Ireki menu nagusia

Aldaketak

136 bytes added ,  Duela 4 urte
t
Robota: Birzuzenketak konpontzen
}}
{{beste erabilpenak|udalerriari|ontzia|Otarre}}
'''Zare'''<ref>{{Erreferentzia|url=http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0155.pdf|egilea=[[Euskaltzaindia]]|izenburua= 155. araua: Nafarroako udal izendegia}}</ref> [[Nafarroako ForuNafarroa ErkidegoaGaraia|Nafarroako]] udalerria da. [[Zangozako merindademerindadea|Zangozako merindadeko]]ko herri honek 184 biztanle zituen [[2012]]ko [[urtarrilaren 1]]eko erroldaren arabera. [[Nafarroako ForuNafarroa ErkidegoaGaraia|Nafarroako]] hiriburutik 49,2 kilometrora dago.
 
== Inguru naturala eta kokapena ==
Herria, [[Nafarroa Garaia|Nafarroa]] ekialdean kokatzen da, [[Zangozako merindademerindadea]]arenren hegoaldean. [[Lizarra]] eta [[Zangoza|Zangotza]] elkartzen dituen C-132 errepideko 65. kilometroan dagoen gurutzetik kilometro batera dago.
 
Zarek [[Leatxe]]rekin egiten du muga iparraldean, [[Oibar]]rekin ekialdean, [[Ezporogi]]rekin mendebaldean, eta [[Galipentzu]] eta [[Kaseda]]rekin hegoaldean.
 
== Historia ==
[[Erromatar inperioaInperioa|Erromatarren]] garaian [[Ledea]] eta [[Eslaba]] arteko [[galtzada (argipena)|harbidea]] igarotzen zen Zaretik. Garai hartan, [[Zangoza]]ko bidearen ondoan, herrixka bat izan zen. Bertako biztanleak [[mahatsondo|mahasti]] eta [[olibondo|olibadiak]] lantzen zituzten. [[Erdi Aroa]]n Zare, inguruko herriekin batera, [[mairu]]en inbasioez babesteko [[gotorleku]] sare baten partaide izan zen.
 
[[1076]]. urtean [[Leire]]ko Raimundo abadeak, Fontanellako jauregiaren dohaintza jaso zuen. [[1084]]tik aurrera, aldi labur batez, Zare [[Aragoiko erresumaErresuma|Aragoiko erresumaren]]ren zati izan zen. Zareko familiarik antzinakoena Aznarez familia da. Familia honek [[1236]]an [[Xabierko gaztelua]] jaso zuen [[Tibalt I.a Nafarroakoa|Tibalt I.a]] erregearen eskutik. Juana Aznarez de Sada, Maria Azpilikuetaren ama eta [[Frantzisko Xabierkoa]]ren amona, leinu honetakoa zen.
 
[[1425]]etik aurrera Zare [[Leringo konderria|Leringo konderriko]] zati izatera pasatu zen. [[Erromatar inperioaInperioa|Erromatarren]] garaian bezalaxe, orduan ere [[mahats]] eta [[gari]]aren [[nekazaritza|laborantza]] zen diru sarrera nagusia. [[1846]]. urtean udalerria [[Oibar]]retik bereizi eta [[udalerri]] independiente bihurtu zen.
 
== Demografia ==
|}
 
[[2008]]ko erroldaren arabera, etorkin bakarra bizi zen herrian, biztanleriaren %0,50a ([[NafarroakoNafarroa Foru ErkidegoaGaraia|Nafarroako]] batez bestekoaren azpitik).
 
== Ekonomia ==
Herritarren %65a [[nekazaritza]] edo honekin harremana duten ihardueratan aritzen da. [[Ardo]]gintza eta [[nekazaritza|labore]]-ekoizpena bereziki garrantzitsuak dira. [[Lursail]] handiak eta [[baratze|ortu]] txikiak badaude ere, orokorrean lurraren jabetza nahiko banaturik dago.
 
[[1939]]an sortutako Zareko [[upategi]]ak (Bodega San Francisco Javier SC) ''Palacio de Sada'' izeneko ardoak ekoizten ditu<ref>[http://www.bodegadesada.com/index.htm {{es}}{{en}} Zareko upategiaren webgunea]</ref>.
 
== Ondarea eta monumentuak ==
* '''San Bizente [[Eliza (eraikina)|eliza]]''' [[XVI. mendemendea|XVI. mendekoa]]koa, [[Arkitekturaarkitektura gotikogotikoa|gotiko]] berantiar estilokoa. [[Oinplano]] erregularra eta [[nabe|habearte]] bakarra du. Lau angeluko [[dorre]]a, oso sendoa. Barnean [[XVII. mendea|XVII. mendeko]] [[erretaula]] [[erromanista]] ikus daiteke, Joan Huici eta Joan Berroetak egina<ref>Gran Enciclopedia Navarra. CAN. ISBN 84-87120-02-4</ref>.
* '''Santa Luzia [[ermita]]'''
* '''Santa Eufemia [[ermita]]'''
* [[Pizkundea|Pizkunde]] estiloko '''gurutzea'''
 
== Azpiegitura eta garraioak ==
[[La Veloz Sangüesina|La Sanguesina Veloz]] edo Zangoztar Azkarra izeneko autobus konpainiak [[Zare]] [[Zangoza]], [[Iruñea]] eta inguruko herriekin lotzen ditu. Linea nagusiak honakoak dira:
 
* [[Kaseda]] - [[Zangoza]] - [[Iruñea]]
 
== Zerbitzuak ==
[[ZangozaldeaZangozerria|Zangozaldeko]] Zerbitzuen Mankomunitatea, [[zabor]]ra biltzeaz arduratzen da Zare eta eskualdeko beste hainbat herritan.
 
== Erreferentziak ==
 
== Ikus, gainera ==
* [[Nafarroa Garaiko udalerrien zerrenda|Nafarroako udalerrien zerrenda]]
 
== Kanpo loturak ==
252.705

edits