«Myriapoda»: berrikuspenen arteko aldeak

83 bytes added ,  Duela 7 urte
t
Robota: Birzuzenketak konpontzen
t (Robotak {{Commonskat}} gehitu du. Txantiloiak commons:category:Myriapoda lotu du, Wikidataren arabera.)
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
| irudiaren testua = ''[[Pachybolus excisus]]''
| erreinua = [[Animalia]]
| filuma = [[Artropodo|Arthropoda]]
| azpifiluma = '''Myriapoda'''
| azpibanaketa maila = Klaseak
* [[Chilopoda]]
* [[Diplopoda]]
* [[Pauropodina|Pauropoda]]
* [[Symphyla]]
* [[Arthropleuridea]] †
}}
'''Myriapoda''' [[artropodo]]en barneko azpifilum bat da, [[chilopoda|ehunzango]], [[milazangodiplopoda|milazangok]]k eta bestelakoak barnebiltzen diteuna. 13.000 espezie identifikatu dira, guztiak lur-lehortarrak. Euren izenaren arabera 10.000 hanka dituztela aditzera ematen den arren hanka gehien dituen miriapodoak 750 ditu (''[[Illacme plenipes]]'') eta batzuek hamar baino gutxiago ere badituzte. Fosilik zaharrenak [[Siluriar]]rean aurkitu dira, nahiz eta badirudien [[Kanbriar]]rean sortu zirela.
 
Myriapodoek [[antena]] pare sinple bat dute eta kasu gehienetan begi bakunak. Ahoaren parteak buruaren azpialdean daude, [[labrum]] eta [[epistoma]] batekin goiko ezpainan eta [[maxila]] pare bat beheko ezpainean. Ahoaren barruan [[barail]] pare bat dute. Myriapodoek [[espirakulo]]etatik hartzen dute arnas, [[intsektu]]ek duten sistemaren antzera. [[Bihotz]] tubular handia dute gorputzan zehar, baina odol tutu gutxi.
 
Miriapodoen barnean lau klase daude egun: [[diplopododiplopoda|diplopodoak]]ak (Diplopoda), [[pauropodopauropodina|pauropodoak]]ak (Pauropoda), [[sinfilosymphyla|sinfiloak]]ak (Symphyla) eta [[kilopodochilopoda|kilopodoak]]ak (Chilopoda):
* Diplopodoek bi hanka-pare dituzte segmentu bakoitzean, leku hezeetan bizi dira, belarra jaten dute eta gorputza beregain biribiltzeko gaitasuna dute.
* Pauropodoek hanka-pare gutxi dituzte, 11 gehienera; itsuak dira, eta harrien azpian bizi dira.
252.705

edits