Ireki menu nagusia

Aldaketak

296 bytes added ,  Duela 4 urte
=== XX mendea ===
 
Agintari absolutupean egon zen herrialdea [[XX. mendeanmendea]]an. Erregeak Shah dinastiakoak ziren baina Rana familia indartsua zen ''de facto'' Nepal kontrolatzen zuena, lehen ministroaren kargua herentziaz jasotzen baitzuen. Rana familiak [[Lehen Mundu Gerra]]n parte hartu nahi izateak herritarren haserrea ekarri zuen eta hurrengo urteetan matxinada eta istiluak izan ziren Nepalen. Egoera aprobetxatu nahian [[Tribhuvan Nepalgoa|Tribhuvan erregeak]] mugimendu horiek gidatzen zituen Praja Parishadekin lan egin zuen Rana familiaren erregimena eror zedin. 1950ean[[1950]]ean ordea errege familia osoak alde egin behar izan zuen Ranatarren beldurrez baina bi hile baino ez zituen egin [[India]]n, herriak Rana familia erregearen itzulera negoziatzera behartu baitzuen. [[1955]]ean Tribhuvan hiltzean bere seme [[Mahendra Nepalgoa|Mahendra]] bihurtu zen errege. Honek ez zuen [[demokrazia]] onartu eta 1960an konstituzioa bertan behera utzi, parlamentua desegin, alderdi politikoak ilegalizatu eta Bishweshwar Prasad Koirala lehen ministroa kartzelan sartu zuen.
 
1972an[[1972]]an [[Birendra Nepalgoa|Birendra]] bihurtu zen errege. Hasieran aitaren [[monarkia absolutu]]arekin jarraitu bazuen ere herriaren presioak sistema aldatzera behartu zuen. 1980an[[1980]]an egin zuen gaiaren inguruko lehenengo erreferenduma eta alderdi gabeko sistemaren aldekoek irabazi zuten bozken %55a lortuz.
1955ean Tribhuvan hiltzean bere seme [[Mahendra Nepalgoa|Mahendra]] bihurtu zen errege. Honek ez zuen [[demokrazia]] onartu eta 1960an konstituzioa bertan behera utzi, parlamentua desegin, alderdi politikoak ilegalizatu eta Bishweshwar Prasad Koirala lehen ministroa kartzelan sartu zuen.
 
Egoera politikoaz gain, mendearen lehenengo erdialdean oso nabarmena da [[1934]]an Nepalek jasandako lurrikara, bere historiako suntsigarrienetakoa izan zena eta [[Bihar (India)]] ekualdea ere harrapatu izan zuena. Hildakoak 10.000 baino gehiago izan zirela kalkulatzen da.
1972an [[Birendra Nepalgoa|Birendra]] bihurtu zen errege. Hasieran aitaren [[monarkia absolutu]]arekin jarraitu bazuen ere herriaren presioak sistema aldatzera behartu zuen. 1980an egin zuen gaiaren inguruko lehenengo erreferenduma eta alderdi gabeko sistemaren aldekoek irabazi zuten bozken %55a lortuz.
 
=== Nepalgo gerra zibila ===
39.846

edits