Ireki menu nagusia

Aldaketak

48 bytes added ,  Duela 4 urte
t
Robota: Birzuzenketak konpontzen
[[Fitxategi:Cenote brunnen Chichen itza.jpg|thumb|250px|Zenote sakratua [[Chichén Itzá]] hirian.]]
'''Zenote''' bat ([[gaztelania]]tik ''cenote'', eta hau [[maia hizkuntzak|maierazko]] ''dzonot'' edo ''ts'onot'', ''"putzu"'') [[dolina]] mota bat da, harrizko ertz pikoak eta [[ur]] gezaz betea dagoena. Batez ere [[Yucatán penintsula]]n aurki daitezke, eta [[Karibe (argipena)|Karibeko]]ko uharte batzuetan ere bai.
 
Itxura [[biribilzirkulu|biribilkarakoak]]karakoak, ingurune [[karstikokarst]]anikoan sortzen dira. Hasieran, lur azpiko [[haitzulo|leize]] bat da, euri urak [[kareharri]]an eratua. Leizearen tamaina handitu ahala, lurrazaletik hurbildu eta sabaia erortzen da, kanpotik ikusgai bihurtuz. Gehien bat, itsas mailaren beheratzean sortu ziren, [[Pleistozeno]]ko glaziazioen garaietan.
 
[[Espeleologia|Espeleologoek]] aurkitu dutenez, Yucatán penintsulako zenote ugari elkarri lotuak daude, eta hauek [[itsaso]]arekin<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=L3Tep6PW2Qo ''Interconexiones entre cenotes y entre éstos y el mar'']</ref>, lur azpiko ur sare konplexua sortuz.
== Zenoteak maia kulturan ==
 
[[Maia zibilizazioa|Maiek]] azpimunduko jainkoekin harremanetan jartzeko bitartekotzat hartzen zituzten zenoteak, aho bat irudikatzen baitzuten. Ur gezako gordailutzat erabiltzeaz gain, gurtza lekutzat erabiltzen ziren, bertara eskaintzak eta giza sakrifizioak jaurtiz.
 
== Iruditegia ==
252.705

edits