«Teresa Ávilakoa»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robota: Birzuzenketak konpontzen
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
[[Fitxategi:Teresa_of_Avila_dsc01644.jpg|thumb|right|250px|Santa Teresa [[Peter Paul Rubens|Rubensen]]en margolanean]]
[[Fitxategi:SantaTeresa.jpg|thumb|right|250px|Alonso del Arco-ren margolanean]]
'''Santa Teresa Avilakoa''' edo '''Santa Teresa Jesusena''', jatorrizko izen-deiturez '''Teresa Sanchez de Cepeda y Ahumada''' ([[Ávila|Avila]], [[Espainia]], [[1515]]eko [[martxoaren 28]] - Alba de Tormes, [[Salamancako probintzia|Salamanca]], Espainia, [[1582]]ko [[urriaren 4]]a / [[urriaren 15|15a]]) [[karmeldar]] erlijiosoa eta gaztelaniazko [[idazle]]a izan zen. Karmel Mendiko Andre Mariaren ordenako lekaime oinutsen ordena sortu zuen, Done [[Joan Gurutzekoa]]rekin batera karmeldarren ordenako erreformatzaile garrantzitsuena izan zen. Horrez gainera, [[Erromatar Eliza KatolikoKatolikoa|Eliza Katolikoko]]ko doktore da.
 
== Biografia ==
 
Uste da Teresaren aita [[kristaukristautasun]]tasuneraera bihurtutako [[judu]]tarra zela. Teresa Sanchez Cepeda Dávila y Ahumada zen bere benetako izena, baina bere gaztaroan Teresa de Ahumada soilik erabili zuen, eta Erreforma karmeldarraren ostean abizena kendu eta bere ordez [[Nazareteko Jesus Nazaretekoa|Jesusena]] jarri zuen (Teresa Jesuserena, alegia).
 
Txikitatik martirien testigantzek liluratu zuten, eta bere neba batekin batera [[musulman]]en lurraldera joatea erabaki zuen limosna eskatzera, horrela musulmanek hil eta martiri bihurtuko zelakoan. Azkenean amets horiek albo batera utzi eta erlijiosa izateko gogoa piztu zitzaion.
Zaldunen historiak atsegin zituen txikitatik, baina bere aitaren ustez horiek ez ziren neskatila batentzako gauza egokiak, eta ohitura hori ezabatzeko Avilako Santa Mariaren konbentuan sartu zuen. Gaixoaldi baten ondoren, 1534an, profesa egin zen Avilako Gizakundearen komentuan.
 
Berak kontatzen duenez, 1539an [[Josef Nazaretekoa|San JoseJoseren]]ren laguntzaz sendatu zen. Ordundik aurrera hainbat aldiz aitortu zuen Jesu Kristo agertu zitzaiola. 1559-1561 bitartean hainbat gainezkaldi edo extasi izan zituen, bere otoitz bizitza sakondu zuen horrela. Urte horretatik aurrera konbentu berriak sortzen hasi zen. Pio IV.ak Avilako San Joseren konbentua sortzeko baimena eman zion, San Joseren lekaime [[karmeldar]] oinutsen ordenari hasiera emanez.
 
Lekaime hauek aurreko karmeldarrek baino barau zorrotzagoak eta bizitza zurrunagoa egiten zuten. [[Joan Gurutzekoa]]ren laguntzarekin, erreforma karmeldar fraileetara ere hedatu zen, eta behin Ordenako nagusien baimena lortuta arin zabaldu zen [[Gaztela]] eta [[Andaluzia]]n zehar bereziki.
 
1582ko urriaren 4an hil zen Alba de Tormes hirian ([[SalamankaSalamanca|Salamancako probintzia]]). 1614an Paulo V.ak dohatsu izendatu zuen, 1622an Gregorio XV.ak santu egin zuen eta 1970ean [[Paulo VI.a]]k Sienako Katalinarekin batera [[Erromatar Eliza Katolikoa|Eliza KatolikoKatolikoko]]ko lehen emakume doktore izendatu zuen.
 
== Ospakizuna ==
 
Bere jaieguna urriaren 15ean ospatzen da, hil zen urte berean [[Gaztela]]n [[gregoriotar egutegia|egutegi gregoriotargregoriotarra]]ra abian ipini zelako eta egutegi berri honekin bere heriotz eguna urriaren 4a izan beharrean 15a zelako.
 
== Ikus, gainera ==
252.705

edits