«Miguel Ángel Asturias»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
t
{{Biografia infotaula oinarria
[[Fitxategi:MiguelAngelAsturias.JPG|thumb|right|Miguel Ángel Asturias]]
| izena = Miguel Ángel Asturias
| irudia = MiguelAngelAsturias.JPG
| zabalera = 200px
| oina =
| izen osoa = Miguel Ángel Asturias Rosales
| ezizena =
| jaiotza data = [[1899]]ko [[urriak 19]]
| jaiotza hiria = [[Guatemalako Hiria]]
| jaiotza herrialdea = [[Guatemala]]
| heriotza data = [[1974]]ko [[ekainak 4]]
| heriotza hiria = [[Madril]]
| heriotza herrialdea = [[Espainia]]
| bikote kidea =
| webgunea =
}}
'''Miguel Ángel Asturias Rosales''' ([[GuatemalaGuatemalako Hiri]]a, [[GuatemalaHiria]], [[1899]]ko [[urriaren 19]] - [[Madril]], [[Espainia]], [[1974]]ko [[ekainaren 4]]) [[guatemala]]r idazlea izan zen. Ipuinak eta eleberriak idatzi zituen batez ere, [[errealismo magikoa]] izeneko korrontearen barruan. ''Hombres de maíz'' da haren libururik ezagunena. [[1967]]an [[Literaturako Nobel Saria]] eskuratu zuen, eta hori lortu duenzuen lehenengo guatemalarra izan dazen. [[Medikuntza]], [[Zuzenbide]] eta [[Antropologia]] ikasi zuen, azken hau [[Paris]]ko [[Sorbonne]] Unibertsitatean.
 
== Bizitza eta lanak ==
'''Miguel Ángel Asturias Rosales''' ([[Guatemala Hiri]]a, [[Guatemala]], [[1899]]ko [[urriaren 19]] - [[Madril]], [[Espainia]], [[1974]]ko [[ekainaren 4]]) idazlea izan zen. Ipuinak eta eleberriak idatzi zituen batez ere, [[errealismo magikoa]] izeneko korrontearen barruan. ''Hombres de maíz'' da haren libururik ezagunena. [[1967]]an [[Literaturako Nobel Saria]] eskuratu zuen, eta hori lortu duen lehenengo guatemalarra izan da. [[Medikuntza]], [[Zuzenbide]] eta [[Antropologia]] ikasi zuen, azken hau [[Paris]]ko [[Sorbonne]] Unibertsitatean.
ZuzenbideUrte ikasketakbatez egin[[medikuntza]] ikasten ibili ondoren, baina [[1923]]an [[zuzenbide]]a amaitu zuen. Ondoren [[Paris]]a aldatu, zeneta bizitzera[[Sorbonne]] Unibertsitatean [[antropologia]] ikasi zuen<ref> José ELÍAS: [http://cultura.elpais.com/cultura/2014/06/08/actualidad/1402255378_357791.html ''Guatemala ‘olvida’ a Miguel Ángel Asturias''] Cultura.elpais.com</ref>. Hiri Hanhorretan [[surrealista|surrealistekin]] harremanetan jarri zen, eta 1923-[[1926]] bitartean [[Erdialdeko Amerika]]ko erlijio eta kulturei buruzko ikasketak egin zituen; ikasketa horien emaitza, ''Leyendas de Guatemala '' ([[1930]]) idatzi zuen. Kargu diplomatikoak izan zituen 1946tik[[1946]]tik 1954ra[[195]]4ra bitartean, eta gero [[Argentina]]n bizi izan zen zenbait urtez.
 
''El señor Presidente ''(1946) izan zen bere lehen eleberri luzea, [[Manuel Estrada Cabrera]]ren diktaduraren inguruan. [[Abertzaletasun]]a, [[maia|maien]] mundu mitologikoa eta bere garaiko Guatemalako gizartearen errealitatea nahasirik ageri dira ''Hombres de maíz ''(1949) izenburuko eleberrian. Helburu sozialak eta politikoak nagusi dira beste zenbait lanetan, hala nola, ''Viento fuerte '' (1950), ''El papa verde '' (1954) eta ''Los ojos de los enterrados '' (1955) eleberriek osatzen duten trilogian; hiru horietan kolonialismo ekonomikoak ekarritako gaitzak salatzen ditu. Beste obra batzuk: ''Weekend en Guatemala '' (1956), ''Mulata de tal '' (1963). Poesia ere landu zuen, inspirazioa bere herrialdeko gaietatik hartuz: ''Sien de alondra '' (1949), ''Ejercicios poéticos en forma de soneto sobre temas de Horacio '' (1951), ''Torotumbo '' (1966).
== Bizitza ==
Zuzenbide ikasketak egin ondoren [[Paris]]a aldatu zen bizitzera. Han [[surrealista|surrealistekin]] harremanetan jarri zen, eta 1923-1926 bitartean [[Erdialdeko Amerika]]ko erlijio eta kulturei buruzko ikasketak egin zituen; ikasketa horien emaitza, ''Leyendas de Guatemala ''(1930) idatzi zuen. Kargu diplomatikoak izan zituen 1946tik 1954ra bitartean, eta gero [[Argentina]]n bizi izan zen zenbait urtez.
 
1966an[[1966]]an Parisen Guatemalako enbaxadore zela, [[Lenin Bake Saria]] jaso zuen, eta hurrengo urtean, 1967an[[1967]]an, [[Literaturako Nobel Saria]].
[[Fitxategi:Monumento a Miguel Ángel Asturias en los Parques de Palermo.JPG|thumb|Miguel Ángel Asturiasen omenezko monumentua, Tres de Febrero parkean ([[Buenos Aires]], Argentina).]]
 
== Idazlanak ==
''El señor Presidente ''(1946) izan zen bere lehen eleberri luzea, [[Estrada Cabrera]]ren diktaduraren inguruan. [[Abertzaletasun]]a, [[maia|maien]] mundu mitologikoa eta bere garaiko Guatemalako gizartearen errealitatea nahasirik ageri dira ''Hombres de maíz ''(1949) izenburuko eleberrian. Helburu sozialak eta politikoak nagusi dira beste zenbait lanetan, hala nola, ''Viento fuerte ''(1950), ''El papa verde ''(1954) eta ''Los ojos de los enterrados ''(1955) eleberriek osatzen duten trilogian; hiru horietan kolonialismo ekonomikoak ekarritako gaitzak salatzen ditu. Beste obra batzuk: ''Weekend en Guatemala ''(1956), ''Mulata de tal ''(1963). Poesia ere landu zuen, inspirazioa bere herrialdeko gaietatik hartuz: ''Sien de alondra ''(1949), ''Ejercicios poéticos en forma de soneto sobre temas de Horacio ''(1951), ''Torotumbo ''(1966).
[[Fitxategi:Monumento a Miguel Ángel Asturias en los Parques de Palermo.JPG|thumb|<small>Miguel Ángel Asturiasen omenezko monumentua, Tres de Febrero parkean ([[Buenos Aires]], Argentina)</small>.]]
 
1966an Parisen Guatemalako enbaxadore zela, [[Lenin Bake Saria]] jaso zuen, eta hurrengo urtean, 1967an, [[Literaturako Nobel Saria]].
 
== Bibliografia ==
* ''Leyendas de Guatemala'', [[1930]];
* ''El señor Presidente'', [[1946]];
* ''Viernes de Dolores'', [[1972]].
 
== Ikus, gaineraErreferentziak ==
{{lur | data=2011/12/26}}
* [[Literatura amerikar]]ra.
{{erreferentzia_zerrenda}}
* [[Gaztelaniazko literatura]].
 
== Kanpo loturak ==
{{commonskat}}
* [http://ekarriak.armiarma.com/?i=548 Euskarari ekarriak: Miguel Angel Asturias] Ekarriak.armiarma.com
* [http://www.literaturaguatemalteca.org/Asturias.html Asturias-iMiguel buruzAngel "LiteraturaAsturias] Guatemalteca" webgunean]Literaturaguatemalteca.org
== Erreferentziak ==
{{lur | data=2011/12/26}}
 
{{Literaturako Nobel Saridunak}}
{{bizialdia|1899ko|1974ko|Asturias, Miguel Angel}}
{{Literaturako Nobel Saridunak}}
 
[[Kategoria:Gaztelaniazko idazleak]]
[[Kategoria:Guatemalako idazleak]]
32.300

edits