«Jesus Maria Leizaola»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robota: Birzuzenketak konpontzen
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
| trataera = Jaun Txit Agurgarria
| irudia = Leizaola Lehendakaria.jpg
| irudioina = Jesus Maria Leizaola [[EAJEuzko Alderdi Jeltzalea|EAJko]]ko ekitaldi batean,</br>[[1980]]ko [[otsailaren 27]]an, [[Karrantza]]n ([[Bizkaia]]).
| armarria = Laurak bat.svg
| kargua = [[EuzkoEusko Jaurlaritza|Euzko Jaurlaritzako]]ko 2. Lehendakaria
| hasiera = [[1960]]ko [[martxoaren 22]]a
| bukaera = [[1979]]
| aurrekoa = [[Jose Antonio Agirre]]
| ondorengoa = [[Carlos Garaikoetxea Urriza|Carlos Garaikoetxea]]
| jaiodata = [[1896]]
| jaiolekua = [[Donostia]], [[Gipuzkoa]]</br>{{EH|1}}
| hildata = [[1989]]
| hillekua = [[Donostia]], [[Gipuzkoa]]</br>{{EH|1}}
| alderdia = [[Euzko Alderdi Jeltzalea|EAJ]]
| lanbidea =
}}
'''Jesús María Leizaola Sánchez''' ([[Donostia]], [[1896]]ko [[irailaren 7]]a - Donostia, [[1989]]ko [[martxoaren 16]]a) [[Zuzenbideazuzenbide|abokatua]], idazlea eta [[Euzko Alderdi Jeltzalea|EAJko]] burua izan zen.
 
[[1931]]n, [[1933]]an eta [[1936]]an [[Madril]]go gorteetan diputatu hautatuta, 1936ko urrian lehenengo [[Eusko Jaurlaritza]]k Justizia eta Kultura sailburu izendatu zuen. [[Frantzia]]n [[1937]]tik aurrera erbesteratuta, [[Normandiako Lehorreratzea]]n aliatuen laguntzako unitate militar txiki bat antolatu zuen. Agirre lehendakaria hil zenean ([[1960]]), lehendakari izendatu zuten.
== Bizitza ==
 
Oinarrizko ikasketak [[Lekarozko ikastetxea]]n egin ondoren [[Deustuko Unibertsitatea]]n amaitu zituen zuzenbide ikasketak. 1917an [[Gipuzkoako Foru Aldundia|Gipuzkoako Aldundian]]n lanean zebilela, aldarrikapen autonomiazaleetan parte hartu zuen. 1919-1925 urte bitartean Bilboko udaletxeko Ogasun zuzendaria izan zen. [[1922]]an espetxean egon zen [[Alfontso XIII.a Espainiakoa|Alfontso XIII.aren]]ren aurrean, Euskal Unibertsitatea eskatuz, egindako protesta ekintza batengatik.
 
[[Irudi:Leizaola eta Elosegi. Euskal Herria..jpg|thumb|250px|left|Jesus Maria Leizaola lehendakari ohia eta [[Joseba Elosegi]] [[EAJEuzko Alderdi Jeltzalea|EAJko]]ko politikaria. [[1988]]ko [[uztailaren 23]]a. [[El Suceso]], [[Karrantza]]. [[Bizkaia]], [[Euskal Herria]].]]
 
[[1924]]tik María del Coro Loidi Zulaikarekin ezkonduta egon zen.
 
Gaztetandik [[Euzko Alderdi Jeltzalea|EAJ]] alderdiko kide izan zen, eta [[Espainiako Gorteak|Espainiako Gorteetako]] diputatua izan zen [[Gipuzkoa]]tik [[Espainiako Bigarren Errepublika]]ren garaiko lehen legegintzaldian. [[1933]]an diputatu hautatu zuten berriro, baina dimisioa eman eta [[Gipuzkoako Foru Aldundia|Gipuzkoako Aldundiko]] Idazkaritza hartu zuen. [[1936ko Euskadiren Autonomia Estatutua|1936ko Autonomia Estatutua]] onartu zelarik, Zuzentza burukidea izendatu zuen [[Jose Antonio Agirre]] Lehendakariak. Frankistek Bilbo inguratua zutenean, behin-behineko Defentsarako Batzordeko lehendakari izendatu zuten.
 
[[1937]]an Agirre Lehendakariak [[Frantzia]]ra erbesteratzeko agindua eman zion Leizaolari. Frantzian euskal iheslariei laguntzen jardun zuen eta [[1946]]an Agirre lehendakariak ogasun burukidea izendatu zuen. [[1960]]an Agirre hil zenean, erbestean zegoen Eusko Jaurlaritzako Lehendakari hautatu zuten. [[1979]]ko [[abenduaren 15]]a arte ez zen [[Hego Euskal Herria|Hego Euskal Herrira]] itzuli<ref>[http://www.lehendakaritza.ejgv.euskadi.net/r48-contlehe/eu/contenidos/informacion/v2_sedes/eu_sedes/sedes.html Egoitzak. Lehendakaritza.] {{eu}}</ref> eta [[Carlos Garaikoetxea Urriza|Carlos Garaikoetxea]] lehendakariari zilegitasun osoa eman zion. 1980an Euskal Autonomia Erkidegoko legebiltzarkide hautatu zuten. Handik urtebetera [[Euskalerriaren Adiskideen Elkartea]]n sartu zen eta sarrera hitzaldian ''La euritmia en la poesía vasca y sus relaciones con otras Bellas Artes'' lana irakurri zuen. ''Euzkadi, Gipuzkoarra, Argia, El Día, Yakintza, Eusko-Enda. Euzko-Deia, Alderdi, Diario Oficial'' eta ''Gudari'' aldizkarietan eman zituen argitara artikuluak.
 
== Toki izenak ==
* {{EH-BI}} [[Berango]]: Kalea.
* {{EH-BI}} [[Bilbo]]: Kalea [[Abandoibarra]] aldean.
* {{EH-GI}} [[Donostia]]: [[Kursaal jauregia|Kursaal]] jauregiaren ondoko kai-muturreko ibiltokia.
* {{EH-AR}} [[Gasteiz]]: Enparantza.
* {{EH-AR}} [[Langraiz Oka|Langraitz]]: Kalea.
* {{EH-BI}} [[Mungia]]: Enparantza.
* {{EH-BI}} [[Zamudio]]: Enparantza.
== Iruditegia ==
<gallery>
Fitxategi:Donostiako Leizaola Lehendakariaren ibiltokia.jpg|Leizaola lehendakariaren ibiltokia jaioterriko, [[Donostia]]ko, [[Kursaal jauregia|Kursaal]] jauregiaren ondoan.
</gallery>
 
| titulua = [[Eusko Jaurlaritzako lehendakaria]]</br>[[Fitxategi:Escudo del Pais Vasco.svg|30px]]
| epea = [[1960]]eko [[martxoaren 22]]a - [[1979]]
| ondorengoa = [[Carlos Garaikoetxea Urriza|Carlos Garaikoetxea]]
}}
 
252.705

edits