«Versaillesko Ituna (1919)»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robota: Birzuzenketak konpontzen
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
Itunak [[Nazioen Liga]]ren sorrera ekarri zuen, [[Ameriketako Estatu Batuak|AEBetako]] presidentearen ustez, lehentasunezko helburua. Etorriko ziren istiluetan bitartekariak ezarriko ziren eta gerrari ekidin ahal izango zitzaion. [[Alemania]]ri debekatu egin zitzaion erakunde horretarako sarrera.
 
Alemaniak ezin izango zituen guztira 100.000 [[gudari]] baino gehiago izan eta [[Rhin]] ibaiaren ezkerraldean, [[gudarostearmada|gudarosterik]]rik gabe egon beharko zen.
 
Alemaniaren zigor ekonomikoaren ideia nahiko era argian azaldu ahal da. Aliatuek zera espero zuten: Dena ondo joanda, Alemaniak zinatu zuen zor kopuru handia eta urtez urte hainbeste diru ordaindu eta gero... zigor guztia XX. mendearen amaierarako kitatzea.
 
[[Alemania]]ri ezarritako baldintza gogor haiek [[nazismonazionalsozialismo|nazismoa]]a altxaratu zuten eta ondorengo expantsionismorako aitzakia ezin hobea izan ziren.
 
 
[[John Maynard Keynes]]ek aurreikusi zuen moduan, ordainezina izateaz gainera, sumindura eta etsipena sorraraziko zuen Alemaniako herritarrengan. [[Bigarren Mundu Gerra|Munduko Bigarren GerraGerrako]]ko arrazoi nagusienetako bat izanda, Alemaniak ordaintzen jarraitu behar izan zuen urte luzeetan.
 
== Itunaren egitura ==
 
Itunaren ondorioz, [[Alemania]]k lurralde ugari galdu zuen eta gerra baino lehen ([[1910]]) 540.766 km<sup>2</sup> izatetik, 468.787 km<sup>2</sup> izatera pasatu zen (1925). Gainera, kolonia guztiak galdu zituen eta irabazleen artean banatu zituzten.
* [[Alsazia]]-[[Lorrena|Lorena]] [[Frantzia]]rentzat izan zen (14.522 km² eta 1.815.000 biztanle 1905ean).
* [[Sarre]] [[Nazioen Liga]]ren menpe geratu zen eta 15 urtez [[Frantzia]]k ustiatuko zuen.
* Eupen eta Malmedy [[Belgika]]rentzat izan ziren; baita Moresnet ere.
252.705

edits