«Wikiproiektu:Lur Hiztegiak Wikipediaratzeko Lantegia»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
|- style="vertical-align: top;"
| '''Helburua:'''
| ''[[Lur hiztegi entziklopedikoa]]''ren eta ''[[Lur entziklopedia tematikoa]]''ren edukiekin [[euskal Wikipediawikipedia]] aberasteko lanak bideratzea eta lan horien berri emateaaberastea.
|- style="vertical-align: top;"
| colspan="2" | '''Partaideak:'''
<!--<div style="width: auto; float: right;" id="Whole right thing">-->
<div style="solid #000000; padding: 5px; background-color: #EEEEEE; " id="little box">
<b>Lantegiko parte hartzaileak, 2011n, Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak ordaindurik:</b>
* [[Elhuyar Fundazioa]]:
** Alfontso Mujika
** [[Lankide:Joxemai|Joxemai]]
** [[Lankide:Janfri|Janfri]]
 
<b>Geroztik, beste hainbat wikilarik ere jardun dute ''Lur'' hiztegietako edukia euskal wikipedian txertatzen (baina, ohi bezala, ordainik gabeko boluntario lanean).</b>
 
</div>
|}
 
Wikiproiektu honen helburua da ''[[Lur hiztegi entziklopedikoa]]''ren eta ''[[Lur entziklopedia tematikoa]]''ren edukiekin [[euskal Wikipediawikipedia]] aberasteko lanak bideratzea eta lan horien berri emateaaberastea. Lan horiekhori [http://www.contratacion.euskadi.net/w32-1084/eu/contenidos/anuncio_contratacion/expgegv11041443576348/eu_doc/eu_arch_expgegv11041443576348.html?ruta=http://www.contratacion.euskadi.net/w32-1084/eu/v79aWar/comunJSP/v79aSubmitBuscarAnuncioFiltro.do Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak egindako lizitazioaren] ondorio dirada. Lizitazio hori [[Elhuyar Fundazioa]]k irabazi zuen, euskal Wikipediakowikipediako sei wikilariren laguntzaz., Lanaketa lanak 2011. urteaurtean egin ziren. Geroztik, beste hainbat wikilarik ere jardun dute ''Lur'' hiztegietako edukia euskal wikipedian txertatzen (baina, ohi bezala, bukatzerakoordainik amaitugabeko beharkoboluntario diralanean).
 
KontratuarenLizitazioaren xedea, hitzez hitz, hau daizan zen: {{aipu|Euskarazko eduki entziklopediko berriak sortzeko, jadanik existitzen diren eduki entziklopedikoak egokitzeko eta eduki guzti horiek euskarazko wikipedian sartzeko behar den aholkularitza eta laguntza teknikoa kontratatzea.}}
 
== Lantegiaren zereginak, 2011. urtean ==
Elhuyar Fundazioak aurkeztu zuen eta lizitazioa irabazteko balio izan zion proiektuaren arabera, euskal Wikipedianwikipedian 11.000 artikulu sortu edo osatuko diraziren.
 
11.000 artikulu horietatik, Euskal Herrikoak izango ziren %&nbsp;30.
Elhuyar Fundazioak aurkeztu zuen eta lizitazioa irabazteko balio izan zion proiektuaren arabera, euskal Wikipedian 11.000 artikulu sortu edo osatuko dira.
 
11.000 artikulu horietatik, Euskalirudiz Herrikoakedo izangoikus-entzunezko dirabaliabidez hornitu beharko ziren %&nbsp;3035 (hau da, 3.950 artikulu).
 
11.000 artikulu horietatik, irudiz edo ikus-entzunezko baliabidez hornitu beharko dira %&nbsp;35 (hau da, 3.950 artikulu).
 
== Lanen mugak ==
 
=== Orokorrak ===
 
* Lan guztiak aurrera eramateko epea oso laburra zen: uztailaren bukaeratik abenduaren bukaeraraino, bost hilabete besterik ez.
 
=== ''Lur'' entziklopedien edukiaren aldetik ===
 
* ''Lur hiztegi entziklopedikoa''k 20 urte zituen une horretan. Informazio zaharkitua zuen, eta hizkuntza zuzenketa ugari egin behar izan ziren (Enrike → Henrike, Ienisei → Jenisei, aluzinazio → haluzinazio, bainila → banilla...).
* ''Lur entziklopedia tematikoa'', berriz, proiektu hau eginabiatu baino 12 urte lehenagoko lana da. Sarrera antolaketa ez da estandarra. Askotariko estiloak ditu barnean. Eguneratzea eta hizkuntza zuzenketak egin behar izan ziren. Arlo bakoitzean nagusitu den terminologiara moldatu behar izan zen (lastertasun → abiadura, handien-txikien orokorrak → maximo eta minimo absolutuak, quantum-mekanika → mekanika kuantiko...).
 
=== Euskal Wikipediaren edukien aldetik ===
 
=== Euskal Wikipediarenwikipediaren edukien aldetik ===
* Oreka falta: artikulu bikainekin batera, badira oraindik aski kaskarrak direnak.
 
== Lanak aurrera eramateko urratsak ==
Uztailaren bukaeraldean lizitazioaren irabazlea Elhuyar Fundazioa izan zela erabaki zenetik (uztailaren bukaera), bost hilabeteko epea izango zen zeregin horiek guztiak aurrera eramateko. Elhuyarrek (wikilari laguntzaileen iritziak ere aintzat hartuta) prestaturiko plangintzari jarraituz, hauek izan ziren egindako urrats nagusiak, euskal Wikipediariwikipediari dagokionez:
 
# '''Hautatzea:''' Elhuyarko langileak arduratu ziren ''Lur'' entziklopedien edukiekin sor edo osa daitezkeen euskal Wikipediakowikipediako artikuluak hautatzeaz. Horretan jardun zuten abuztuan.
Uztailaren bukaeraldean lizitazioaren irabazlea Elhuyar Fundazioa izan zela erabaki zenetik (uztailaren bukaera), bost hilabeteko epea izango zen zeregin horiek guztiak aurrera eramateko. Elhuyarrek (wikilari laguntzaileen iritziak ere aintzat hartuta) prestaturiko plangintzari jarraituz, hauek izan ziren egindako urrats nagusiak, euskal Wikipediari dagokionez:
# '''Markatzea:''' Igor Leturiak prestaturiko [[Wikipedia:Bot-ak|bot-a]] erabiliz, osatuko ziren euskal Wikipediakowikipediako artikuluak markatu ziren, [[Txantiloi:Lurlanean|txantiloi berezi bat]] jarrita. Horrela markatutako artikuluak [[:Kategoria:Lur entziklopedietatik osatuko diren artikuluak|kategoria honetan ageri ziren]].
# '''Hautatzea:''' Elhuyarko langileak arduratu ziren ''Lur'' entziklopedien edukiekin sor edo osa daitezkeen euskal Wikipediako artikuluak hautatzeaz. Horretan jardun zuten abuztuan.
# '''Markatzea:''' Igor Leturiak prestaturiko [[Wikipedia:Bot-ak|bot-a]] erabiliz, osatuko ziren euskal Wikipediako artikuluak markatu ziren, [[Txantiloi:Lurlanean|txantiloi berezi bat]] jarrita. Horrela markatutako artikuluak [[:Kategoria:Lur entziklopedietatik osatuko diren artikuluak|kategoria honetan ageri ziren]].
# '''Sortu edota osatzea:''' Wikipediaz kanpoko Elhuyarko zerbitzari batean, langileek Wikipediako artikuluak sortu edo osatu zituzten.
# '''Wikitzea:''' wikilari laguntzaileek artikulu horiek [[Wikipedia:Wikitu|wikitu]] zituzten.
# '''Zuzentzea:''' Elhuyarko hizkuntza zuzentzaileek artikulu horiei azken ukituak eman zizkieten.
# '''Wikipediaratzea:''' artikuluak euskal Wikipediarawikipediara ekarri ziren, epearen azkenean —abenduan—, guztiak batera, arestian aipatutako bot-aren bidez. Egin ahala Wikipediara ekartzea Wikipediarako egokiagoa zela garbi dagoen arren (horrela, ahalik eta lasterren hobetuta ikusiko genukeen euskal Wikipediakowikipediako edukia), Eusko Jaurlaritzak lan hauetarako emandako epea oso estua zenez, wikilari laguntzaileok uste izan genuen Elhuyarri askatasuna eman behar geniola horretan, arretarik handiena lanak albait txukunen egitean jarri ahal izan zezaten, eta ez lanak albait lasterren wikipediaratzean.
 
Epea oso laburra zenez eta —espero izatekoa zenez— lanak egin ahala hainbat arazori aurre egin behar izan zitzaionez, artikuluetako batzuk wikitu eta zuzentzeko lanak ezin izan ziren bukatu artikulu horiek wikipediaratu aurretik. Beraz, egiteke geratu ziren azken lan horiek Wikipedian bertan egin ziren hainbat egunez.
 
== Proiektuaren amaierako datuak ==
* '''11.015''' sarrera landu diraziren (helburua 11.000 sarrera lantzea zen). Sarrera horietatik,''' %&nbsp;80''' ('''8.785''' sarrera) berriak diraziren, hau da, lehendik Wikipedianeuskal wikipedian ez zeudenak, eta '''%&nbsp;20''' ('''2.230''' sarrera) lehendik Wikipedianwikipedia horretan sarrera ziren. Sarrera bakoitzak bere izena du, baina, erabiltzaileei sarrera horretara iristen laguntzeko, 3.000 birbideratze erantsi diraziren (adibidez, ''rococo'' zein ''rokoko'' eskatuta, sarrera bera eskuratzen da; edo ''Sebastião José de Carvalho e Melo'' edo ''Pombalgo markesa'' eskatuta, beste hainbeste).
 
* Landutako sarreren''' %&nbsp;80,8''' ('''8.899''' sarrera) eduki unibertsalak izan diraziren, Euskal Herriarekin zuzeneko lotura ez dutenakzutenak; eta ''' %&nbsp;19,2''' ('''2.115''' sarrera) Euskal Herriari zuzenean dagozkion edukiak izan diraziren. Hasierako helburu teorikoa, Eusko Jaurlaritzak deialdiaren oinarrietan ezarria, Euskal Herrikoak %&nbsp;30 inguru izatea eta unibertsalak %&nbsp;70 inguru izatea zen. Hala ere, hautaketa-fasea amaitu ondoren, banaketa hori betetzea proiektuaren kalterako izango zela ikusi zen, eta banaketa berria , hautaketa-fasearen emaitza zena, hobestea adostu zen Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailaren ordezkariekin.
* '''11.015''' sarrera landu dira (helburua 11.000 sarrera lantzea zen). Sarrera horietatik,''' %&nbsp;80''' ('''8.785''' sarrera) berriak dira, hau da, lehendik Wikipedian ez zeudenak, eta '''%&nbsp;20''' ('''2.230''' sarrera) lehendik Wikipedian sarrera ziren. Sarrera bakoitzak bere izena du, baina, erabiltzaileei sarrera horretara iristen laguntzeko, 3.000 birbideratze erantsi dira (adibidez, ''rococo'' zein ''rokoko'' eskatuta, sarrera bera eskuratzen da; edo ''Sebastião José de Carvalho e Melo'' edo ''Pombalgo markesa'' eskatuta, beste hainbeste).
* Masa idatzia: '''2.159.282''' hitz erantsi zaizkiozitzaizkion Wikipediarieuskal wikipediari, '''15.114.977''' testu-karaktere; konparazio baterako, euskarazko lehenengo entziklopediak (''Elhuyar hiztegi entziklopedikoa'', 1993an argitaratua) 13.500.000 testu-karaktere zituen. Sarrerako, batez beste, '''1.372''' testu-karaktere idatzi diraziren, hau da, '''196''' hitz (helburua, deialdiaren oinarrietan ezarria, gutxienez 100 eta gehienez 200 hitz izatea zen).
* Landutako sarreren''' %&nbsp;80,8''' ('''8.899''' sarrera) eduki unibertsalak izan dira, Euskal Herriarekin zuzeneko lotura ez dutenak; eta''' %&nbsp;19,2''' ('''2.115''' sarrera) Euskal Herriari zuzenean dagozkion edukiak izan dira. Hasierako helburu teorikoa, Eusko Jaurlaritzak deialdiaren oinarrietan ezarria, Euskal Herrikoak %&nbsp;30 inguru izatea eta unibertsalak %&nbsp;70 inguru izatea zen. Hala ere, hautaketa-fasea amaitu ondoren, banaketa hori betetzea proiektuaren kalterako izango zela ikusi zen, eta banaketa berria , hautaketa-fasearen emaitza zena, hobestea adostu zen Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailaren ordezkariekin.
* Sarrera-motaka, ez dagozen alde handirik izan Euskal Herriko sarreretan eta sarrera unibertsalen artean, masa idatziari dagokionezzegokionez: Euskal Herriari lotutako sarreretan, batez beste, '''190''' hitz idatzi dira sarrerako; eduki unibertsaletako sarreretan, berriz, batez beste '''197''' hitz idatzi diraziren sarrerako.
* Masa idatzia: '''2.159.282''' hitz erantsi zaizkio Wikipediari, '''15.114.977''' testu-karaktere; konparazio baterako, euskarazko lehenengo entziklopediak (''Elhuyar hiztegi entziklopedikoa'', 1993an argitaratua) 13.500.000 testu-karaktere zituen. Sarrerako, batez beste, '''1.372''' testu-karaktere idatzi dira, hau da, '''196''' hitz (helburua, deialdiaren oinarrietan ezarria, gutxienez 100 eta gehienez 200 hitz izatea zen).
* Sarrera berrien eta lehendik zeuden sarreren artean, berriz, alde handia dagoizan zen masa idatziari dagokionezzegokionez. Sarrera berriek, batez beste,''' 140''' hitz dituztezituzten. Zabaltzeko hautatu direnziren sarreretan, berriz, batez beste '''417''' hitz erantsi diraziren sarrera bakoitzeko (lehen, sarrera horiek, batez beste, '''106''' hitz zituzten Wikipedian; orainHizkuntza Politikarako Sailburuordetzak ordaindutako lanak bukatzean, berriz, '''523''' hitz dituztezituzten batez beste). Idatzitako masa berriaren '''%&nbsp;57''' ('''1.228.496''' hitz) sarrera berrietara joan dazen, eta '''%&nbsp;43''' ('''930.786''' hitz) lehendik sarrera zirenetan erantsi dazen.
* Sarrera-motaka, ez dago alde handirik Euskal Herriko sarreretan eta sarrera unibertsalen artean masa idatziari dagokionez: Euskal Herriari lotutako sarreretan, batez beste, '''190''' hitz idatzi dira sarrerako; eduki unibertsaletako sarreretan, berriz, batez beste '''197''' hitz idatzi dira sarrerako.
* Landu direnziren 11.015 sarrera horietatik, 2011. urtea bukatzean, '''5.860''' sarrerak (landutako sarreren '''%&nbsp;53,2''' dira) dituztezuten baliabide grafiko edo multimediatikoren bat: argazkia, mapa, diagrama, taula, eskema, audioa... (Helburua, deialdiaren oinarrietan ezarria, sarreren %&nbsp;30 baliabide grafikodunak izatea zen; kontuan izan behar da, dena den, berriak ez ziren sarreretako batzuek bazituztela irudiak lehendik). SarreraHizkuntza Politikarako Sailburuordetzak ordaindutako lanak bukatzean, sarrera gehienek baliabide grafiko bakarra dutezuten, baina beste batzuek asko dituztezituzten (adibidez, ''«[[Vincent Van Gogh'']]» sarrerak 15 argazki ditu,zituen; edoeta ''«[[aditz laguntzaile'']] sarrerak, 10 taula ditu). Irudi gehien-gehienak besteerdal wikipedietatik hartu diraziren. Lur entziklopedia tematikotik '''196''' irudi baino ez diraziren hartu (haietako gutxi batzuk berregin egin behar izan diraziren).
* Sarrera berrien eta lehendik zeuden sarreren artean, berriz, alde handia dago masa idatziari dagokionez. Sarrera berriek, batez beste,''' 140''' hitz dituzte. Zabaltzeko hautatu diren sarreretan, berriz, batez beste '''417''' hitz erantsi dira sarrera bakoitzeko (lehen, sarrera horiek, batez beste, '''106''' hitz zituzten Wikipedian; orain, berriz, '''523''' hitz dituzte batez beste). Idatzitako masa berriaren '''%&nbsp;57''' ('''1.228.496''' hitz) sarrera berrietara joan da, eta '''%&nbsp;43''' ('''930.786''' hitz) lehendik sarrera zirenetan erantsi da.
* Euskarazko Wikipediakwikipediak '''103.696''' sarrera eta '''191.143.798''' testu-karaktere zituen elikatzeko proiektuari ekin aurretik. Elikatze-proiektuaren ondorioz, Wikipediakeuskal wikipediak 103.696 + 8.785 = '''112.481''' sarrera ('''%&nbsp;8,47''' gehiago) eta 191.143.798 + 15.114.977 = '''206.258.775''' testu-karaktere ('''%&nbsp;7,91''' gehiago) dituzituen.
* Landu diren 11.015 sarrera horietatik, '''5.860''' sarrerak (landutako sarreren '''%&nbsp;53,2''' dira) dituzte baliabide grafiko edo multimediatikoren bat: argazkia, mapa, diagrama, taula, eskema, audioa... (Helburua, deialdiaren oinarrietan ezarria, sarreren %&nbsp;30 baliabide grafikodunak izatea zen; kontuan izan behar da, dena den, berriak ez ziren sarreretako batzuek bazituztela irudiak lehendik). Sarrera gehienek baliabide grafiko bakarra dute, baina beste batzuek asko dituzte (adibidez, ''Vincent Van Gogh'' sarrerak 15 argazki ditu, edo ''aditz laguntzaile'' sarrerak 10 taula ditu). Irudi gehien-gehienak beste wikipedietatik hartu dira. Lur entziklopedia tematikotik '''196''' irudi baino ez dira hartu (haietako gutxi batzuk berregin egin behar izan dira).
* Euskarazko Wikipediak '''103.696''' sarrera eta '''191.143.798''' testu-karaktere zituen elikatzeko proiektuari ekin aurretik. Elikatze-proiektuaren ondorioz, Wikipediak 103.696 + 8.785 = '''112.481''' sarrera ('''%&nbsp;8,47''' gehiago) eta 191.143.798 + 15.114.977 = '''206.258.775''' testu-karaktere ('''%&nbsp;7,91''' gehiago) ditu.
 
=== Abiapuntua ===
Hautaketa-fasearen amaieran, hau izan dazen langaia (''Lur hiztegi entziklopediko''aren karaktere- eta hitz-kopurua lantzeko hautatutako sarreretan):
 
Hautaketa-fasearen amaieran, hau izan da langaia (''Lur hiztegi entziklopediko''aren karaktere- eta hitz-kopurua lantzeko hautatutako sarreretan):
 
{| cellspacing="0" cellpadding="1" border="1"
 
=== Emaitza ===
Hau dazen Wikipediareneuskal wikipediaren egoera (karaktere- eta hitz-kopuruak), lantzeko hautatutako sarrerak elikatu ondoren:
 
Hau da Wikipediaren egoera (karaktere- eta hitz-kopuruak), lantzeko hautatutako sarrerak elikatu ondoren:
 
{| cellspacing="0" cellpadding="1" border="1"
 
=== Proiektuaren ekarpena, zenbakitan ===
Beraz, hauek dira proiektuak Wikipediarieuskal wikipediari egindako ekarpenaren zenbakiak (zenbat sarrera landu direnziren, eta zenbat testu-karaktere eta -hitz gehitu direnziren):
 
Beraz, hauek dira proiektuak Wikipediari egindako ekarpenaren zenbakiak (zenbat sarrera landu diren, eta zenbat testu-karaktere eta -hitz gehitu diren):
 
{| cellspacing="0" cellpadding="1" border="1"
 
== ''Lur'' hiztegien edukia erabiltzeko baimena ==
Gaur egun, ''Lur'' hiztegien testua [http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/es/deed.eu Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin] du argitaratua eduki horren jabeak, Eusko Jaurlaritzak, eta horrenbestez euskal wikipedia aberasteko erabil daiteke (eta erabiltzen da) testu hori, betiere iturria zein den adierazita.
 
Gaur egun, ''Lur'' hiztegien testua [http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/es/deed.eu Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin] du argitaratua eduki horren jabeak, Eusko Jaurlaritzak, eta horrenbestez euskal wikipedia aberasteko erabil daiteke testu hori, betiere iturria zein den adierazita.
 
Eusko Jaurlaritzak hasiera batean ez zuen ''Lur'' hiztegien edukia lizentzia librearekin argitaratu; eduki hori artikulu honen gaia den proiektuaren barruan Wikipedia osatzeko erabiltzeko baimena eman zuen, ez beste ezertarako. Beraz, proiektu honetatik kanpora, ezin zen ''Lur'' hiztegietako edukia Wikipedia osatzeko erabili. Hala ere, Eusko Jaurlaritzak adierazi zuen dagoeneko erabakia zuela eduki hori Wikipedian erabiltzeko moduko lizentzia librearekin Open Data webgunean argitaratzea, eta 2012ko ekainaren hasieran halaxe egin zuen.
 
== Lantegiko wikilanabesak ==
 
=== Lantegiko txantiloiak ===
 
* Artikulu bat geroago ''Lur'' entziklopedietako edukiarekin osatuko dela jakinarazteko txantiloia: {{tx|Lurlanean}}. Artikuluaren hasiera-hasieran jartzekoa da.
* Artikulu bat dagoeneko ''Lur'' entziklopedietako edukiarekin osatu dela jakinarazteko txantiloia: {{tx|Lur}}. Artikuluaren ''Erreferentziak'' atalaren hasieran jartzekoa da, osatze lan hori egin den data zehaztuta (adibidez, osatze lana 2014ko abenduaren 3an egin badugu, kode hau txertatuko dugu: <code>{{Lur|2014-12-03}}</code>.
* Artikulu batean esaldi edo paragrafo zehatzen baten iturria ''Lur'' entziklopediak direla jakinarazteko txantiloia: {{tx|Lur erref}}. Esaldi edo paragrafo horren bukaeran jartzekoa da.
* Sortuko diren artikuluek erabiliko dituztelako sortzen ditugun kategoria hutsak markatzeko txantiloia: {{tx|Lur wikipediara kategoria}}.
 
=== Lantegiko artikulu kategoriak ===
 
* [[:Kategoria:Lur entziklopedietatik osatuko diren artikuluak]]
* [[:Kategoria:Lur entziklopedietatik sortuko diren artikuluentzako kategoriak]]
 
== ''Lur'' hiztegien edukia, Open Data Euskadi webgunean ==
 
Helbide hauetan dago eskuragarri (eta euskal wikipediarako erabilgarri) ''Lur'' hiztegien edukia:
* [http://opendata.euskadi.net/w79-contdata/eu/contenidos/ds_recursos_linguisticos/lur_hiztegi_entziklopedikoa/eu_lur/euskal_herria_gai_unibertsalak.html ''Lur Hiztegi Entziklopedikoa'']