]]rena ere) [[Donemiliaga Kukula]]ko glosetan agertzen da.
 
Nafar-aragoiera [[Errioxa Garaia]] eta [[Ribagortzako konderria|Ribagortza]] artean [[latin arrunt]]aren bilakaera da<ref>[[{{erreferentzia|egile1-lotura= Koldo Mitxelena]]:|izena1=Koldo |abizena1= Mitxelena|izenburua= ''""Sobre Historia de La Lengua Vasca"'',|liburukia= II. Liburukia|bilduma= "Estudis de Toponimia Catalana"}}</ref>. [[Sobrarbe]]k bere [[hizkuntza erromantzeak|erromantze]] ere bazuen, [[Ramón Menéndez Pidal]]ek ''"Orígenes del Español"'' liburuan argitaratutako [[XI. mendea|XI. mendeko]] agirian ikusten denez diptongatu ez zuena.
 
Latin arrunta oinarria izanda, inguruko [[hizkuntza|hizkuntzek]] ere bere eragina izan zuten sorreran. Garatu zen eskualdeko jatorrizko hizkuntza [[euskara]] izan zen. Guillermo Fatásek dio [[VIII. mendea|VIII.]] eta [[IX. mendea|IX. mendeen]] arteko zenbait historialari [[musulman]]en esanetan (tartean [[Ibn Hayyan]], Muqtabas, Al'Udri edo Tarsi) Erdialdeko [[Pirinioak|Pirinioetan]], antzinako [[CeretaniaZeretano|Zeretanian]]n, [[baskoi]]arekin lotutako herri bat bizi zela, ''Certaniyyin'' edo ''Sirtaniyyin'' izenekoa. Herri hau [[Gállego (ibaia)|Gallego ibaiaren]] arroan bizi zen<ref>{{erreferentzia|izena= Guillermo |abizena= Fatás Cabeza ([[|urtea= 1987]])|izenburua= ''Notas sobre el territorio vascón en la Edad Antigua''|bilduma= Vitoria Bilduma| ISSN = 0213-2095}}</ref>.
 
Egungo [[aragoiera]]n arro [[zelta hizkuntzak|zeltak]] [[euskara]]zkoakeuskarazkoak baino gutxiagoak dira. Batzuetan, [[zeltiberiera]]rekin baino [[galiako zelta]]rekin du lotura estuagoa, adibibezadibidez, ''bruco'' ([[txilar]]ra), ''arañón'' ([[elorri beltz]]a), ''artica'', ''borda'' (korta), ''garmo'' ([[mendi]]ko larrea), garra. Horrek [[baskoi]]ek [[Baskoniako dukerria|Gaskoiniatik]] zetozela adierazi dezake.
 
== Erdi Aroko zabalkuntza ==
151.184

edits