«Guggenheim Bilbao Museoa»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
(Puppy lorezko Zakurkumea--- puppy lorezko Txakurkumea)
| izena = Guggenheim Bilbao Museoa
| berezko izena =
| irudia = Guggenheim Bilbao Museoa, Euskal Herria-bilbao-jan05.jpg
| irudi oina = Museoa eta, [[Salveko zubiaIbaizabal]]renen ikuspegiertzean, orokorra[[Bilbo]]n.
| herrialdea =[[Bizkaia]]
| hiria = [[Abandoibarra]], [[Bilbo]]
| oharrak =
}}
'''Guggenheim Bilbao Museoa''' [[arte moderno]] eta [[arte garaikidea|garaikideko]] museoa da,<ref name="GMB: About">[http://www.artinfo.com/galleryguide/23119/9637/about/the-guggenheim-bilbao-bilbao/ ARTINFO: Guggenheim Museum Bilbao: About]</ref>, [[Bilbo]]n ([[Bizkaia]]) kokatua. [[Frank Gehry]] arkitekto estatubatuarrak [[Ibaizabal]] ibaiaren parean eraiki zuen, Salveko zubiaren ondoan. [[Solomon R. Guggenheim Fundazioa]]k kudeatzen du museoa, eta mundu mailanmunduan beste bost museo dauzka.<ref>[http://www.hiru.com/artea/museoak/88885 www.hiru.com: Guggenheim Bilbao Museoa]</ref>. Juan Ignacio Vidarte da zuzendaria.
 
== Eraikina ==
[[Fitxategi:Guggenheim bilbao02.jpg|rightleft|thumb|200px|Museoaren atrioa]]
Guggenheim Bilbao Museoa, [[Frank Gehry]] arkitekto estatubatuarrak diseinatu zuen.
 
Guztira 11.000 metro karratuko erakusketa azalera dago, hemeretzi galeria ezberdinetan banatuta. Erakusketa aretoez gain, liburutegi bat, auditorio bat, denda bat, jatetxe bat eta kafetegi batek osatzen dute museoa. Horrez gain, administraritza eta kudeaketa bulegoak, Mazarredo zumarkaleko gunean kokaturik daude.
 
Museoaren ekialdeko atrioak 50 metroko altuera dauka. Museoan erabilitako leihoek "''Natural 62"'' dute izena, eta [[Idom]] enpresa bizkaitarrak diseinatu zituen.
 
[[Fitxategi:Guggenheim museum Bilbao HDR-image.jpg|500px|thumb|center|Museoaren ikuspegi orokorra.]]
 
== Eraikuntza ==
Frank Gehryren erabaki pertsonala izan zen [[titanio]]a erabiltzea. Titanioa aukeratu aurretik beste 29 material desberdinekin aprobak egin ziren. Obrak hasi zirenean titanioak nazioarteko merkatuetan izandako prezio igoerak arriskuan jarri zuen museoaren eraikitzea, baina azkenik [[Errusia]]tik etorritako titanio merkeagoak obrak amaitzea posible egin zuen.
 
Obretan honakoenpresa enpresekhauek hartu zuten parte, besteak beste:
 
* [[Construcciones Balzola]]
* [[Permasteelisa España S.A.]]
* [[Umaran]]
 
[[Fitxategi:Guggenheim museum Bilbao HDR-image.jpg|500px|thumb|center|Museoaren ikuspegi orokorra.]]
 
== Museoaren inguruak ==
[[Fitxategi:El Doggy, a sculture in front of the Guggenheim Museum in Bilbao.JPG|thumb|right|199x199px|Puppy, lorezko Txakurkumeatxakurkumea]]
Museoaz gain, kanpoaldean konplexua osatzen duten osagaiak daude. Esaterako, "Puppy" zakurkumeatxakurkumea, hamabi metroko altuera duena, Mazarredo Zumarkale parean kokatua. Bestalde itsasadarreko gunean "Mamma" izeneko armiarma dago, hamar metroko altuerarekin.
 
Museoaren aurrealde eta atzealdean, hau da, ekialde eta mendebaldean, bi laku txiki daude, aurrealdeko lakuak museoa eta itsasadarra elkartzea du helburu, eta horretarako zubi moduko bat eraiki zen bien artean. Zubi honek beste elementu artistiko bat osatzen du, eta noizbehinka laino moduko bat ateratzen da zubiaren azpitik.
 
[[Fitxategi:Guggenheim Bilbao Museoa, Euskal Herria.jpg|thumb|Museoaren eta [[Salveko zubia]]ren ikuspegi orokorra.]]
Horrez gain, Frank GehryGehryk [[Salveko Zubiazubia]] museoarekin elkartu nahi izan zuen, eta horretarako museoaren alboan 57 metroko dorre bat eraiki zuen.<ref>[http://flyvbjerg.plan.aau.dk/HARVARDDESIGN63PRINT.pdf Harvard Design Magazine: Design by Deception: The Politics of Megaproject Approval]</ref>. Dorreak helburu bakarra du, [[Abandoibarra]]ko gunea zubiarekin batzea, horretarako eskailera batzuk eraiki ziren. Aurrealdeko lakuaren barruan sua botatzen duten bost su pizgailu daude, normalean arratsalde aldera.
 
== Museoaren eragina ==
 
== Museoaren 10. urteurrena ==
[[2007]]. urtean zehar Guggenheim Bilbao Museoak 10. urteurrena ospatuko duela eta, hainbat ekitaldi eta egitasmo antolatuko dira. Horien artean, museoak aukeraturiko [[Daniel Buren]] arkitekto [[Frantzia|frantsesaren]] proposamena. Proposamenaren arabera ("Zeharkatzen" izenekoa), museoaren ondoko Salveko zubia eusten duen "arkua" gorriz margoztukomargotuko da. Egileak dioenez, gorria zubiaren berde kolorearekin bat joango da eta museoaren forma kurboekiko kontrajarria.
 
Daniel Burenen proposamenaz gain, beste bi aurkeztu ziren museoak antolaturiko lehiaketara, bata [[Liam Gillick]] artista britainiarrarena, eta bestea [[Jenny Holzer]] estatubatuarrarena.
 
== Eragina film eta telebistan ==
* [[1999]]an [[James Bond]]en ''"[[The World Is Not Enough]]"'' [[film]]aren hasierako eszena bertan grabatu zuten.
* [[Rajinikanth]] [[tamil]] aktoreak bertan grabatu zuen ''"[[Sivaji: The Boss]]"'' bere filmarenfilmeko ''"Style"'' abestia<ref>[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/Events/12540.html Skin Grafting in 'Sivaji']</ref>.
* [[Mariah Carey]]k ''"Sweetheart"'' bere bideoklipa hantxe grabatu zuen.
 
== Erreferentziak ==
 
== Bibliografia ==
* Esteban, Iñaki ([[2007]]). ''"El efecto Guggenheim"''. [[Bartzelona]]: Anagrama. ISBN 978-84-339-6264-5.
* Iovine, Julie V. ([[1999]]). ''"Guggenheim Bilbao"''. [[New York]]: Princeton Architectural Press. ISBN 1-56898-193-7.
* Suau, John Thomas ([[1999]]). ''"The Guggenheim Museum Bilbao: Cultural Tourism, Urban Renewal, and Political Risk"''. [[Washington Hiria]]: American University.
* Tellitu, Alberto; Estaban, Iñaki; González Carrera, J. A. ([[1999]]). ''"El milagro Guggenheim"''. [[Bilbo]]: [[El Correo]]. ISBN 84-922762-0-7.
* van Bruggen, Coosje ([[1999]]). Frank O. Gehry. ''"Musée Guggenheim Bilbao"''. [[New York]]: Guggenheim Museums Publications. ISBN 2-7324-2572-9.
 
== Ikus, gainera ==
== Kanpo loturak ==
{{commonskat}}
* {{eu}} [http://www.guggenheim-bilbao.es/?idioma=eu Guggenheim Bilbao Museoaren weborriawebgunea]
{{Atari|Euskal Wikiatlasa|Euskal Herriko Wikiatlasa}}
* {{eu}} [http://www.guggenheim-bilbao.es/?idioma=eu Guggenheim Bilbao Museoaren weborria]
 
[[Kategoria:Abandoibarra]]