«Bearnoko Bizkonderria»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robota: Birzuzenketak konpontzen
(Ergatiboa...)
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
[[Fitxategi:Blason du Béarn.svg|right|125px|thumb|Bearnoko bizkonderriaren armarria.]]
'''Bearnoko bizkonderria''' ([[gaskoieragaskoi (hizkuntza)|gaskoieraz]]z: ''vescomtat de Bearn'' edo ''vescomtat de Biarn'') [[Erdi Aroa]]n [[Bearno]]n garatu zuten aginte sistema izan zen.
 
== Historia ==
Nahiz eta [[843]]an [[Verdungo Hitzarmena]]k [[Frantzia]]ko erresuman kokatu, 851z geroztik ez dago Frankoen Erresumari men egin ziola adierazten duen probarik, eta bai, ordea, [[Baskoniako dukerria]]ren baitan tokiko agintarien menpe izan zela.
 
Bere lehendabiziko legebiltzarra, ''Cour Major'' izenekoa, [[1080]]. urtean sortu zuten, hau da [[Ingalaterra]]koa baino 185 urte aurrerago. Bearno, Gaskoinia bihurtzen ari zen Baskoniako dukerrian zegoen 1053. urte arte, baina orduan [[Akitaniako dukerria]]k bere hegalpean hartu zuen Gaskoinia, eta [[Leonor Akitaniakoa]]ren bitartez [[Ingalaterrako Erresuma]]ri lotuta egon zen mende batez (1242-1347). Aldiz,[[1290]]ean Bearno [[FoixFoixko konderria|Foix konderriaren]]ren eskuetan geratu zen, eta [[1347]]an ingelesak [[Akitania]]tik joan zirenean, [[Gaston III.a FebusFoix-Biarnokoa|Gaston III.a Febusek]]ek bere Foix konderria Frantziako erregearen menpe izatea agindu zuen, baina ez Bearnoko bizkonderria. Bearno burujabe geratu zen, eta [[Paue]] bizkonderriko hiriburu bilakatu zen (1463).
 
1473tik aurrera Foix etxeko familia [[Nafarroako errege-erreginen zerrenda|Nafarroako errege-erregin]] ere bilakatu zen oinordetza bidez, eta harrezkero Nafarroak eta Bearnok elkarrekin egin zuten bidea 1512 arte Foix-Labrit leinuaren eskutik. 1512tik aurrera, Gaztela-Espainiako armadek Nafarroaren Pirinioz hegoaldeko [[Nafarroako konkista|lurraldeak menpean hartu]] ondoren, Nafarroa Behereak eta [[Bearno]]k burujabe jarraitu zuten Nafarroako Erresuma independentearen barruan.
== Ikus, gainera ==
* [[Bearno]]
* [[Bearnoko bizkonde-bizkondesen zerrenda|Bearnoko bizkondeen zerrenda]]
 
{{Historia zirriborroa|FRA}}
252.705

edits