«Dopin»: berrikuspenen arteko aldeak

64 bytes added ,  Duela 6 urte
t
Dopina gizakiaren historian zehar hainbat alditan artifizialki bere erresistentzia nekearen kontra hobetzeko erabili da gudan, ehizan, kiroletan...
 
Erlazionatuta dago bere esentzian leihaketakolehiaketako kirolarekin. Horregatik, ezin da dopingnadopina aipatu kirola ez den gune batean.
 
Gizarteak ezin izan du bere limitaziomuga fisikoak eta psikologikoak onartu modu librean. Horregatik gizartea beti formula magikoen bila egon da bere kalitate naturalak handitzeko esfortsuesfortzu gutxirekin. Horretarako hainbat metodo erabili dituzte, batez ere medikamentuekin eta janariarekin, hauek gaur egun dopingdopin izenarekin ezagutzen denaren oinarriak kontsidera daitezke.
 
DopignarenDopinaren praktikari buruz hainbat datu historiko daude. Lehenengoko erreferentzia Txinako enperadore baten koadro batek ematen digu, koadro horretan enperadorea ikus dezakegu ''[[Ephedra]]'' zati batekin ahoan mastekatzen.
 
Iparraldeko mitologiak kontatzen du nola Bersekers''[[Berseker]]rek bere indarra gudetan handitzen zuten bufoteninaren[[bufotenina]]ren bidez, ''[[amanita muscaria]]'' perretxikotik ateratakoa. Kronista grekoek kontatzen dute nola OlimpiadetanOlinpiadetan parte hartzen zuten fondistekiraupen-lasterkariek eta gudariek landareen estraktoakestraktuak hartzen zituzten eta bazoa[[bare (anatomia)|barea]] kentzen zuten errendimendua hobetzeko. Amerikara espainolak heldu baino lehen inkek coca hostoak mastekatzen zituzten errituetan, lanetan eta gudetan. 1805tik1805etik aurrera cafeina[[kafeina]] erabili egin da igeriketan, atletismoan eta txirrindularitzan. Eta hemen dopingnarendopinaren ondorioz hil zen lehena dugu, Linton txirrindulari frantzesafrantsesa estupefazienteak[[estupefaziente]]ak hartzearen ondorioz hil egin zena 1866. urtean [[Paris-BurdeosBordele]] leihaketanlehiaketan.
 
Jarraitzen diote futbola eta boxeoa, eta 1950. urtean dopingnarendopinaren kasuak oso azkar handitzen dira. Horregatik hirurogei hamarkadan federazio eta asoziazioek kontroldopinaren anti-dopingnakaurkako kontrolak jartzen dituzte.
 
== Debekatuta dauden substantziak ==
194.751

edits