«Espazio ontzi»: berrikuspenen arteko aldeak

496 bytes added ,  Duela 14 urte
ez dago edizio laburpenik
(Orrialde berria: '''Espaziontzi''' bat espazio edo kosmosean zehar bidaiatzeko ahalmena duen gailu mekaniko bat da bere barnean bizitzarako baldintzak manten ditzakeena. Espaziontziek medio ...)
 
[[Irudi:Soyuz_TMA-7_approach.jpg|thumb|200px|right|[[Soyuz]] kapsula bat Alpha nazioarteko egoitz espazialera ([[ISS]]) gerturatzen]]
 
'''Espaziontzi''' bat [[espazio]] edo [[kosmos]]ean zehar bidaiatzeko ahalmena duen gailu mekaniko bat da bere barnean bizitzarako baldintzak manten ditzakeena. Espaziontziek medio interestelarrean gizakiak garraiatzeko eginak dira bidai hori ahalik eta erosoen burutzeko diseinatzen direlarik. Historian lehen espaziontzia [[Vostok-1]] kapsula sobietarra dugu zeina 1961-eko apirilaren 12-an [[Kazakstan]]en dagoen [[Baikonur]]go [[kosmodromo]]tik orbitaratua izan zen izen bereko [[koete]] baten bidez barnean [[Yuri Gagarin]] lehen kosmonauta zihoalarik. Orduz geroztik astronautikaren eboluzio itzelaren barnean espaziontziek zenbait aldaketa jasan dituzte, gaur egun guztiek pertsona anitz eramateko ahalmena dute eta atmosferara itzultzeko sistema ezberdinak darabilzte. Gailu espazial batek espaziontzi izateko bete behar dituen baldintzak ondorengoak lirateke:
 
[[Irudi:5927_NASA.jpg|thumb|left|200px|[[Apollo-11]] espaiontziko ilargi moduloa ilargiko gainazalean]]
[[Irudi:NASA_shuttle_astronaut_drinks_from_a_specially_designed_Coke_beverage_can.jpg|thumb|[[Astronauta]] bat EEBB-ko [[transbordadore]]etako batean]]
-Espaziotik mugitzeko ahalmena izatea, orohar koete kimikoen bidez, nahiz eta badiren beste sistemak bela eguzkiarra eta koete ionikoak besteak beste.
 
== Izan diren espaziontzi nagusiak ==
 
[[Irudi:5927_NASA.jpg|thumb|left|200px|[[Apollo-11]] espaiontziko ilargi moduloa ilargiko gainazalean]]
 
[[Irudi:Shenzhou_front_white_shadow.png|thumb|[[Soyuz]] errusiarraren antzekoa den Txinatarren [[Shenzhou]] kapsularen maketa]]
Ondoren aipatzen dira historiako espaziontzi nagusetako zenbait:
 
*SESB—SESB-ko [[Vostok]] kapsulak
*SESB—SESB-ko [[Voshkod]] kapsulak
*EEBB—EEBB-ko [[Mercury]] programako kapsulak
*EEBB—EEBB-ko [[Apollo]] ilargira joateko espaziontziak
*SESB—SESB eta Errusiako [[Soyuz]] kapsulak (hegaldi gehien burutu dituztenak)
*EEBB—EEBB-ko [[transbordadore]]ak
*SESB—SESB-ko transbordadoreak (hegaldi bakarra burutu zuten)
*Txinako—Txinako [[Shenzhou]] kapsulak
 
 
== Zientzia fikziozko ontziak ==
 
[[Irudi:Starshipenterprise.svg|thumb|200px|Enterprise ontziaren silueta]]
 
Gizakiak bere ipui eta kontakizunetan espaziontzi ugari imaginatu ditu baita espazioratzeko teknologia gauzatu baino askoz aurretik, ondorengoak dira espaziontzi horietako zenbait, gehienak inongo funts fisikorik ez badute ere beste zenbaitek badute agian noizbait aplika litezkeen proposamenak:
 
*[[JuliJulio Verne]]-ren ''lurretik ilargira'' nobelan azaltzen den koetea.
*George Lukas-en ''galaxiako gerratea'' filme seriean ageri diren X-Wing eta Halkoi Milenarioa.
*Gene Rodenberry-k sorturiko Star Trek serieko Enterprise izarretako ontzia.
...
 
[[kategoria:astronautika]]
[[kategoria:aeronautika]]
 
[[bg:Космическа совалка]]
[[da:Rumskib]]
[[de:Raumschiff]]
[[en:Spacecraft]]
[[fi:Avaruusalus]]
[[fr:V%E9hicule spatial]]
[[ja:宇宙船]]
[[nl:Ruimtevaartuig]]
[[no:Romskip]]
[[sv:Rymdskepp]]
[[zh:空间飞行器]]
994

edits