«Kanji»: berrikuspenen arteko aldeak

66 bytes added ,  Duela 5 urte
{{japonieraz}}
'''Kanji''' ([[japoniera]]z: 漢字, "[[han etnia|Han]] karaktereak" esan nahi duena) egungo [[japoniera]] idazteko erabiltzen diren karaktere [[txinako Herri Errepublika|txinatarrak]] dira, [[hiragana]]<nowiki/>z (ひらがな, 平仮名), [[katakana]]<nowiki/>z (カタカナ, 片仮名), [[arabiar zifrak|zenbaki arabiarrakarabiarr]]<nowiki/>ez eta batzuetan [[latindar alfabetoa|latindar]]z alfabetoaz gain ([[Romaji|Rōmaji]] izenaz ezaguna). gainHoriekin batera, Matematikako eta Fisikako nazioarteko zenbait sinbolotarako, greziar alfabetoa ere erabiltzen da.
 
[[Japoniera]]ren finkatze prozesuan, alfabeto silabikoa garatzeaz gain, txinatar ideogramak hartu zituzten: horrela, japoniera idazteko hiru sistema nagusienetariko bat bilakatu zen, [[hiragana]] eta [[katakana]]<nowiki/>rekin batera. ''Kanji''ak [[kontzeptu]]ak adierazteko erabiltzen dituzte<ref name="DeFrancis">DeFrancis, John, ''"The Chinese Language. Facts and Fantasy"'', University of Hawaii Press, [[Honolulu]], [[1990]], ''passim''. ISBN 0-8248-1068-6.</ref>: bakoitzak bere esanahia du eta hitzaren erroa da,. geroHari lotuta, hitz-elkarketak, eratorpenak, adizkitegiakaditzen konjugazioa-eta beste hitzak sortzeko.egiten Horretarakodira, ''[[Kana (japoniera)|kana]]'' biak (batez ere ''hiragana'') erabiltzen dutemetatuz<ref>Hadamitzky, W., and Spahn, M., ([[1981]]) ''Kanji and Kana'', [[Boston]]: Tuttle</ref>. Gisa horretan, japonierak bere idazkera-sistema sortu zuen. Prozesua [[III. mendea|III. mende]] inguru hasi zen. Hori dela eta, [[Japonia]]n eta [[Taiwan]]en badaude [[1960ko hamarkada]]n [[Txinako Iraultza Kulturala|Iraultza Kulturala]]<nowiki/>ren ondorioz [[Txinako Herri Errepublika|Txinako Herri Errepublika]]<nowiki/>n jadanik erabiltzen ez diren ikurrak<ref name="DeFrancis" /><ref>Unger, J. Marshall ([[1996]]). ''"Literacy and Script Reform in Occupation Japan: Reading Between the Lines"''. ISBN 0-19-510166-9</ref>.
[[Japoniera]]ren finkatze prozesuan, alfabeto silabikoa garatzeaz gain, txinatar ideogramak hartu zituzten: horrela, japoniera idazteko hiru sistema nagusienetariko bat bilakatu zen, [[hiragana]] eta [[katakana]]<nowiki/>rekin batera.
 
[[Txinera]]z ez bezala (hizkuntza hartan fonetikoak dira), ''kanji''ak [[kontzeptu]]ak adierazteko erabiltzen dituzte<ref name="DeFrancis">DeFrancis, John, ''"The Chinese Language. Facts and Fantasy"'', University of Hawaii Press, [[Honolulu]], [[1990]], ''passim''. ISBN 0-8248-1068-6.</ref>.
''Kanji'' bakoitzak bere esanahia du eta hitzaren erroa da, gero hitz-eratorpenak, adizkitegiak eta beste hitzak sortzeko. Horretarako, ''[[Kana (japoniera)|kana]]'' biak (batez ere ''hiragana'') erabiltzen dute<ref>Hadamitzky, W., and Spahn, M., ([[1981]]) ''Kanji and Kana'', [[Boston]]: Tuttle</ref>. Gisa horretan, japonierak bere idazkera-sistema sortu zuen. Prozesua [[III. mendea|III. mende]] inguru hasi zen. Hori dela eta, [[Japonia]]n eta [[Taiwan]]en badaude [[1960ko hamarkada]]n [[Txinako Iraultza Kulturala|Iraultza Kulturala]]<nowiki/>ren ondorioz [[Txinako Herri Errepublika|Txinako Herri Errepublika]]<nowiki/>n jadanik erabiltzen ez diren ikurrak<ref name="DeFrancis" /><ref>Unger, J. Marshall ([[1996]]). ''"Literacy and Script Reform in Occupation Japan: Reading Between the Lines"''. ISBN 0-19-510166-9</ref>.
 
== Adibideak ==
 
{| class="taulapolita"
! KanjiKanjia
! [[Euskara]]z
! [[Go-on]]
|-
! style="font-weight: normal;" | 明
| Argiaargia
| ''myō''
| ''mei''
|-
! style="font-weight: normal;" | 行
| Joanjoan
| ''gyō''<br />''gō''
| ''kō''<br />''kō''
|-
! style="font-weight: normal;" | 極
| Muturramuturra
| ''goku''
| ''kyoku''
|-
! style="font-weight: normal;" | 珠
| Perlaperla
| ''shu''
| ''shu''
|-
! style="font-weight: normal;" | 度
| Graduagradua
| ''do''
| (''to'')
|-
! style="font-weight: normal;" | 輸
| garraioa
| Garraioa
| (''shu'')
| (''shu'')
|-
! style="font-weight: normal;" | 雄
| maskulinoa
| Maskulino
| —
| —
|-
! style="font-weight: normal;" | 熊
| Hartzahartza
| —
| —
|-
! style="font-weight: normal;" | 子
| Umeaumea
| ''shi''
| ''shi''
|-
! style="font-weight: normal;" | 清
| Garbiagarbia
| ''shō''
| ''sei''
|-
! style="font-weight: normal;" | 京
| hiriburua
| Hiriburua
| ''kyō''
| ''kei''
|-
! style="font-weight: normal;" | 兵
| soldadua
| Soldadua
| ''hyō''
| ''hei''
|-
! style="font-weight: normal;" | 強
| indartsua
| Indartsua
| ''gō''
| ''kyō''
Anonymous user