«Eszitiar»: berrikuspenen arteko aldeak

63 bytes added ,  Duela 5 urte
t
Robota: Birzuzenketak konpontzen
t (removed Category:Historia; added Category:Nomadak using HotCat)
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
[[Fitxategi:Scythians shooting with bows Kertch antique Panticapeum Ukrainia 4th century BCE.jpg|thumb|Eszitak arkuarekin tiro egiten, [[Kerch]] (antzinako ''Panticapeum''), [[Ukraina]], K.a. IV. mendea]]
[[Fitxategi:Фрагменты Пекторали.jpg|right|thumb|Urrezko Lepokoa, Tolstaya Mogila, Ordžonikidze, K.a. IV. mendea.]]
'''Eszitak''' ([[greziera]]z Σκύθης, Σκύθοι) [[Antzinaroa]]n artzaintza nomadan eta muntatzeko zaldien hazkuntzan oinarritzen zen kultura bat zuten irandar jatorriko herri edo herri talde bateko kideei ematen zitzaien izena da. [[Antzinaro Klasikoa]]n zehar eszitek [[Estepa PontikoPontikoa]]a domeinatu zuten, [[Eszitia]] izena jaso zuena.
 
[[Antzinaro BerantiarBerantiarra|Antzinaro Berantiarrean]]rean [[sarmaziar]]rek euren menpe hartu zituzten, estepetako nagusi bezala esziten tokia hartu zuten kulturalki oso antzekoa zen herri bat.
 
Eszitei buruz ezagutzen den gehiena, atzerriko iturrietan du jatorria, zehazki greziar eta latindarretan. Horietatik garrantzitsuenak [[Herodoto]]ren ([[K. a. 440]]) ''[[Historiak (Herodoto)|Historiak]]'' laneko IV. liburua, [[Estrabon]]en ''[[Geografia (Estrabon)|Geografia]]'' eta [[Publio Ovidio|Ovidioren]]ren ''[[Gutuna Pontotik]]'' dira, azken honek nagusiki [[Eszitia Txikia]] deskribatzen duelarik, biak garai berekoak ([[K. a. 13]] inguru).
 
[[Arkeologia]]k kultura eszitaren lekukotzak [[Errusia]] hegoaldeko eta [[Ukraina]]ko tumulu edo hil muinoetan topatu ditu.
Adituen ustez eszitak izan diren aurrenetarikoak zaldiak [[etxekotze]]n eta hezitzen. Horretarako [[estepa|estepetako]] [[tarpan]] zaldi basatiak erabili zituzten. Zaldun trebeak omen ziren.
 
Eszita [[etnonimo]]a denbora luzez Eszitia bezala ezagutu ziren gaur egungo Errusia, Ukraina eta [[AsiaErdialdeko ErdialdeaAsia|Asia Erdialdeko]] eskualdeak okupatu edo antzeko ohiturak zituzten beste herri batzuei buruz aritzeko ere erabili izan da.
 
Euren aurrekariak [[K. a. 2000XX. mendea|K. a. 2000n]]n izan zituztela ezagutzen da, baina historian duten lehen agerpena [[K. a. VII. mendea]]n izan zen, [[asiria]]rrekin izan zuten aliantza batean. Zenbait mende beranduago [[media]]rrekin lan egin zuten ([[persiarpersiera|persiarrekin]]rekin senidetutako [[irandar herriak|irandar herri]] bat, Asiriar Inperioa desegiteko.
 
== Ikus, gainera ==
252.705

edits