«Abidos (Egipto)»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
t (Robotak {{Commonskat}} gehitu du. Txantiloiak commons:category:Abydos lotu du, Wikidataren arabera.)
{{Aztarnategi arkeologiko infotaula
[[Fitxategi:GD-EG-Abydos001.JPG|thumb|300px|right|Seti I.aren tenplua, Abidos (Egipto).]]
| izena = Abidos
| bertoko_izena = بيدوس
| ezizena =
| irudia = AbydosFacade.jpg
| irudia_tamaina =
| irudia_oina = Seti I.aren tenpluaren fatxada
| mapa_mota = EGY
| mapa_alt =
| mapa_oina =
| mapa_tamaina =
| mapa_ikurra =
| erliebea =
| dn = 26
| mn = 11
| sn = 6
| N = N
| de = 31
| me = 55
| se = 8
| E = E
| coordinates_display = inline, title
| lekua = [[El-Balyana]], [[Sohag (gobernazioa)|Sohag]], [[Egipto]]
| eskualdea = [[Egipto Garaia]]
| mota =
| multzoa =
| luzera =
| zabalera =
| azalera =
| altuera =
| eraikitzailea =
| materiala =
| eraikia =
| hustua =
| garaia = [[Egiptoko I. dinastia]]tik [[Egiptoko XIII. dinastia|XII.eraino]]
| kultura =
| metropolia =
| biztanleria =
| gertaera =
| indusketa =
| arkeologoa =
| egoera =
| jabea =
| emakidaduna =
| bisitagarria =
| webgunea =
| oharra =
}}
{{Argitzeko|Antzinako Egiptoko hiriari|Abidos}}
'''Abidos'''<ref>{{erreferentzia|url=http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0147.pdf|egilea=[[Euskaltzaindia]]|izenburua=Antzinateko hirien euskarazko izenak| data= 2006-1-27}}</ref> ({{lang-ar|بيدوس}}; [[antzinako egiptoerazegiptoera]]z ''Abdju''; {{lang-grc|Ἄβυδος}}), [[Egipto Garaia|Egipto Garaiko]] hiri zaharrenetakoa eta VIII. [[nomo]]ko hiriburua. [[Seti I.a]]ren eta [[Ramses II.a]]ren [[zenotafio]]ak daude han. Egipto Garaiko hiri garrantzitsuenetakoa izan zen, monarkia tiniten garaiko erregeen [[nekropoli]]a.
 
[[Nilo]]ren mendebaldean dago, 11 km-ra, 26° 10' N latitudean, hau da, gaur egungo el-'Araba el Madfuna eta al[[El-Balyana]] herrietatik hurbil.
 
[[Osiris]] jainkoaren erlikiategia han zegoela uste zen, eta hiri santu bilakatu zen. Faraoiek behin eta berriz eraberritu edo handitu zuten Osirisen tenplua.
[[Antzinako Egipto]]ko arkeologia-aztarnategi nagusietakoa da. Abidosen aurkitu dira [[Egiptoko Aro aurredinastikoa|Aro Aurredinastikoko]] agintarien aztarnak, tenpluak eta hilobiak. Lehen dinastiako errege-erreginak eta bigarreneko batzuk Abidosen ehortzi zituzten.
 
[[Fitxategi:The King List of Abydos. (1902) - TIMEA.jpg|thumb|300px|right|[[Abidosko Errege Zerrenda]].]]
Gaur egun, Seti I.aren oroigarrizko tenpluagatik, Ramses II.aren tenpluagatik eta Osirisen tenplu handiarengatik da ezaguna Abidos. XIX. dinastiaren inskripzio bat dago han, [[Abidosko Errege Zerrenda]] deritzona: Egiptoko faraoi dinastiko gehienen zerrenda kronologiko bat da, Menesetik hasi eta Ramses I.rainoko faraoiei buruzko [[kartutxo egiptoar]]rez osatutako zerrenda.
 
Abidosen aurkitu zituzten, halaber, 1997an, Günther Dreyer alemaniar arkeologoak eta haren lankideek inoiz aurkitu diren idazkera-dokumentu zaharrenak: buztinezko 300 pitxer eta oholtxotan grabatutako hieroglifiko-karaktereak dira, eta erregeari salgaietan (lihoa, olioa...) ordaindutako zergak irudikatzen dituzte, besteak beste. Aro Aurredinastikoko [[Horus Eskorpioi II.a]]ren hilobian aurkitu zituzten, Abidosko [[Umm el-Qaab]] nekropolian, eta K.a. 3.300-3.200 urtekotzat jo zituzten, [[karbono-14]]aren bidez.
 
== Erreferentziak ==
{{Elhuyar-HPS 2012 | data=2012/10/4}}
{{erreferentzia_zerrenda}}
 
== Kanpo loturak ==
 
* {{fr}} [http://www.antikforever.com/Egypte/Villes/abydos.htm/ Abidosi buruzko informazioa]
 
== Erreferentziak ==
{{Elhuyar-HPS 2012 | data=2012/10/4}}
{{erreferentzia_zerrenda}}
{{coord|26|11|5.50|N|31|55|7.96|E|display=title}}
 
[[Kategoria:Antzinako Egiptoko hiriak]]
186.195

edits