«Renfe Operadora»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
No edit summary
| logoa = Lgotipo de Renfe Operadora.svg
| slogana = El tren y tú (''Trena eta zu'')
| irudia = AVE_in_spain.jpg
| irudiaren testua = Renfe Operadoraren 102 Serieko trena
| vector_logo =
| konpainia_mota = Enpresa publikoa
| EBITDA =
| langile kopurua =
| eskumendekoak = [[AVE]], [[Alvia]], [[Altaria]], [[Alaris]], [[Euromed]], [[Talgo]], [[Arco (Renfe)|Arco]], [[Trenhotel]], [[Estrella (Renfe)|Estrella]], [[Renfe Distantzia Ertaina]], [[Renfe Aldiriak]], [[FEVERenfe Feve]]
| weborria = http://www.renfe.es
| oharrak = (*) 2005ean sortu zen [[RENFE]]ren zatiketaz. Honela Renfe Operadora eta ADIFAdif sortu ziren.
}}
 
'''Renfe Operadora''' [[Espainia]]ko erakundetrenbide eragile publikoa da, [[Espainiako Sustapen Ministerioa]]ren menpekoa. Bidaiarien garraioaz arduratzen da gehienbat, baina''Interes merkantziakOrokorreko Sarean'' monopolioan ibiltzen delarik. Bestalde, zamak ere garraiatzen ditu.
 
Konpainia [[RENFE]] (''Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles'') enpresaren zatiketaz sortu zen [[2005]]eko [[urtarrilaren 1]].an, ''Trenbide Sektorearen Legea''ren ondoren.<ref>[http://www.boe.es/aeboe/consultas/bases_datos/doc.php?id=BOE-A-2003-20978 Trenbide Sektorearen Legea]</ref> Hala, alde batetik ''Renfe Operadora'' sortu zen eragile funtzioa betetzeko, eta bestetik [[Adif]] (''Administrador de Infraestructuras Ferroviarias'') sortu zen [[trenbide]] azpiegiturak kudeatzeko.
[[Renfe]]ren zatiketaz sortu zen [[2004]]an, alde batetik [[ADIF]] sortu zen eta bestetik, Renfe Operadora. Lehenengoa, Estatuko [[trenbide]] azpiegituraz arduratzen da eta Renfe Operadora berriz, [[tren]], bidaiari eta merkantziazko garraioaz.
 
== Historia ==
 
[[Bigarren Mundu Gerra]]ren ondoren Europako burdinbide sareek nazionalizazio eta batasun prozesua jasan zuten. Hala, burdinbide konpainia nazional ezberdinak sortu ziren, bidaia internazionalak ustiatzea zaildu egin zela. [[Europar Batasuna]]k burdinbide sareen integrazioa eta liberalizazioa sustatzearen ondorioz, [[1991]]ean ''91/440/CEE [[Zuzentarau]]a'' onartu zen, zeinak aipatzen duen europar burdinbide nazionalen azpiegituren kudeaketa eta tren ustiapena bereizi behar direla,<ref>{{erreferentzia|egilea=[[Estatuko Aldizkari Ofiziala (Espainia)|Estatuko Aldizkari Ofiziala]]|artikulua=Trenbide Sektorearen Legea|url=http://www.boe.es/boe/dias/2003/11/18/pdfs/A40532-40562.pdf|sartze-data=2014-06-27}}</ref> aire eta errepide bidezko garraioetan gertatzen den bezala. Bereizketa honek ahalbidetuko luke eragile internazional batek bere zerbitzuak eskaini ahal izatea.
 
[[Zuzentarau]] hau eta gerokoak ''Trenbide Sektorearen 39/2003 Legea''n batzen dira, 2003ko azaroaren 17an onartutakoa. Lege honek adierazten duenez, Espainiako kasuan bereizketa bi enpresa ezberdinetan banatzean datza. Banaketa 2005eko urtarrilaren 5ean sartu zen indarrean, [[RENFE]] enpresa desagertarazi zela.
 
Renfe Operadorak RENFEtik jaso zituen tren guztiak, mantenimendu tailerrak eta trenak eragiten dituzten eta mantentzen dituzten langileak. Bestalde, azpiegiturak eta txartel salmentak [[Adif]]en esku gelditu ziren.
 
[[2012]]an zabalera estuko burdinbideak kudeatzen zituen [[FEVE]] espainiar enpresa publikoa Renfe Operadoraren barne gelditu zen, aurreko enpresa desagertuz. Urte horretako abenduaren 31n Renfe Operadorak [[FEVE]] sareko ustiapena bere gain hartu zuen, eta [[Adif]]ek bere azpiegitura.<ref>{{erreferentzia|egilea=[[RTVE]]|artikulua=Deja de existir FEVE, cuyo patrimonio de bienes y servicios se repartirá entre Renfe y Adif|url=http://www.rtve.es/noticias/20121231/deja-existir-feve-cuyo-patrimonio-bienes-servicios-se-repartira-entre-renfe-adif/594241.shtml|sartze-data=2014-06-27}}</ref>
 
== Tren zerbitzuak ==
* [[Renfe Aldiriak]]
* [[Renfe Feve]]
 
== Erreferentziak ==
{{erreferentzia_zerrenda}}
 
== Kanpo loturak ==
10.749

edits