«Lombardiar»: berrikuspenen arteko aldeak

109 bytes added ,  Duela 7 urte
t
Robota: Birzuzenketak konpontzen
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-Lonbardi +Lombardi))
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
[[Fitxategi:Iron Crown.JPG|thumb|300px|right|Lombardiarren burdinezko koroa, 1946 arte Italiako erregeak koroatzeko erabili zena.]]
[[Fitxategi:Lombard state 526.png|thumb|300px|right|Lombardiarren lurraldea [[526]]an.]]
'''Lombardiarra''' ({{lang-la|Langobardi}}) [[569]]-[[774]] urteetan [[ItaliakoItaliar penintsula|Italiako penintsulan]]n [[Lombardiarren Erresuma|erresuma bat]] eratu zuen herri [[Antzinako germaniarrak|germaniarra]] izan zen.
 
Lombardiarrak [[suebo]]en familiako herri bat ziren eta [[Germania]]ko ipar-mendebaldean bizi ziren K. o. [[I. mendea]]n. [[IV. mendemendea]]ann hasi ziren lombardiarren hegoalderako migrazioak eta [[V. mendemendea]]arenren bukaeran egungo [[Austria]] aldean kokatu ziren, [[Danubio]] ibaiaren bazterretan. [[546]]. urtetik aurrera, [[Audoin]] buruzagi nagusi zela, antzinako klan egitura utzi eta [[Erromatar Inperioa|Erromako inperioinperioko]]ko gizarte eta aginte moldeak hartu zituzten. Hurrengo hogei urteetan [[gepidogepidiar|gepidoen]]en aurka borrokatu ziren eta [[567]]an menderatu zituen Audoinen ondorengo [[Alboin]]ek.
 
[[568]]an [[Alpeak|Alpe]] mendiak igaro eta [[ItaliakoItaliar penintsula|Italiako penintsulako]]ko iparraldera jo zuten eta [[572]]. urtetik aurrera Italiako penintsulako erdialde eta hegoaldera zabaltzen hasi ziren. [[584]]an [[frankoak]] sartu ziren Italiako penintsulan eta, [[Pavia]] aldean gogor iraun zuten arren, Italiako penintsulan okupaturiko lurralde asko galdu zuten lombardiarrek, frankoen eta [[bizantziar Inperioa|bizantziarren]]ren arteko aliantzagatik. [[590]]ean berriro ere nagusitu ziren lombardiarrak Italiako penintsulako lurralde askotan eta [[VII. mendemendea]]ann [[eliza ortodoxoa|kristau ortodoxo]] bihurtu ziren, [[arrianismo]]a utzita.
 
Errege dinastia berri batek hartu zuen agintea [[700]]. urtean. [[Liudprando]], dinastia horretako bigarren erregearen garaian ([[712]]-[[744]]), jo zuen gorena lombardiarren aginteak eta guztiz murriztu zen bizantziarren eragina Italian. Ondoko erregeek, [[Aistulfo]]k ([[749]]-[[756]]) eta [[Desiderio]]k (756-[[774]]), aurrez aurre jo zuten [[Aita Santuen Lurraldea]]ren aurka. [[Adrian I.a]] aita santuak [[Karlomagno]]ren laguntza baitzuen, urtebeteko setio baten ondoan, [[774]]an sartu ziren frankoak Pavia hirian. Betikoz amaitu zen lombardiarren erresuma urte horretan, baina aztarna sakonak utzi zituen haien egonaldiak Italiako iparraldean, arte, hizkuntza eta zuzenbide alorretan.
252.705

edits