«Akronimo»: berrikuspenen arteko aldeak

1.039 bytes added ,  Duela 7 urte
ez dago edizio laburpenik
t (Robota: hizkuntza arteko 56 lotura lekualdatzen; aurrerantzean Wikidata webgunean izango dira, d:q101244 orrian)
'''Akronimoa''' ([[greziera]]tik ''akros'', punta, garaiera eta ''onoma'', 'izena'), zorrozki, bi hitz batuta sortzen den hitza da, horretarako hitz bakoitzaren hasiera (punta) bana hartuta. Akronimoa hitz bat izateko lehenengo sigla bat izan beharko zuen.
 
Arruntki, hitz edota letra konbinaketa baten ondorioz sortutako hitz bat deskribitzekodeskribatzeko erabiltzen da (nahiz eta bi baino gehiago izan eta hauen hasieraz konposatuta egon ez).
 
[[Sigla]]rekin alderatuta, akronimoa izen edo termino independentea izan ohi da, askotan bi hitzen zatiekin osatua. Hiztegi batzuetan akronimo eta sigla ez dira bereizten<ref>[http://ehu.es/ehg/cgi/zehazki/bila?m=has&z=sigla Zehazkik, esate baterako]</ref>. [[Sigla]] bat topatzen dugunean, haren atzean dagoen talde edo dena delakoa adierazten zaigula ulertzen dugu, eta akronimoa, berriz, izen beregaina da, bere osagarriak zeinzeintzuk diren ere ez da hiztunahiztun arruntarentzat begi-bistako kontua jabetzenizaten. Siglak ez bezala, soilik lehen letra izan ohi dute larriz akronimoek.
 
[[Sigla]]k dira, adibidez:
* [[NBE]]: Nazio Batuen Erakundea.
* [[BBKGKE]]: BilbaoGobernuz BizkaiaKanpoko KutxaErakunde.
* [[GNU]]: '''G'''NU is '''N'''ot '''U'''nix!
* [[URL]]: ''Uniform Resource Locator'' (Baliabideen Kokatzaile Uniformea)
 
eta akronimoak, berriz
* [[Emakunde]]: ''EMAkume'' eta ''eraKUNDE'' terminoen artean sortua
* [[Elkar]]: ''Euskal Liburu eta Kanten ARgitaldaria'' da, berez, argitateletxeargitaletxe honen izenaren atzean dagoena.
 
== Nola itzuli ==
 
Siglek eta akronimoek askotan sortzen duten zalantza: bere horretan utzi, jatorrizko hizkuntzan ala itzuli?
 
Gorago agertzen diren adibideetan, lehen bi siglak euskaratu egiten dira, beste biak, ordea, jatorrizko ingelesean ematen dira. Emakunde eta Elkar akronimoak, auzoko hizkuntzetan, erakunde eta argitaletxe baten izen berezitzat jotzen dira eta jatorrizko euskaraz ematen dira. Akronimoak edo siglak izen berezitzat jotzen direnean jatorrizko hizkuntzan, bere horretan, ematen dira. Egoten diren zalantzak ikusteko adibide bat: [[REM]] musika taldea baina BMA, [[Begi Mugimendu Azkarra]], proposatzen da lo-fasea izendatzeko eta azkenik ''Rem'' ([[ingeles]]ezko ''roentgen equivalent man'' esapidearen laburdura).
 
== Kanpo loturak ==
* [http://www.ivap.euskadi.net/v19-osk0002/es/contenidos/informacion/6503/es_2415/adjuntos/AC86_Laburtzapenen%20Hiztegia_20090709.pdf Laburtzapenen hiztegia (Ikurrak, Laburdurak, Siglak)] (Eusko Jaurlaritzaren Kultura Saila, HAEEren webean)
== Erreferentziak ==
 
{{erreferentzia_zerrenda}}
[[Kategoria:Gramatika]]
[[Kategoria:Hiztegigintza]]
15.556

edits