«Surtsey»: berrikuspenen arteko aldeak

23 bytes added ,  Duela 5 urte
t
Robota: Birzuzenketak konpontzen
t (Removing Link FA template (handled by wikidata) - The interwiki article is not featured)
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
| ID = 1267
| Kokapena = {{ISL}}
| Eskualdea = [[Europa]] eta [[Ipar Amerika|Iparramerika]]
| Urtea = 2008
| Luzapena =
[[Fitxategi:Location map of Surtsey-fr.svg|left|thumb|100px|Surtseyren kokapena [[Islandia]] ondoan.]]
 
'''Surtsey''' [[sumendi]]-[[Uharte (geografia)|uharteauharte]]a da, [[Islandia]]ko hegoaldeko kostaldetik 32 kilometro ingurura dagoena, Westman uharteetatik gertu ([[Vestmannaeyjar]]). Bere sorrera, oso berria da.
 
[[1963]]an, urpeko sumendi eztanda bortitz bat gertatu zen, [[1967]] arte luzatu zena, eta, eztanda honen ondorioz, hiru uharte berri sortu ziren. Horietako bi, handik gutxira desagertu ziren, baina batek biziraun zuen, Surtsey bezala bataiatua izan zelarik. Bere hedadura, 141 hektareakoa da.
 
[[1964]]an, lehen azterketa zientifikoak abiatu ziren uhartean, hau, benetako laborategi natural bat bihurtu zelarik, non bizi forma ezberdinek lur berri baten kolonizatze prozesua aztertu ahal izan zen. Ikertzaileek, [[itsaslaster]]rek eramandako haziak eta [[lizun]], [[bakterio]] eta onddoen agerpena ikusi zuten, [[1965]]ean, lehen [[landare baskular]]rak jarraiturik. 10 espezie zeuden uhartean hamarkada amaitu zenean. [[2004]]an, espezie kopurua 160ra igo zen (75 [[goroldio|briofito]], 71 [[liken]] eta 24 onddo). Hauetaz gain, 89 hegazti espezie eta 335 [[ornogabe]] espezie erregistratu dira.
[[Fitxategi:Surtsey Island1.jpg|left|thumb|200px|Surtseyko paisaia]]
Surtseyk, bere izena, [[eskandinaviar mitologia]]ko Surturrengandik hartzen du. Bere izenak, islandieraz, "Surten uhartea" esan nahi du ([[Surt (mitologia)|Surt]], Surturren antzinako islandierazko izena da.
 
[[UNESCO]]k, Surtsey uhartea, [[Gizateriaren ondare|Gizateriaren Ondare]] izendatu zuen [[2008]]an.
 
== Kanpo loturak ==
252.705

edits