«Oliver Cromwell»: berrikuspenen arteko aldeak

t
ez dago edizio laburpenik
t
| bukaera3 = [[1629]]
| jaiodata = [[1599]]ko [[apirilaren 25]]a
| jaiolekua = [[Huntingdon]], [[CambridgeshireHuntingdonshire]]</br> {{ENG|1}}
| hildata = [[1658]]ko [[irailaren 3]]a (59 urte)
| hillekua = Whitehall, [[LondonLondres]]</br>{{ENG|1}}
| ezkontidea = Elizabeth Bourchier
| senideak = Robert Cromwell (Aita)</br>Elizabeth Cromwell (Ama)
'''Oliver Cromwell''' ([[1599]]ko [[apirilaren 25]]a - [[1658]]ko [[irailaren 3]]a) [[Ingalaterra]]ko militar eta politikaria izan zen, herrialdea errepublikara eramateagatik eta errepublika horren burua izateagatik ezaguna.
 
Lehenengo berrogei urtetan erdi mailako nekazaria izan zen, baina eskarmentu erlijioso batek erlijioa bizitzako bihotzean jarrarazi zion. Soldadu bikaina, mailak igo zituen armadaren bururaino. Politikoki, [[Ingalaterra]], [[Eskozia]] eta [[Irlanda]] bere aginpeanagindupean egon ziren [[1653]]ko [[abenduaren 16]]tik hil zen arte. Polemika handiko pertsonaia da, zeren, historialari batzuen ikuspuntutik, erregea erahilerail zuen diktadorea baitzen, eta besteen aburuz, askatasunaren heroia.
 
Kontraesanez beteriko bizitzan; [[Ingalaterrako CharlesKarlos I.a Ingalaterrakoa|CharlesKarlos I.a]] hiltzera bidali zuenetakoa izanda, koroa arbuiatu zuen, nahiz eta errege horrek baino botere handiagoa eskuratu zuen; parlamentua bertan behera uzteko parlamentaria izan zen. Bere aginpeanagindupean, erlijio askatasuna indarrean jarri zen arren, blasfemiaarnegu egiten zutenak torturatzen ziren. Denontzako justizia aldarrikatuta, Parlamentuaren baimenik gabe zergak igotzeagatik kritikatzen ziotenak espetxeratzen zituen. Cromwellen aldekoek, halere, tirania amaitu eta errepublika nahiz askatasuna aupatu zituela goresten dute. Erregezaleek boterea berreskuratuta, bere gorpua hilobitik atera zuten, eta, kateatuta, burua moztu zioten.
 
== Zinema ==
[[1970]]anean haren bizitzan oinarritutako ''[[Cromwell (filma)|Cromwell]]'' filma estreinatu zen, [[Richard Harris]] irlandar aktoreak Oliver Cromwellen papera antzeztu zuelarik.
 
{{commonskat}}
 
[[Kategoria:Ingalaterrako errege-erreginak|Cromwell, Oliver]]
[[Kategoria:Ingalaterrako historia|Cromwell, OliverDiktadoreak]]
[[Kategoria:Diktadoreak|CNekazari eta abeltzainak]]
[[Kategoria:Nekazari eta abeltzainak|C]]
[[Kategoria:Cambridgeshire konderriko jendea|C]]
[[Kategoria:1599ko jaiotzak|Cromwell, Oliver]]
[[Kategoria:1658ko heriotzak|Cromwell, Oliver]]
[[Kategoria:Cambridgeko Unibertsitateko ikasleak]]
[[Kategoria:Cambridgeshire konderriko jendea|C]]
[[Kategoria:{{bizialdia|1599ko jaiotzak|1658ko|Cromwell, Oliver]]}}
157.189

edits