«Frisiera»: berrikuspenen arteko aldeak

88 bytes added ,  Duela 6 urte
t
Robota: Birzuzenketak konpontzen
t
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
| familiaren kolorea = Indoeuroparra
| estatuak = [[Herbehereak]], [[Alemania]] eta [[Danimarka]]
| eskualdea = [[Frisia]], [[Groningen (probintzia)|Groningen]], [[Saxonia Beherea]] eta [[Schleswig-Holstein]]
| hiztunak = 400.000
| 1 familia = [[IndoeuroparraIndoeuropar hizkuntzak|Indo-Europarra]]
| 2 familia = [[Germaniar hizkuntzak|Germaniarra]]
| 3 familia = Mendebaldekoa
'''Frisiera'''<ref>{{Web erref|izenburua=38. araua - Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak|url=http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0038.pdf|argitaletxea=[[Euskaltzaindia]]|sartze-data=2013-6-22}}</ref> ({{lang|fy|Frysk}}) [[Herbehereak|Herbehereetan]], [[Alemania]]n eta, neurri txikiagoan, [[Danimarka]]n mintzatzen den hizkuntza bat da. [[Ingeles]]aren eta [[eskoziera]]ren hizkuntza gertukoena da. Gaur egun bere etorkizuna ez dago bermaturik, geroz eta hiztun gutxiago baitu.
 
Saxoiek eta angloek egungo frisieraren antzeko hizkuntza mintzatzen zuten [[Britainia Handia|Britainia Handira]] emigratu aurretik. Gure garaiko lehenengo mendeetatik idatzi bakan batzuk gelditzen dira: [[alfabeto]] errunikoan eginiko epigrafia gutxi batzuk. [[XV. mendemendea|XV. mendera]]ra arte, frisiera administrazioan eta kontu ofizialetan erabiliko den hizkuntza bizia izango da. [[XIII. mendea|XIII.]] eta [[XVI. mendemendea|XVI. mendeetatik]]etatik hainbat dokumentu gordetzen da, lege izaera dutenak batzuk, baina baita idatzi [[literatura|literarioak]] ere: frisierazko saga eta herri legendak, adibidez. Garai horretatik aurrera, [[nederlandera]] eta [[aleman]]a frisiera ordezkatzen joango dira.
 
Frisieraz hitz egiten dugunean, hiru aldaerez ari gara, urruntasun geografikoa dela-eta beren artean ulergaitzak diren hiru aldaera baititu: ekialdeko frisiera, mendebaldeko frisiera eta iparraldeko frisiera. [[Erdi Aroa]]n hizkuntza bakarra osatzen zuten, ''Frisiera zaharra'' deitzen dena ([[VIII. mendea|VIII.]] eta [[XVI. mendea|XVI. mende]] artekoa), baina gaur egun, esan bezala, hiruen arteko desberdintasunak oso handiak dira.
[[Fitxategi:Frisians.png|300px|thumb|left|Frisiar herriaren hedapen historikoa (grisez), eta egun frisieraz mintzatzen diren lurraldeak (marrez).]]
== Ekialdeko frisiera ==
 
== Ikus, gainera ==
* [[Europako eremu urriko hizkuntzen zerrenda|Europako hizkuntza gutxituen zerrenda]]
 
== Erreferentziak ==
252.705

edits