«Frantziako Atzerritar Legioa»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
t (Xabier Armendaritz wikilariak «Frantziar Legio Atzerritarra» orria «Frantziako Atzerritar Legioa» izenera aldatu du, birzuzenketaren gainetik: Elhuyar gaztelania-euskara hiztegia eta Zehazki)
[[Fitxategi:Grenade legion.svg|thumb|right|150px|Ikurra]]
'''FrantziarFrantziako LegioAtzerritar AtzerritarraLegioa''' ([[frantses]]ez: ''Légion Étrangère'') [[Frantziako indar armatuak|Frantziako indar armatuen]] [[elite]]zkoko infanteriazkoinfanteriako unitate militarra da. [[Luis Filipe Frantziakoa]]k [[1831]]n sortu zuenetik, hainbat gerratan hartu du parte, besteak tarteanbeste Mundumundu Gerragerra bietan.
 
== Lehen Gerra KarlistaKarlistaldia ==
[[1834]]ko [[apiril]]ean sinatutako [[Aliantza Laukoitza]]ren hitzarmenari jarraiki, [[Frantzia]]k eta [[Britainia Handia]]k babesa emango zieten [[Portugal]]go eta [[Espainiako Gobernu]] liberalei beren gerra zibiletan. [[1834]]ko abuztuan, [[Espainia]]k hitzarmen hartan baldintza bat eranstea lortu zuen, Frantziak karlistei mugak ixteko konpromisoa hartuz. Hori ez zen aski izan, ordea, eta [[1835]]ean, [[Francisco Martínez de la Rosa|Martínez de la Rosaren]] gobernuak zuzenean gudarosteak bidaltzeko eskatu zuen. Frantziarrak eta britainiarrak karlistadankarlistaldian zuzenean ez parte hartzen saiatu ziren, eta horretarako boluntarioen tropa bereziak edo Atzerritar Legioa bidali zituzten.
 
Atzerritar Legioa [[Aljeriako gerra]]n zaildua zegoen, eta nazionalitate askotako abenturazale bitxi bezain diziplinatuek osatzen zuten. [[1835]]eko [[ekainaren 27]]an [[Aljer]]tik abiatu ziren eta, [[Mallorca]]n berrogeialdia egin ondoren, Legioa osatzen zuten 5.000 gizonak [[Tarragona]]ra iritsi ziren [[abuztuaren 16]]an.
Bernelle jenerala zen Legioaren agintari nagusia, baina haren izaera ahularen ondorioz, Joseph Conrad alsaziar ofizial eta Bernelleren hurrengoa zen benetako buruzagia. Bere soldaduek asko maite eta miresten zuten Conrad. [[Barbastro]]n hil zen [[1837]]ko [[maiatz]]ean, karlisten erasoaldi baten ondoren bere legionarioen ihesaldia eragozten zebilenean.
 
Frantziako LegioAtzerritar AtzerritarrakLegioak egindako lehen ekintza [[Lleida]]ko Guimerá gaztelukoa izan zen, [[1835]]eko [[irail]]ean. Gaztelua defendatzen zeuden 80 karlistek amore ematea lortu ondoren, fusilatu egin zituzten. Karlistek ez zieten hori sekula barkatu, eta beren esku erortzen ziren legionario guztiak bertan fusilatzen zituzten.
 
[[1835]]eko abenduan legioak [[Zangoza]] aldera jo zuen, eta hurrengo hilaren hasieran [[Gasteiz]] aldera. [[Arlabango lehen gudua|Arlabango ekintzan]] parte hartu zuten, [[Britainiar Legio Laguntzailea]]rekin batera, eta han jasandako galera handien ondorioz, [[Gasteiz]]a itzuli behar izan zuten.
== Kanpo loturak ==
{{commons|French Foreign Legion}}
* [http://zm.gipuzkoakultura2.net/19mendekohistoriamilitarra/militares-legionextfrancesa.php?titulo=Frantziar%20Legio%20Atzerritarra&negrita=lef «XIX. mendeko historia militarra Euskal Herrian. Frantziar Legio Atzerritarra.»], ''Gipuzkoakultura''.] CC-BY-SA lizentziapean eginiko lana. {{eu}}
* [http://www.legion-etrangere.com Webgune ofiziala] {{fr}}
 
[[Kategoria:Lehen Gerra KarlistarenKarlistaldiko unitate militarrak]]
[[Kategoria:Frantziako indar armatuak]]