«Hipokrates»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robota: Birzuzenketak konpontzen
t (Removing Link FA template (handled by wikidata))
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
[[Fitxategi:Hippocrates.jpg|right|thumb|Hipokrates]]
'''Hipokrates''', [[greziera]]z '''Ἱπποκράτης''', ([[Kios|Kos]] uhartea, [[K. a. 460]] - [[Larisa]], [[Tesalia]], c. [[K. a. 377]]) greziar medikua izan zen, [[medikuntza]] modernoaren aita titulua duena. [[Antzinako Grezia]]n jaio etabizi izan zen. Besteak beste, ''"Corpus hippocraticum"'', ''"Pronostikoaren tratatua"'' eta ''"Aforismoak"'' lanen egilea da. Bere meritu nagusia izan zen [[gaixotasuneritasun|gaixotasunen]]en ikerketan '''metodo arrazionala''' garatu izana, behaketa eta esperientzian oinarritua. Bere arabera, jaungoikoen ondorioz baino, gaixotasunak gertatzen ziren eragile naturalengatik. Sendagileeen etika arautegi ezaguna den [[Zin Hipokratikoa|Zin hipokratikoarenhipokratiko]]aren asmatzailetzat hartzen da.
 
== Bizitza ==
[[Asklepios]] jainkoaren ondorengo omen ziren Asklepiadeen mediku-leinukoa zen. [[Demokrito]] eta [[Gorgias]]ekin ikasi ondoren, Grezia, Egipto eta Asian zehar bidaiari ibili zen eta gero Kosen hartu zuen egoitza. Bere garaiko medikuntza ongi ezagutzen zuen. [[Eritasun]]aren eta sendagintzaren erlijiozko ikuspegia alde batera utzi zuen. Izadiak berak dituen sendabideei bere lana egiten uztearen aldekoa zen eta tratamendu sinpleak zituen gogoko. [[Kirurgia]] zen greziar medikuntzaren atal aurreratuenetarikoa, eta hartan ere saiatu zen. Hipokratesen [[fisiologia]]k [[lau humoreen teoria]] ([[odol]]a, [[linfa]], behazun horia eta behazun beltza) du oinarri: humoreen arteko oreka edo proportzio egokiak ''(eukrasis)'' osasuna dakar; desorekak ''(diskrasis),'' berriz, eritasuna. ''Corpus Hyppocraticum'' izeneko idazki multzo handian bilduriko guztiak berarenak ez badira ere, eskola berekoak dira dudarik gabe. Haietan ezagunenak hauek dira: ''Aire, ur eta lekuen tratatua; Aforismoak; Pronostikoaren tratatua; Hausteen tratatua. ''
 
Hipokratesek erabateko eragina izan zuen antzinako medikuntzan eta gerora ere, [[Galeno]]ren bitartez, [[Erdi AroAroa|Erdi Aroko]]ko medikuntzaraino iritsi zen haren itzala.
 
 
252.705

edits