«Amenofis I.a»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robota: Birzuzenketak konpontzen
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-\{\{[Cc]ommons[ck]at\|(.*)\}\} +{{commonskat}}))
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
[[Fitxategi:Relief of Amenhotep I.jpg|thumb|200px|Amenofis I.aren baxuerliebea]]
'''Dyeserkara Amenhotep''', '''Amenhotep I.a''' edo '''Amenofis I.a''' bezala ere ezagutua, [[Egiptoko XVIII. dinastia]]ko bigarren [[faraoi]]a izan zen. [[K. a. 15251520ko hamarkada|K. a. 1525etik]]etik [[K. a. 1500ko hamarkada|K. a. 1504]] arte gobernatu zuen.
 
== Biografia ==
Herrialdetik [[hikso]]ak bota zituen [[Amosis I.a|Ahmose]] erregearen oinordekoa, ehun urteko okupazioaren ondorioz monarkiari eragindako kalteak konpontzeaz arduratu zen, eta, gainera, libiarren aurka borrokatu eta hegoalderantz aurrera egin zuen, [[Nubia]] zeharkatuz, [[Nilo]] ibaiaren bigarren [[urjauziur-jauzi|urjauziraino]]raino.
 
Bere aitak bezala, [[Tebas (Egipto)|Tebaseko]] [[Amon]] jainkoari oso dohaintza eskuzabalak egin zizkion, errege familiaren jainko babesletzat eta hiksoen aurkako matxinadaren bultzatzailetzat hartzen zena.
 
Bereziki eraikitzaileek goretsitako errege bat izan zen, eta urte asko beranduagoan jainkotu eta gurtu zuten [[Deir el-Medina]]ko hilobi eraikitzaile eta artisauek, [[Erregeen Haranaharana|Erregeen Haranaren]]ren benetako eraikitzailea izan zela pentsarazi duena. Hala ere, hau oraindik frogatzeke dago, ez baitago Amenofis I.aren hilobia izateko hautagai argi bakar bat ere, ez Erregeen Haranean ezta hemendik kanpo ere. Hala ere, bere momia, [[Deir el-Bahari]]ko [[DB320]] ezkutalekuan aurkitu zen.
 
Bere erregealdiari buruz, XVIII. dinastia dizdiratsuko beste gobernari batzuei buruz baino gutxiago ezagutzen da, baina [[Egipto]] mundura irekitzen hasi zen eta bertako gobernariak konkistetan pentsatzen hasi ziren garai lasai bat izan zela ziurta daiteke.
 
== Bere garaiko testigutzak ==
* Atea [[Karnak (Egipto)|Karnakeko]]eko tenpluan (Sethe)
* Idazkunak [[El Kab]]eko tenpluko blokeetan (Petrie: El Kab)
* [[Kusheko erresumaErresuma|Kusheko]] erregearen seme zen Turiren dataturiko idazkuna Uronartin (Sethe)
* Ahmose Paennekheben biografian aipatua, El Kaben (Sethe)
 
252.705

edits