Ireki menu nagusia

Aldaketak

t
Robota: Birzuzenketak konpontzen
| egoitza = [[Naiara]]
| sinadura =
| erlijioa = [[KristautasunaKristautasun|Kristaua]]
}}
'''Diego II.a Lopez Harokoa'''<ref>EIMA: [http://www.hezkuntza.ejgv.euskadi.net/r43-573/es/contenidos/informacion/dih/eu_5490/adjuntos/estilo_liburua/onomastika/IZEN_ZERRENDAK.pdf ''Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak'']</ref> ([[Naiara]], [[circa|c.]] 1152 - [[Burgos]], {{data|1214|9|16}}) ezagutzen den Bizkaiko bostgarren kondea izan zen, 1170-1214 urteetan.<ref>{{erreferentzia |abizena1=Salazar y Castro |izena1=Luis de|izena2 =Dalmiro de la|abizena2=Válgoma y Díaz-Varela|izenburua= Historia genealógica de la Casa de Haro (Señores de Llodio, Mendoza, Orozco y Ayala)|urtea=1959|argitaletxea=Real Academia de la Historia |lekua=Madril|oclc=1399799}}</ref>
[[Lope I.a Diaz Harokoa|Lope I.a Diaz]] eta Aldontzaren semea izan zen.<ref>{{erreferentzia |abizena= Baury |izena= |Ghislain|izenburua=Los ricoshombres y el rey en Castilla: El linaje Haro, 1076-1322 |urtea=2011 |aldizkaria=Territorio, Sociedad, y Poder: Revista de Estudios Medievales |argitaletxea= Oviedoko Unibertsitatea | alea=6|orrialdea=53-72 |issn= 1886-1121|url=http://www.unioviedo.es/reunido/index.php/TSP/article/view/9468/9281}} </ref> 1170ean, aitaren heriotzan eta hamazortzi urte inguru zituela, leinuaren buruzagi bilakatu zen.<ref>{{Erreferentzia |abizena1 =Balparda de las Herrerías|izena1 = Gregorio|egile1-lotura =Gregorio Balparda|editorial = Imprenta Mayli| izenburua = Historia crítica de Vizcaya y sus fueros. |liburukia= II| urtea = 1933-34|oclc= 634212337}}</ref>
 
1178ra arte apenas izan zen errege gortean, agian bere arerioak ziren [[Lara leinua|laratarrek]] eragin handia zutelako. 1179 eta 1183 artean, lehendabizikoz [[Nafarroa]]n erbesteratu zuen. Hala eta guztiz ere, itzultzean kargu ezin hobea lortu zuen: [[errege-alferez]], maiordomo nagusiarekin batera gorteko nagusienetariko bat zena. Gainera, aitarenak izan ziren [[Errioxako Autonomia Erkidegoa|Errioxa]], [[Gaztela Zaharra]] eta [[Trasmierako eskualdea|Trasmiera]] mantendu eta [[Asturias de Santillana]] eta [[Bureba]] tenentzia berriak lortu zituen.
 
1187an, [[Urraka Lopez Harokoa]] bere arrebak [[Fernando II.a Leongoa]] ezkondu zuenean, aukera berriak zabaldu zizkion Leonen eta hara joan zen. Tamalez, hurrengo urtean Leongo erregea hil eta itzuli behar izan zuen.<ref>{{erreferentzia|izena= José María |abizena= Canal Sánchez-Pagín |izenburua= La Casa de Haro en León y Castilla durante el siglo XII: Nuevas conclusiones |aldizkaria= Anuario de estudios medievales |liburukia= 25 |urtea= 1995 |alea=1|orrialdea= 8–10}}</ref>
 
Zorionez, Gaztelan nahiko ospe zituen itzulera egoera ezin hobean egiteko eta berriro errege-alferez izendatu zuten. Hori esker, 1195eko [[almohade dinastia|almohadeen]]en aurkako [[Alarcosko gudua]]n erretagoardia zuzendu zuen. Porrotaren ondorioz, eskualdearen defentsan parte hartu zuen. Urte haietan bere eremuak zabaldu zituen erresumako ipar-ekialdean eta 1196an «[[Almazán]]dik itsasoraino» gobernatzen zuen.
 
1999an erregeak titulua kendu eta [[Alvaro Nuñez Larakoa]]ri eman zion. Diego Lopez berriro erbesteratu eta 1201 eta 1206 artean Nafarroako eta Leongo erregeen agindupean izan zen. Alfontso VIII.ak Leongo errege berriari Urraka bere arrebarenak ziren Aguilar eta Monteagudoko gazteluak hartzera lagundu zionean erbesteratu zen.<ref>{{erreferentzia|izenburua= Crónica de Veinte Reyes |izena1= José Manuel |abizena1= Ruiz Asencio |izena2= Mauricio |abizena2= Herrero Jiménez |lekua= Burgos |argitaletxea= Burgosko Udala| urtea= 1991 |orrialdea= 278}}</ref>
1340ko hamarkadan, Petri Alfontso Barcelosko kondeak ''Crónica Geral de 1344'' eta ''Livros de linhagens'' bere liburuetan Diego Lopezen mitoak plagiatu zituen. Frantzia eta [[Bretainiako materia]]k antzeko mitoak zabaldu zituen eta Diegoren irudi anbiguoa landu zuen. XV. mendearen erdian, [[Lope Gartzia Salazar]], ''Cronica de Vizcaya'' bere liburuan, kondairaren bi aldeak salatu zituen.
 
Genealogistek hurrengo urteetan bere irudia are gehiago nahasi zuten. Bukatzeko XX. mendeko lehengo erdira arte hasieran foruzaleek eta gero [[abertzaleabertzaletasun|abertzaleek]]ek Bizkaiko «feudo independente»aren mitoa zabaldu zuten.
 
== Ezkontza eta seme-alabak ==
252.705

edits