«Anton abadea»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
No edit summary
[[Fitxategi:Anthony Abbot by Zurbaran.jpeg|thumb|right|San AntonioAnton AbadAbadea, [[Francisco de Zurbaran|Zurbaranek]] margotua]]
 
'''AntonioAnton AbadAbadea''' edo '''San AntonioAnton'''<ref>[http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0066.pdf Santutegiko izen ohikoenak] Euskaltzaindiaren 66. araua</ref>, baita ere '''Anton Handia''' edo '''Anton Egiptokoa''', ([[Herakleopolis Magna]], [[Egipto]], 251 - Colzim mendia, Egipto, 356) monako kristaua eta [[eremita]]-mugimenduaren fundatzailea izan zen. Bere bizitzari buruzko datu historikoak badira, baina baita kondairazkoak ere. Ondasunak alde batera utzi eta ermitau-bizitza eraman zuela gauza jakina da; Egiptoko hainbat monako-komunitatez arduratu zen. 105 urte bizi izan zela esaten da.
 
Gizon santu eta zorrotzaren fama zuen, eta horrek dizipulu asko erakarri zituen; ermitau-taldeak osatu zituen Pispir-en eta Arsinoe-n. Hori dela eta, monako-tradizio kristauaren fundatzailetzat hartzen da. Hala eta guztiz ere, inoiz ez zuen komunitate-bizitza aukeratu, eta [[Itsaso Gorria|Itsaso Gorritik]] gertu zegoen Colzim mendira erretiratu zen ermitau izateko. 311n utzi zuen bere bakartokia, [[Alexandria]] bisitatu eta [[arrianismo]]aren aurka predikatzeko.
 
[[Fitxategi:Tentation de Saint Antoine.jpg|thumb|left|''San AntoniorenAntonen tentaldiak'', Jeronimo Bosch-ek margotua]]
 
== Erlikiak eta monako-ordena ==
AntonioAnton 105 urte bizi izan zela, eta gorpuzkia hilobi anonimo batean hobiratzeko agindua eman zuela esaten da. 561 inguruan, ordea, bere erlikiak Alexandriara eraman ziren, eta han gurtu izan ziren XII. mendean Konstantinoplara eraman ziren arte. Mende horretan, gutxi gorabehera, fundatu zen San AntoniorenAntonen izenpean [[Anaia Ospitalekoen ordena]].
 
[[Konstantinoplaren erorialdia]] eta gero, AntoniorenAntonen erlikiak [[Dofinerria]] probintzia frantseseko abadia batera eraman zituzten.
 
Ordenaren jantzia marregazko txanodun tunika batez, eta [[tau]] formako gurutze batez osatua dago.
 
== Ikonografia ==
Ordenako jantzia daramala, eta ondoan txerria duela, irudikatzen da San AntonioAnton AbadAbadea. Artista askok hartu dute gai hau beren lanetarako. Ezagunen artean dago ''San AntoniorenAntonen tentaldien triptikoa'' [[Jeronimo Bosch|Jeronimo Bosch-ek]] margotua. Autore honek berak ''San AntoniorenAntonen tentaldiak'' lana ere margotu zuen.
 
[[Diego Rivera]]k, [[Paul Cézanne]]k eta [[Jan Wellens de Cock|Jan Wellens de Cock-ek]] ere erabili zuten San AntoniorenAntonen gaia beren artelanetan.
 
{{commonskat}}